Του Γιώργου Ψύλλια
Ο Κηφισός έχει μετατραπεί σε καθημερινό γολγοθά για εκατοντάδες χιλιάδες οδηγούς, με τις καθυστερήσεις να δοκιμάζουν τις αντοχές τους και τις λύσεις να παραμένουν ζητούμενο.
Ο κορυφαίος συγκοινωνιολόγος και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών, Ευάγγελος Ματσούκης, μιλά στη HuffPost και καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για την αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου, τη βελτίωση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και την αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών προβλημάτων της Αττικής.
Από τον αυτοκινητόδρομο Οινόφυτα – Ελευσίνα έως την ενίσχυση των λεωφορειακών στόλων και τις άμεσες παρεμβάσεις σε κομβικές αρτηρίες, εξηγεί τι πρέπει να αλλάξει και γιατί η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιμένει.
Ολόκληρη η συνέντευξη του Καθηγητή Ευάγγελου Ματσούκη στον Γιώργο Ψύλλια για τη HUFFPOST.
ΕΡ. Κ. Καθηγητά έχετε ασχοληθεί κατ επανάληψη με το κυκλοφοριακό πρόβλημα στον Κηφισό και ως συγκοινωνιολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών αλλά και από την θέση σας στην Περιφέρεια Αττικής .Γιατί κύριε καθηγητά δεν γίνεται τίποτα με τον Κηφισό και το ελληνικό κράτος δείχνει εντελώς αιφνιδιασμένο και ανίκανο να πάρει οποιαδήποτε πρωτοβουλία.
ΑΠ. Πράγματι το κράτος δεν παίρνει καμιά πρωτοβουλία για τον Κηφισό.Γιατί ; Χρειάζονται και οδικά έργα και διαχειριστικά μέτρα. Απαντήθηκε εδώ όμως ότι υπάρχει απαγόρευση οποιασδήποτε χρηματοδότησης για οδικά κατασκευαστικά έργα στο Λεκανοπέδιο Αττικής και ότι αυτό αποτελεί επιταγή των Βρυξελλών. Προσωπικά δεν το πιστεύω.Αντίθετα, όλα είναι θέμα κατανομής πόρων και επομένως σχεδιασμού στον κρατικό προυπολογισμό.
Ακόμα κάποιοι επαναλαμβάνουν- χωρίς επιτυχία βέβαια- το γνωστό κλισέ των τελευταίων 40 χρόνων «ότι πρέπει να πεισθούν οι commuters(=καθημερινοί χρήστες) να μετακινηθούν από τα ΙΧ αυτοκίνητά τους και να χρησιμοποιήσουν τα ΜΜΜ». Το σύνθημα αυτό είναι σήμερα εντελώς εξωπραγματικό, για πολλούς λόγους , ο πρώτος είναι ότι τα ΜΜΜ δεν εξυπηρετούν τις μετακινήσεις παντού σε όλο το Λεκανοπέδιο, κυρίως με μέσο σταθερής τροχιάς και αυτό δεν πρόκειται να βελτιωθεί κατά δραστικό τρόπο στα επόμενα 10 χρόνια. Ο δεύτερος και εξίσου σημαντικός λόγος αναφέρεται στη νοοτροπία του Ελληνα που είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν π.χ. του κεντρικοευρωπαίου. Ο Έλληνας δεν αποχωρίζεται το αυτοκίνητό του , ακόμα και αν η βενζίνη φθάσει στα 3 ευρώ. Αυτή είναι μια βαθειά ριζωμένη συνήθεια , μια πραγματικότητα, Εμείς οφείλουμε να σχεδιάσουμε με βάση αυτήν την πραγματικότητα, άρα να ασχοληθούμε μ ετη βελτίωση της διαχείρισης του στόλου των επιβατικών οχημάτων.
Τέλος σε λίγους μήνες έχουμε εκλογές, και αυτό εμποδίζει την άμεση δρομολόγηση των απαιτούμενων έργων και μέτρων.
ΕΡ. Έχετε κατά καιρούς κάνει διάφορες προτάσεις για τον Κηφισό, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να τις κωδικοποιήσουμε.
Πρώτη και σημαντική πρόταση είναι η διάνοιξη του μεγάλου παρακαμπτήριου άξονα της Λ. Κηφισού, του αυτοκινητόδρομου Οινόφυτα-Ελευσίνα. Πρόκειται για έναν δρόμο 51 περίπου χλμ που και σήμερα υπάρχει, δεν απαιτούνται δηλαδή απαλλοτριώσεις. Ο δρόμος αυτός πρέπει να γίνει ένας αυτοκινητόδρομος δύο συν δύο λωρίδων με μεσαία διαχωριστική νησίδα. Απαιτούνται μόνο κάποια κατασκευαστικά έργα. Η κατασκευή του θα εκτρέψει τα βαρέα οχήματα που σήμερα μπαίνουν στον Κηφισό και υπολογίζονται στο 22-25% της συνολικής κυκλοφορίας. Η κίνηση των βαρέων αυτών φορτηγών θα αφαιρεθεί από τον Κηφισό, με άμεσο όφελος στη ροή των ΙΧ! Δηλαδή πολύ λιγότερη ταλαιπωρία για τους εκατοντάδες χιλιάδες οδηγούς που διασχίζουν καθημερινά τον Κηφισό.
