Το πτυχίο της από ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα στη Χονολουλού της Χαβάης, το οποίο παρουσιάζεται ως «Κβαντικό Πανεπιστήμιο», φέρεται να έχει λάβει η Ιωάννα Γάκα, μία εκ των δύο γιατρών που κατηγορούνται για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο αναφορικά με τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε ηλικία 54 ετών.
Στο βιογραφικό της, η Ιωάννα Γάκα αναφέρει ότι έχει αποκτήσει και δεύτερο μεταπτυχιακό τίτλο (MSc), αυτή τη φορά στην Κβαντική Ιατρική από το Quantum University. Ωστόσο, το McGill University του Καναδά επισημαίνει ότι «δεν είναι πανεπιστήμιο. Αντίθετα, περιγράφεται ως ένα διαδικτυακό “ίδρυμα ανώτερης εκπαίδευσης”», ενώ, σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, “δεν είναι διαπιστευμένο από φορέα διαπίστευσης που αναγνωρίζεται από τον Υπουργό Παιδείας των Ηνωμένων Πολιτειών”».
Στην ίδια ανάλυση υπογραμμίζεται ότι «η επιθυμία για εντυπωσιασμό είναι βασικό στοιχείο της στρατηγικής μάρκετινγκ του Quantum University. Ο κατάλογός του το καθιστά σαφές ξανά και ξανά, σε βαθμό αστειότητας. “Η απόκτηση διδακτορικού τίτλου σάς επιτρέπει να χρησιμοποιείτε τον τίτλο “Dr.”, αναφέρεται. Επίσης, “σας αναγνωρίζει ως αυθεντία” και σας δίνει τα προσόντα “να πιστοποιηθείτε από πολλούς σεβαστούς και υψηλού κύρους επαγγελματικούς συλλόγους, οργανισμούς και φορείς πιστοποίησης”».
Ανάμεσα στα μαθήματα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα του ιδρύματος συναντώνται, μεταξύ άλλων, οι τίτλοι «Mastering Singularity», «The HeartMath Experience» και «Quantum Physics and Health». Η εκπαίδευση πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου διαδικτυακά, ενώ στους φοιτητές παρέχεται τάμπλετ που περιέχει 250 ώρες βιντεοσκοπημένου εκπαιδευτικού υλικού.
Παράλληλα, στην ιστοσελίδα του ιδρύματος αναφέρεται ότι «τα μαθήματα περιλαμβάνουν συνολικά 12 έως 20 ώρες βιντεοδιαλέξεων και παρουσιάσεων, οι οποίες παρέχονται μέσω λίστας αναπαραγωγής με μεμονωμένα βίντεο διάρκειας από 2 λεπτά έως 2 ώρες».
«Ανυπόστατος όρος η κβαντική ιατρική»
Η αναφορά στην «κβαντική ιατρική» στο βιογραφικό της Ιωάννας Γάκα προκάλεσε την παρέμβαση της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, η οποία επιχείρησε να αποσαφηνίσει τη χρήση του συγκεκριμένου επιστημονικού όρου και έκανε λόγο για «ανυπόστατους όρους».
Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών σημειώνει ότι «η άκριτη και αδόκιμη χρήση επιστημονικών όρων με σκοπό την ισχυροποίηση ατεκμηρίωτων απόψεων, δεν περιορίζεται στον όρο κβαντικό».
Η ανακοίνωση της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών
H Ένωση Ελλήνων Φυσικών (ΕΕΦ) θεωρεί χρήσιμη την αποσαφήνιση του όρου «κβαντικό (quantum)», δεδομένης της ευρείας χρήσης του όρου αυτού στα κοινωνικά δρώμενα.
Κβαντικό φαινόμενο, σημαίνει φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί και ερμηνεύεται στο μαθηματικό πλαίσιο της κβαντικής φυσικής. Τέτοια φαινόμενα παρατηρήθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα και μας οδήγησαν στην κβαντική περιγραφή της πραγματικότητας. Ενδεικτικά αναφέρονται η θερμική ακτινοβολία, η ακτινοβολία ατόμων και μορίων, η κυματική συμπεριφορά της ύλης, το φαινόμενο σήραγγoς, η διεμπλοκή.
