Νέα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν τη θεωρία των «6 βαθμών διαχωρισμού», σύμφωνα με την οποία κάθε άνθρωπος συνδέεται με οποιονδήποτε άλλον μέσω μιας αλυσίδας έως 6 γνωριμιών. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι τυχαίο, αλλά εγγενές χαρακτηριστικό των ανθρώπινων κοινωνικών δικτύων και εμφανίζεται με συνέπεια και στα social media, σύμφωνα με το scitechdaily.com.
Έρευνες σε ψηφιακά και κοινωνικά δίκτυα δείχνουν ότι οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους μέσω λίγων ενδιάμεσων, συνήθως 5 έως 6. Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται σε διαφορετικά συστήματα, από social media μέχρι επιστημονικές συνεργασίες.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι επιλέγουν σχέσεις που ενισχύουν τη θέση τους, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν τις συνδέσεις λόγω κόστους και χρόνου, διαμορφώνοντας έτσι σταθερά τη δομή των κοινωνικών δικτύων.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Physical Review X, με τη συμμετοχή ερευνητών από το Ισραήλ, την Ισπανία, την Ιταλία, τη Ρωσία, τη Σλοβενία και τη Χιλή, προσφέρει μια εξήγηση βασισμένη στον τρόπο που οι άνθρωποι χτίζουν τις σχέσεις τους.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαδικασία που ακολουθούν οι άνθρωποι στις διαπροσωπικές τους σχέσεις τελικά καταλήγει σε ένα σταθερό μοτίβο. Κάθε άτομο φτάνει σε μια θέση που εξισορροπεί την επιθυμία για επιρροή με τα όρια διατήρησης σχέσεων. Το εντυπωσιακό είναι ότι όταν η ομάδα μετέτρεψε αυτή τη συμπεριφορά σε μαθηματικό μοντέλο, το αποτέλεσμα ήταν δίκτυα όπου η μέση απόσταση μεταξύ των ανθρώπων ήταν περίπου 6 βήματα.
Οι άνθρωποι δρουν ατομικά χωρίς να έχουν εικόνα του συνολικού δικτύου, όμως οι επιλογές τους δημιουργούν ένα σύστημα όπου όλοι συνδέονται μέσω λίγων ενδιάμεσων, επιβεβαιώνοντας το φαινόμενο των έξι βαθμών διαχωρισμού. Αυτή η δομή επιτρέπει την ταχεία διάδοση πληροφοριών και ιδεών, αλλά ταυτόχρονα διευκολύνει και την εξάπλωση ασθενειών, όπως φάνηκε στην πανδημία COVID, όπου ο ιός μεταδιδόταν γρήγορα μέσα από λίγες μόνο κοινωνικές συνδέσεις.
Η θεωρία των «6 βαθμών διαχωρισμού»
Η έννοια έγινε διάσημη το 1967, όταν ο ψυχολόγος του Χάρβαρντ Στάνλεϊ Μίλγκραμ πραγματοποίησε ένα απλό αλλά ευφυές πείραμα. Έστειλε επιστολές σε τυχαία επιλεγμένα άτομα στη Μεσοδυτική Αμερική, ζητώντας τους να τις προωθήσουν σε ένα συγκεκριμένο άτομο στη Βοστώνη. Το «κόλπο» ήταν ότι μπορούσαν να δώσουν την επιστολή μόνο σε κάποιον που γνώριζαν προσωπικά, ιδανικά κάποιον που θα βρισκόταν πιο κοντά στον τελικό παραλήπτη.
Δεν έφτασαν όλες οι επιστολές στον προορισμό τους – στην πραγματικότητα, οι περισσότερες δεν έφτασαν ποτέ. Όμως όσες έφτασαν αποκάλυψαν κάτι εντυπωσιακό. Κατά μέσο όρο, χρειάστηκαν μόλις έξι βήματα, ή «χειραψίες», για να συνδεθεί ο αποστολέας με τον παραλήπτη. Έτσι προέκυψε η ιδέα ότι ζούμε σε έναν «μικρό κόσμο», όπου μας χωρίζουν περίπου έξι βαθμοί.
Παρότι η μελέτη του Μίλγκραμ είχε περιορισμούς – όπως το ότι πολλές επιστολές δεν έφτασαν ποτέ – μεταγενέστερες έρευνες επιβεβαίωσαν το εύρημα.
(Με πληροφορίες από scitechdaily.com)