Η κατασκευή του θα έχει ακόμα καθοριστική επίδραση και στις εμπορευματικές ροές. Τα φορτία που προέρχονται από το λιμάνι της Ελευσίνας θα μπορούν να κατευθύνονται πολύ ταχύτερα προς τη Βόρεια Ελλάδα, χωρίς να διέρχονται από το Λεκανοπέδιο, αποσυμφορώντας έτσι το Θριάσιο Πεδίο και τη Δυτική Αττική. Και αντίστροφα εννοείται. Ελπίζαμε ότι θα γίνει κάποια έστω εξαγγελία, αλλά δεν προέκυψε τίποτε.
Και δεύτερον κατά σειρά, η Λ. Κηφισού στο υπό συζήτηση τμήμα της δηλαδή από την παραλία μέχρι την συνάντησή της με την Αττική Οδό να αποκτήσει χαρακτήρα Αττικής Οδού, δηλαδή να αποκτήσει 4 λωρίδες σε όλο το μήκος της.
Σήμερα στη λεωφόρο Κηφισού έχουμε τρεις λωρίδες σε ορισμένα σημεία που μετατρέπονται κατόπιν σε τέσσερις και στη συνέχεια πάλι σε τρεις και ούτω καθεξής. Αυτές οι διαφοροποιήσεις δημιουργούν συνθήκες τροχαίων δυστυχημάτων, καθυστερήσεων και παρεμπόδισης της κυκλοφοριακής ροής. Μπορεί να υλοποιηθεί το έργο αυτό άμεσα; Ναι, με παρεμβάσεις σε ορισμένες θέσεις της Λεωφόρου Κηφισού.
Πρέπει και το έργο αυτό να «τρέξει» το συντομότερο δυνατό.
Ακόμη υπάρχουν και κάποια διαχιερισιτκά μετρα: 1. Εξοπλισμός του φορέα διαχείρισης (Περιφέρειας Αττικής) με έναν μεγαλύτερο αριθμό ΒΑΝ από ό,τι σήμερα 2. Σύμβαση με εταιρία οδικής βοήθειας για διάθεση μεγαλύτερου αριθμού οχημάτων με πλατφόρμες για μεταφορά ΙΧ και φορτηγών εκτός λεωφόρου σε περίπτωση βλάβης ή ατυχήματος.3. Καλύτερη αστυνόμευση του Κηφισού. Σήμερα στο συγκεκριμένο δρόμο επιχειρούν 4 Τροχαίες(!), που πρέπει να συγχωνευθούν σε 1 (μία).
ΕΡ. Σε ποια άλλα σημεία του λεκανοπεδίου έχουμε πρόβλημα κύριε Ματσούκη.
Υπάρχουν και άλλα σημεία συμφορήσεων για τα οποία προτείναμε λύσεις/ βελτιώσεις με μέτρα βραχυπρόθεσμα, με τις λεγόμενες «Τεχνικές Κυκλοφοριακής Διευθέτησης». Για να υλοποιηθούν όλα αυτά απαιτείται η σύσταση μίας ομάδας εργασίας από το Υπουργείο Υποδομών , αποτελούμενης από έμπειρους συγκοινωνιολόγους, οι οποίοι θα δουλέψουν σκληρά και μεθοδικά για 4-5 περίπου μήνες, ασχολούμενοι, σε πλήρη απασχόληση, με τα πλέον προβληματικά σημεία(διασταυρώσεις στις πλείστες περιπτώσεις) στο λεκανοπέδιο. Μερικά αναφέρονται επιλεκτικά στη συνέχεια:
- Η Λ. Κηφισίας σε επιλεγμένα σημεία(κόμβους), μεταξύ αυτών και η διασταύρωση Λ. Κηφισίας με την Κατεχάκη
- Η οδός Λιοσίων στις τρείς γέφυρες
- Η Λ. Κατεχάκη μέσα στην Ηλιούπολη
- Η Λ. Αθηνών στο Δαφνί μέχρι Σκαραμαγκά.