Οι προβλέψεις της κβαντικής θεωρίας επαληθεύτηκαν με εξαντλητικές συστηματικές παρατηρήσεις. Στα τέλη του 20ού αιώνα επιβεβαιώνεται η δυνατότητα κωδικοποίησης της πληροφορίας σε επίπεδο ενός ατόμου και πραγματοποιούνται οι κβαντικοί υπολογιστές, το κβαντικό Διαδίκτυο, η κβαντική επικοινωνία και διαφαίνεται η κβαντική νοημοσύνη. Τα επιτεύγματα αυτά της κβαντικής πληροφορίας καθιέρωσαν διεθνώς τον όρο «2η Κβαντική Επανάσταση», με σημαντικές εφαρμογές στη βιολογία, στην ιατρική και την επεξεργασία γνώσης.
Μπορούμε να επεκτείνουμε αυτές τις επιτυχίες της κβαντικής φυσικής; Βεβαίως, ο οραματισμός και η δημιουργική φαντασία είναι αναγκαία, αλλά δεν υποκαθιστούν την επίμοχθη συστηματική επιστημονική έρευνα. Παράδειγμα, οι ανυπόστατοι όροι «κβαντική ιατρική», «κβαντική θεραπεία», «κβαντική συνείδηση» που εισήγαγε ο Deepak Chopra το 1989 στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής [1]. Παρότι οι «πρωτοποριακές» αυτές απόψεις κέντρισαν το ενδιαφέρον του κοινού, κατεδείχθη ότι στερούνται επαρκούς τεκμηρίωσης. Ο ίδιος ο Chopra δήλωσε το 2007 ότι χρησιμοποίησε τον όρο «κβαντική ιατρική», ως λογοτεχνική μεταφορά και ότι εν προκειμένω, ο όρος «κβαντική» δεν σχετίζεται με την κβαντική φυσική [2].
Η Αμερικανική Ένωση Φυσικών ως ένδειξη πλήρους αποδοκιμασίας, το 1998 του «απένειμε» το «βραβείο Ig Nobel» που δίδεται σε ατεκμηρίωτες απόψεις που αποκτούν δημοσιότητα, με σκοπό τη γελοιοποίηση-αποδόμηση τους [3]. Τα «πτυχία» που απονέμει το λεγόμενο «Κβαντικό Πανεπιστήμιο» στην Χαβάη δεν αναγνωρίζονται, όπως επισημαίνει το γνωστό Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά [4] καθότι «γίνεται κατάχρηση της φυσικής με σκοπό την εκπαίδευση ψευτογιατρών».
Η άκριτη και αδόκιμη χρήση επιστημονικών όρων με σκοπό την ισχυροποίηση ατεκμηρίωτων απόψεων, δεν περιορίζεται στον όρο κβαντικό. Η κριτική σκέψη και ο ορθός λόγος είναι αναγκαία εργαλεία διαχείρισης της αφειδώς παρεχόμενης πληροφορίας.
Γεωργιάδης: Τρέξτε μακριά όταν ακούτε κβαντική ιατρική
Στο ζήτημα αναφέρθηκε και ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος τοποθετήθηκε δημόσια για τον όρο «κβαντική ιατρική» και τη σύνδεσή του με την υπόθεση.
«Αν ακούτε κβαντική ιατρική, που την επικαλείται και η Μαρία Καρυστιανού, είναι απάτη, δεν υπάρχει αναγνωρισμένη από την επιστήμη κβαντική ιατρική. Δεν υπάρχει πανεπιστήμιο, κανονική ιατρική σχολή που να σε μαθαίνει κβαντική ιατρική» είπε από την πλευρά του το πρωί της Τρίτης ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στον δεύτερο κατηγορούμενο για την υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, Ηλία Θεοδωρόπουλο, εξηγώντας: «ο Ηλίας Θεοδωρόπουλος (σ.σ. ο δεύτερος κατηγορούμενος στην υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη) δεν είχε σχέση με τα μηχανήματα, έδινε εναλλακτικές διατροφές και βιταμίνες. Από αυτά που μου έχουν πει, έκαναν διαφορετικά πράγματα με τη Γάκα. Εγώ ως υπουργός Υγείας λέω να μην πιστεύετε τα εναλλακτικά, όταν ακούτε κβαντική ιατρική να τρέχετε μακριά. Το ότι βρέθηκε ένας απατεώνας δεν θα καταστρέψει όλη την εναλλακτική ιατρική».