Στον τρόπο με τον οποίο φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός απόκρυψης εσόδων επικεντρώνεται η έρευνα για την υπόθεση μεγάλης φορολογικής απάτης που αφορά γνωστή αλυσίδα πιτσαριών. Η υπόθεση οδήγησε στη σύλληψη εννέα ατόμων, ενώ η πιθανή φορολογική ζημία εκτιμάται ότι αγγίζει τα 25 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η μέθοδος που φέρεται να χρησιμοποιούνταν βασιζόταν σε ειδικό λογισμικό, μέσω του οποίου παραγγελίες που είχαν πληρωθεί κανονικά από τους πελάτες εμφανίζονταν στα ταμεία ως «κεράσματα». Με αυτόν τον τρόπο, η αξία των συναλλαγών που καταγραφόταν ηλεκτρονικά ήταν μικρότερη από τα πραγματικά έσοδα των καταστημάτων.
Πώς λειτουργούσε το σύστημα με τα «κεράσματα»
Η πρακτική φέρεται να εφαρμοζόταν κατά την καταχώριση των παραγγελιών στο σύστημα των καταστημάτων. Οι πελάτες πλήρωναν κανονικά τα προϊόντα που αγόραζαν, ωστόσο μέρος της παραγγελίας εμφανιζόταν στα ηλεκτρονικά στοιχεία της επιχείρησης ως δωρεάν προσφορά.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος παρήγγειλε τρεις πίτσες και πλήρωνε ολόκληρο το ποσό με μετρητά, μία από αυτές μπορούσε, σύμφωνα με τις πληροφορίες για την υπόθεση, να καταχωριστεί ως «κέρασμα», παρότι ο πελάτης είχε καταβάλει κανονικά την αξία της.
Με αυτή τη διαδικασία, τα έσοδα που εμφανίζονταν στα ταμεία φέρονται να υπολείπονταν των πραγματικών εισπράξεων. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα υπό διερεύνηση στοιχεία, δεν αποδιδόταν ο αναλογών ΦΠΑ για τις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Η έρευνα για τη φορολογική ζημία των 25 εκατ. ευρώ
Η υπόθεση αφορά συναλλαγές από το 2022 έως σήμερα, ενώ το ύψος της πιθανής φορολογικής ζημίας εκτιμάται ότι φτάνει τα 25 εκατομμύρια ευρώ. Οι αρχές διερευνούν την έκταση της δραστηριότητας και τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να εφαρμοζόταν το σύστημα απόκρυψης εσόδων.
Στο πλαίσιο των ερευνών πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε χώρους που συνδέονται με την υπόθεση και κατασχέθηκαν μετρητά, πολυτελή αυτοκίνητα και κοσμήματα.
Ειδικότερα, στο σπίτι του ιδιοκτήτη της αλυσίδας κατασχέθηκαν περισσότερα από 500.000 ευρώ, ενώ σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες το ποσό ενδέχεται να ξεπερνά το ένα εκατομμύριο ευρώ.
Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις αρμόδιες αρχές να εξετάζουν τα στοιχεία για τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού και το συνολικό οικονομικό όφελος που φέρεται να προέκυψε από τις επίμαχες πρακτικές.
Τα τρία κόλπα για την απόκρυψη του πραγματικού τζίρου
- «Μαϊμού» ταμειακές και αποδείξεις που δεν είναι νόμιμες
Η πρώτη μέθοδος βασίζεται στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδικού λογισμικού για την παραγωγή και εκτύπωση παραστατικών που μοιάζουν με κανονικές αποδείξεις, χωρίς να έχουν εκδοθεί από εγκεκριμένο φορολογικό μηχανισμό.
Ο καταναλωτής λαμβάνει ένα χαρτί που φαίνεται νόμιμο, χωρίς να γνωρίζει απαραίτητα ότι δεν αποτελεί έγκυρο φορολογικό στοιχείο. Ωστόσο, η συναλλαγή δεν καταγράφεται με τον προβλεπόμενο τρόπο στα φορολογικά αρχεία της επιχείρησης, με αποτέλεσμα τα αντίστοιχα έσοδα να μπορούν να μείνουν εκτός φορολογικής δήλωσης.