- Η Λ. Σχιστού
- Η Λ. Φυλής σε επιλεγμένα σημεία (κόμβους)
- Η Λ. Αγίων Αναργύρων
- Η οδός Χαμοστέρνας/Λαγουμιτζή
- Η Ιερά Οδός σε επιλεγμένα σημεία (κόμβους)
- Η Λ. Βείκου και η Λ. Γαλατσίου
- Κόμβοι στην Κάτω Κηφισιά
Μετά την ολοκλήρωση των μελετών στα προβληματικά σημεία του Λεκανοπεδίου, θα προχωρήσει άμεσα η υλοποίηση των σχετικών προτεινόμενων διαμορφώσεων. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί και νομοθετική ρύθμιση, προκειμένου να καμφθούν τυχόν αντιδράσεις από ορισμένες πλευρές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι σχετικές επεμβάσεις θα αφορούν κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, τροποποιήσεις κρασπέδων πεζοδρομίων, μεσαίων νησίδων, αλλαγές στο πρόγραμμα φωτεινών σηματοδοτών, σημάνσεις, απαγορεύσεις στάθμευσης, πινακίδες, διαγραμμίσεις κλπ. Θα είναι δηλαδή δέσμες μέτρων βραχυπρόθεσμων , χαμηλού κόστους, που όμως θα επιφέρουν σημαντικά αποτελέσματα.
ΕΡ. Τι πρέπει επίσης να αλλάξει με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς
ΑΠ. Η ταλαιπωρία του κοσμου στις στάσεις των λεωφορείων συνεχίζεται. Το πρόβλημα βρίσκεται στα δρομολόγια που δεν είναι ούτε συχνά ούτε σταθερά . Με 30 λεπτά αναμονή στις στάσεις η δυσαρέσκεια και η οργή των επιβατών είναι μεγάλη.
Υπάρχουν φυσικά και άλλα προβλήματα σχετικά με τα λεωφορεία, π.χ. η κατάσταση αρκετών οχημάτων λόγω παλαιότητας ,θέματα έλλειψης ασφάλειας, δεν υπάρχουν στέγαστρα σε όλες τις στάσεις κ.λπ., αυτά όμως βαίνουν μειούμενα.
Στα μέσα σταθερής τροχιάς παρατηρούνται: 1. Έλλειψη ή ανεπαρκής λειτουργία κλιματισμού. Ειδικά για τον κλιματισμό αρκετοί συρμοί του μετρό δεν διαθέτουν σύστημα ψύξης και η αγανάκτηση είναι μεγάλη. 2. Συνωστισμός και υπερπλήρη οχήματα 3. Καθυστερήσεις και αραιά δρομολόγια 4. Παλαιότητα οχημάτων και βλάβες 5. Ελλείψεις στην ενημέρωση των επιβατών 6. Δυσκολία πρόσβασης για ηλικιωμένους και ΑμεΑ. 7. Ανεπαρκής εξυπηρέτηση σε ορισμένες περιοχές 8. Ελλειψη καθαριότητας, συντήρησης και ασφάλειας
ΕΡ. Τι πρέπει να γίνει και μάλιστα άμεσα για όλα αυτά; Ποιες είναι οι απαιτούμενες δράσεις για τα ΜΜΜ;
AΠ. Πρώτα από όλα χρειάζεται η συνεχής ενίσχυση του στόλου. Εντατική προσπάθεια για προμήθεια νέων οχημάτων (όπως τα πρόσφατα ηλεκτρικά) για την κάλυψη των κενών στις γραμμές κορμού αλλά και στις υπόλοιπες διαδρομές.Αν ο στόχος είναι να φτάσουμε τα 1700 λεωφορεία, εμείς λέμε να πάμε μέχρι και τα 3000 λεωφορεία σε βάθος χρόνου.
Και δεύτερον και κυριότερο η πρόσληψη προσωπικού. Οδηγοί υπολείπονται σε αριθμό, διαγωνισμοί γίνονται, κάποιοι προσλαμβάνονται και μετά από ένα μήνα παραιτούνται. Το επάγγελμα του οδηγού λεωφορείου είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, εγκυμονεί πολλούς κινδύνους και οι σημερινές αποδοχές είναι χαμηλές. Συμπερασματικά, οι μισθοί των οδηγών πρέπει να αυξηθούν δραστικά, αν θέλουμε να βρεθεί λύση.
Τρίτον, πύκνωση δρομολογίων σε μετρό και τραμ: Μείωση του χρόνου αναμονής (headways), ιδιαίτερα κατά τις πρωινές ώρες αιχμής, για την αποσυμφόρηση των αποβαθρών. Υπονοείται εδώ ότι χρειάζονται συρμοί είτε νέοι είτε παλαιοί ανακαινισμένοι. Και εδώ αναμένονται περίπου 19 ανακαινισμένοι συρμοί- ο πρώτος ανακαινισμένος τέθηκε σε λειτουργία πριν λίγες μέρες.
Τέταρτον, περαιτέρω αναβάθμιση τηλεματικής: Εκσυγχρονισμός των συστημάτων πρόβλεψης αφίξεων στις στάσεις, ώστε να εκλείψουν τα φαινόμενα λανθασμένων ή μηδενικών πληροφοριών.
