Το κυκλοφοριακό εξελίσσεται στη μεγαλύτερη πρόκληση για τη νότια Αθήνα, καθώς η ανάπτυξη του Ελληνικού, οι νέες επενδύσεις στην Αθηναϊκή Ριβιέρα και το υπό σχεδιασμό Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στο Φαληρικό Δέλτα αναμένεται να αυξήσουν κατακόρυφα τις μετακινήσεις στην περιοχή τα επόμενα χρόνια. Με τις βασικές οδικές αρτηρίες, όπως η Λεωφόρος Ποσειδώνος και η Λεωφόρος Βουλιαγμένης, να βρίσκονται ήδη στα όρια των δυνατοτήτων τους, υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς επεξεργάζονται ένα πλέγμα παρεμβάσεων που φιλοδοξεί να αποτρέψει τη συγκοινωνιακή ασφυξία. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται η επέκταση της Γραμμής 2 του Μετρό προς τη Γλυφάδα και το Ελληνικό, η κατασκευή της Αστικής Σήραγγας Ηλιούπολης, η αναβάθμιση του τραμ, η καλύτερη διασύνδεση των λεωφορειακών γραμμών με τους σταθμούς μετρό, αλλά και έξυπνες κυκλοφοριακές παρεμβάσεις στους βασικούς οδικούς άξονες.
Η επένδυση στο Ελληνικό δημιουργεί μια νέα πόλη μέσα στην πόλη, η οποία θα συγκεντρώνει καθημερινά δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους, κατοίκους και επισκέπτες. Εκτός από τις κατοικίες, στην περιοχή θα λειτουργήσουν μεγάλα εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία, η μαρίνα του Αγίου Κοσμά, πανεπιστήμιο, σχολείο, νοσοκομείο, χώροι αναψυχής, καθώς και το ολοκληρωμένο τουριστικό συγκρότημα με καζίνο (IRC). Μόνο στο συγκρότημα του IRC εκτιμάται ότι θα εργάζονται περίπου 2.000 άτομα, χωρίς να υπολογίζονται οι εργαζόμενοι στα υπόλοιπα έργα της ανάπτυξης. Το γεγονός αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για το συγκοινωνιακό δίκτυο της περιοχής, καθώς το υφιστάμενο τραμ θεωρείται ότι δεν επαρκεί για να εξυπηρετήσει τις μελλοντικές ανάγκες.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο διευθύνων σύμβουλος της Lamda Development, Οδυσσέας Αθανασίου, έχει χαρακτηρίσει το κυκλοφοριακό ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της επένδυσης, σημειώνοντας ότι η κατάσταση στους βασικούς οδικούς άξονες είναι ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένη πριν ακόμη ολοκληρωθεί το έργο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εταιρεία έχει ήδη καταθέσει προτάσεις προς την Πολιτεία για παρεμβάσεις μικρής και μεσαίας κλίμακας, όπως η βελτιστοποίηση των φωτεινών σηματοδοτών, η αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, ο ανασχεδιασμός διασταυρώσεων και η δημιουργία κυκλικών κόμβων, ενώ έχει εκφράσει την πρόθεση να χρηματοδοτήσει ακόμη και τις απαραίτητες μελέτες.
Παράλληλα, στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και στην Ελληνικό Μετρό εξετάζονται δύο βασικά σενάρια για την επέκταση της Γραμμής 2 προς τη Γλυφάδα, με κοινό στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση τόσο της νέας πόλης του Ελληνικού όσο και του παραλιακού μετώπου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, και στις δύο εκδοχές προβλέπεται η δημιουργία σταθμού πλησίον του IRC, για τον οποίο η Lamda Development έχει ήδη δεσμεύσει τον απαιτούμενο χώρο μέσα στην έκταση του Ελληνικού. Το πρώτο σενάριο ακολουθεί την αρχική χάραξη. Μετά τον σημερινό τερματικό σταθμό στο Ελληνικό, η γραμμή κατευθύνεται προς την Άνω Γλυφάδα, επιστρέφει στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, συνεχίζει στην πλατεία Αγίου Κωνσταντίνου και καταλήγει στον νέο τερματικό σταθμό κοντά στο IRC. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει διαφορετική διαδρομή, με τη γραμμή να εισέρχεται αρχικά μέσα στην έκταση του Ελληνικού, δημιουργώντας ως πρώτο σταθμό εκείνον δίπλα στο IRC, στη συνέχεια να κατευθύνεται προς την πλατεία Αγίου Κωνσταντίνου και από εκεί να συνεχίζει προς την Άνω Γλυφάδα. Οι οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί και το επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαδικασία διαβούλευσης, πριν ξεκινήσει η φάση ωρίμανσης του έργου, η οποία περιλαμβάνει γεωτεχνικές έρευνες, οριστικοποίηση της χωροθέτησης των σταθμών, εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών και, σε επόμενο στάδιο, εξασφάλιση χρηματοδότησης και δημοπράτηση. Παράλληλα, η αναμενόμενη αύξηση της επιβατικής κίνησης στη Γραμμή 2 σχεδιάζεται να αντιμετωπιστεί με πυκνότερα δρομολόγια και την προμήθεια νέων συρμών Μετρό.