Με αυτόν τον τρόπο, το Δημόσιο στερείται έσοδα από τον φόρο εισοδήματος και τον ΦΠΑ, ενώ ο πελάτης θεωρεί ότι έχει λάβει κανονική απόδειξη.
- Ακυρώσεις και εκπτώσεις που κρύβουν πωλήσεις
Η δεύτερη πρακτική αφορά την καταχρηστική αξιοποίηση νόμιμων φορολογικών μηχανισμών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια επιχείρηση μπορεί να εκδίδει δελτία παραγγελίας χωρίς να ακολουθεί απόδειξη αντίστοιχης αξίας ή να εμφανίζει μαζικές ακυρώσεις συναλλαγών και εκπτώσεις που δεν δικαιολογούνται από την πραγματική εμπορική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν οι περιπτώσεις στις οποίες καταγράφεται μεγάλος αριθμός ακυρωτικών παραστατικών στο τέλος της ημέρας ή ασυνήθιστα υψηλή αξία εκπτώσεων. Τα στοιχεία αυτά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους φοροδιαφυγή, αποτελούν όμως ενδείξεις που μπορούν να οδηγήσουν σε περαιτέρω έλεγχο.
Οι ελεγκτές εξετάζουν τα ψηφιακά αρχεία των φορολογικών μηχανισμών και αναλύουν τη συχνότητα, την αξία και τον χρόνο έκδοσης των παραστατικών, των ακυρώσεων και των εκπτώσεων. Μέσα από τις διασταυρώσεις μπορούν να εντοπιστούν αποκλίσεις και να διερευνηθεί αν μέρος των εσόδων δεν έχει δηλωθεί.
- Παράνομα λογισμικά που «πειράζουν» τα στοιχεία των συναλλαγών
Η τρίτη μέθοδος είναι πιο σύνθετη, καθώς η απόδειξη μπορεί να εκδίδεται κανονικά, αλλά τα δεδομένα της συναλλαγής να αλλοιώνονται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Παράνομα λογισμικά μπορούν να παρεμβαίνουν στα δεδομένα των πωλήσεων, μεταβάλλοντας ποσότητες, αξίες ή άλλα στοιχεία των συναλλαγών, με στόχο να εμφανίζεται μικρότερος τζίρος από τον πραγματικό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόδειξη που παίρνει ο πελάτης δεν αποκαλύπτει απαραίτητα την έκταση της παρέμβασης.
Αυτό είναι και το στοιχείο που καθιστά τη συγκεκριμένη πρακτική ιδιαίτερα απαιτητική για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Για να διαπιστωθεί αν έχουν γίνει αλλοιώσεις, απαιτείται εξέταση των ψηφιακών αρχείων και των δεδομένων των φορολογικών μηχανισμών, ώστε να ανασυντεθεί η πραγματική εικόνα των πωλήσεων. Αυτή ήταν και η μέθοδος που φαίνεται να επέλεγε και η Pizza Fan.
Appodixi: Οι καταγγελίες ξεπέρασαν τις 225.000
Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία και διασταυρώσεις δεδομένων μέσω του myDATA, αναζητώντας αποκλίσεις που μπορεί να αποκαλύψουν αδήλωτα έσοδα. Παρά την υποχρεωτική διασύνδεση των φορολογικών μηχανισμών με τα συστήματα της Αρχής, οι πρακτικές απόκρυψης τζίρου εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο ελέγχων.
Μέσω της εφαρμογής Appodixi, οι πολίτες μπορούν να σκανάρουν το QR code μιας απόδειξης και να ελέγχουν αν τα στοιχεία της έχουν διαβιβαστεί σωστά στην ΑΑΔΕ. Εάν διαπιστώσουν ότι η απόδειξη εμφανίζεται ως μη διαβιβασμένη ή με διαφορετικό ποσό, μπορούν να υποβάλουν καταγγελία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, οι καταγγελίες μέσω της εφαρμογής έχουν ξεπεράσει τις 225.000, εκ των οποίων περίπου 102.000 είναι επώνυμες και 123.000 ανώνυμες. Οι αναφορές αφορούν, μεταξύ άλλων, «πειραγμένους» φορολογικούς μηχανισμούς, πλαστές αποδείξεις και μη διαβίβαση στοιχείων στο myDATA, με την εστίαση και τα πρατήρια καυσίμων να συγκαταλέγονται στους κλάδους που συγκεντρώνουν καταγγελίες.
