Κάποτε μπαίναμε στο αυτοκίνητο, γυρίζαμε το κουμπί και ψάχναμε στα FM τον αγαπημένο μας σταθμό. Σήμερα, το αυτοκίνητο έχει γίνει ένα μικρό, κινούμενο media center. Και αυτό δεν είναι απαραίτητα το τέλος του ραδιοφώνου. Είναι μάλλον η αρχή μιας πολύ πιο ελεύθερης ακρόασης.
Το παραδοσιακό ραδιόφωνο του αυτοκινήτου, όπως το ξέραμε για δεκαετίες, βρίσκεται πράγματι μπροστά σε μια μεγάλη αλλαγή. Όχι γιατί ο κόσμος έπαψε να ακούει μουσική, ειδήσεις ή εκπομπές την ώρα που οδηγεί. Το αντίθετο. Ακούει περισσότερο, με περισσότερους τρόπους και με πολύ μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι δεν είμαστε πια αναγκασμένοι να περιμένουμε τι θα «πιάσει» η κεραία, αν θα έχει παράσιτα, αν θα χαθεί ο σταθμός στην εθνική οδό ή αν θα βρούμε την ίδια συχνότητα όταν αλλάζουμε νομό. Το αυτοκίνητο έχει περάσει πια από την εποχή του απλού δέκτη στην εποχή της σύνδεσης.
Με λίγα λόγια, το παραδοσιακό FM ραδιόφωνο δίνει σταδιακά τη θέση του στα σύγχρονα συστήματα ψυχαγωγίας, ενώ το DAB, δηλαδή το Digital Audio Broadcasting, έρχεται ως η ψηφιακή εκδοχή του ραδιοφώνου, με καθαρότερο ήχο και χωρίς τις κλασικές παρεμβολές των FM. Και μάλιστα με βάση τον ευρωπαϊκό κώδικα ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τα νέα αυτοκίνητα στην Ευρώπη πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν και να αναπαράγουν ψηφιακό ραδιοφωνικό σήμα.
Όμως η πραγματική επανάσταση δεν βρίσκεται μόνο στο DAB. Βρίσκεται στο ότι ο οδηγός και οι επιβάτες έχουν πλέον στα χέρια τους περισσότερες επιλογές από ποτέ.
Μπορούμε να συνδέσουμε ένα απλό στικάκι USB με εκατοντάδες ή και χιλιάδες τραγούδια. Μια προσωπική δισκοθήκη, χωρίς διαφημίσεις, χωρίς διακοπές, χωρίς να εξαρτάται από το σήμα μιας περιοχής. Από παλιά λαϊκά μέχρι jazz, από ελληνικό ροκ μέχρι κλασική μουσική, ο καθένας μπορεί να έχει μέσα στο ντουλαπάκι του αυτοκινήτου το δικό του ραδιοφωνικό σύμπαν.
Μπορούμε, επίσης, να συνδέσουμε το κινητό μας. Και εκεί ανοίγει ένας ολόκληρος κόσμος. Ραδιοφωνικοί σταθμοί από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Κρήτη, τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Μελβούρνη. Εκπομπές που παίζουν ζωντανά ή σε επανάληψη. Podcasts, ενημέρωση, μουσικές πλατφόρμες, ειδικά playlists για ταξίδι, για νυχτερινή οδήγηση, για διαδρομές στην πόλη ή για μεγάλες αποστάσεις.
Και βεβαίως υπάρχει το tablet, το iPad, η μεγαλύτερη οθόνη που μπορεί να λειτουργήσει ως κέντρο ψυχαγωγίας για τους συνεπιβάτες, ιδιαίτερα σε οικογενειακά ταξίδια. Με μουσική, παιδικά προγράμματα, εκπαιδευτικό περιεχόμενο, χάρτες, εφαρμογές και ό,τι άλλο μπορεί να κάνει πιο άνετη μια διαδρομή. Πάντα, φυσικά, με την αυτονόητη προϋπόθεση ότι ο οδηγός δεν αποσπάται και ότι η χρήση οθονών γίνεται με ασφάλεια.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία. Το ραδιόφωνο δεν εξαφανίζεται. Αλλάζει μορφή. Από συσκευή γίνεται υπηρεσία. Από κουμπί γίνεται εφαρμογή. Από συχνότητα γίνεται επιλογή. Από κάτι που «πιάνουμε» στον αέρα, γίνεται κάτι που επιλέγουμε συνειδητά μέσα από το κινητό, το ταμπλό, το σύστημα infotainment ή το tablet.
Κάποτε το αυτοκίνητο είχε ένα ραδιόφωνο. Σήμερα έχει συνδεσιμότητα. Και αυτή η λέξη τα αλλάζει όλα.
Ο οδηγός μπορεί να ακούσει τον αγαπημένο του σταθμό όχι μόνο όταν βρίσκεται στην εμβέλειά του, αλλά σχεδόν παντού, εφόσον έχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Μπορεί να συνεχίσει ένα podcast από το σημείο που το άφησε στο σπίτι. Μπορεί να ακούσει ειδήσεις από διαφορετικές πηγές. Μπορεί να φτιάξει τη δική του μουσική ροή. Μπορεί να αλλάξει περιεχόμενο με μία φωνητική εντολή, χωρίς να ψάχνει κουμπιά και συχνότητες.
Αυτή είναι η απόλυτα τελευταία τεχνολογία στην ακρόαση μέσα στο αυτοκίνητο: όχι ένα μηχάνημα που αποφασίζει για εμάς, αλλά ένα σύστημα που μας ακολουθεί. Το κινητό μας, οι εφαρμογές μας, τα αρχεία μας, οι συνήθειές μας, όλα μπαίνουν στην καμπίνα και γίνονται μέρος της διαδρομής.
Το αυτοκίνητο, άλλωστε, δεν είναι πια μόνο μέσο μετακίνησης. Είναι χώρος εργασίας, αναμονής, ταξιδιού, ενημέρωσης, χαλάρωσης. Είναι μια μικρή προσωπική καμπίνα μέσα στην οποία η τεχνολογία έχει μπει για τα καλά. Όπως άλλαξαν τα καντράν, οι οθόνες, οι χάρτες, τα συστήματα υποβοήθησης και οι κινητήρες, έτσι αλλάζει και ο τρόπος που ακούμε.
Γιατί τελικά, είτε από τα FM είτε από το DAB είτε από το κινητό είτε από ένα USB, αυτό που θέλουμε μέσα στο αυτοκίνητο είναι πάντα το ίδιο: μια φωνή, μια μουσική, μια παρέα. Και αυτή η παρέα, ευτυχώς, δεν τελειώνει. Απλώς ψηφιοποιείται.