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο βάρος δίνουν οι δήμοι των νοτίων προαστίων στην κατασκευή της Αστικής Σήραγγας Ηλιούπολης, η οποία θα συνδέει την Περιφερειακή Υμηττού με τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης και θεωρείται έργο-κλειδί για την αποσυμφόρηση του παραλιακού μετώπου. Ο δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, έχει επισημάνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η ίδια η επένδυση στο Ελληνικό, αλλά το γεγονός ότι η σημαντική αύξηση των μετακινήσεων δεν συνοδεύεται ακόμη από τις αναγκαίες υποδομές. Οι πιέσεις των δήμων για την υλοποίηση του έργου δεν είναι καινούργιες, καθώς ήδη από το καλοκαίρι του 2025 οι δήμοι Ηλιούπολης, Βύρωνα και Ελληνικού – Αργυρούπολης είχαν πραγματοποιήσει κοινή συνεδρίαση, ζητώντας από την κυβέρνηση σαφές χρονοδιάγραμμα, πρόσβαση στις μελέτες και ενεργό συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό του έργου, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει συγκεκριμένη εξέλιξη, γεγονός που διατηρεί την ανησυχία για την επιδείνωση του κυκλοφοριακού όσο προχωρούν οι μεγάλες επενδύσεις στην Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Παράλληλα, οι δήμοι ζητούν ενίσχυση του ρόλου των μέσων σταθερής τροχιάς και καλύτερο συντονισμό όλων των συγκοινωνιακών μέσων. Ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης, κατά τη διάρκεια της Attica Green Expo, τόνισε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να στερείται ουσιαστικής μητροπολιτικής διακυβέρνησης, με αποτέλεσμα οι δήμοι να αντιμετωπίζουν καθημερινά τα προβλήματα του κυκλοφοριακού χωρίς να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των λύσεων. Όπως υποστήριξε, το τραμ μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα βιώσιμης κινητικότητας για το παραλιακό μέτωπο, καθώς είναι ηλεκτρικό, αθόρυβο και φιλικό προς το περιβάλλον, εκτιμώντας ωστόσο ότι μέχρι σήμερα δεν έχει αξιοποιηθεί στον βαθμό που θα μπορούσε. Την ίδια ώρα, στον μακροπρόθεσμο συγκοινωνιακό σχεδιασμό του ΟΑΣΑ περιλαμβάνεται και η προοπτική δημιουργίας της νέας κυκλικής «Μωβ Γραμμής 5» του Μετρό, η οποία προβλέπεται να διέρχεται από τη Νέα Σμύρνη και να συνδέεται με το τραμ, με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2045 και χωρίς ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Στον Άγιο Δημήτριο, το βασικό αίτημα αφορά την καλύτερη πρόσβαση στους ήδη υπάρχοντες σταθμούς του Μετρό, καθώς παρά το γεγονός ότι στα όρια του δήμου λειτουργούν τρεις σταθμοί της Γραμμής 2, πολλές γειτονιές εξακολουθούν να μην εξυπηρετούνται επαρκώς. Ο δήμος ζητά ανασχεδιασμό των λεωφορειακών γραμμών, ενίσχυση της δημοτικής συγκοινωνίας και δημιουργία ασφαλών πεζών διαδρομών, ώστε οι σταθμοί να γίνουν πραγματικά προσβάσιμοι στους κατοίκους.
Το κοινό συμπέρασμα που προκύπτει από τις παρεμβάσεις της αυτοδιοίκησης, αλλά και από τον σχεδιασμό του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, είναι ότι οι μεγάλες επενδύσεις στην Αθηναϊκή Ριβιέρα δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς αντίστοιχες επενδύσεις στις μεταφορικές υποδομές. Η επέκταση του Μετρό προς τη Γλυφάδα και το Ελληνικό, η Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης, η αναβάθμιση του τραμ, η ενίσχυση των λεωφορειακών συνδέσεων και οι έξυπνες κυκλοφοριακές παρεμβάσεις συνθέτουν ένα ενιαίο σχέδιο που καλείται να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη της νότιας Αθήνας δεν θα συνοδευτεί από μόνιμη κυκλοφοριακή συμφόρηση, αλλά από ένα σύγχρονο και βιώσιμο δίκτυο μετακινήσεων.
