Υπάρχουν ημερομηνίες που μοιάζουν να ενώνουν διαφορετικά κεφάλαια της ίδιας ιστορίας. Η 30ή Σεπτεμβρίου είναι μία από αυτές για τον Ανδρέα Παπανδρέου και τη Δήμητρα Λιάνη.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1988 ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας υποβαλλόταν στο νοσοκομείο Χέρφιλντ του Λονδίνου σε μία εξαιρετικά σοβαρή επέμβαση ανοιχτής καρδιάς από τον παγκοσμίου φήμης καρδιοχειρουργό Μαγκντί Γιακούμπ και την ομάδα του.
Έγινε αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας και παράλληλα τριπλό bypass. Η πολύωρη επέμβαση ολοκληρώθηκε με επιτυχία και η Ελλάδα, που παρακολουθούσε με αγωνία τις εξελίξεις από το Λονδίνο, πληροφορήθηκε ότι ο πρωθυπουργός είχε ξεπεράσει το πρώτο και δυσκολότερο εμπόδιο.
Η μεγάλη περιπέτεια της υγείας του
Η υγεία του Ανδρέα Παπανδρέου είχε επιδεινωθεί σοβαρά το καλοκαίρι του 1988. Στις 25 Αυγούστου αναχώρησε για το Λονδίνο και αρχικά νοσηλεύθηκε στο St Thomas’ Hospital.
Η κατάσταση κρίθηκε σοβαρή και τελικά μεταφέρθηκε στο Harefield Hospital, ένα από τα σημαντικότερα καρδιοχειρουργικά κέντρα της εποχής, όπου ανέλαβε την περίπτωσή του ο Μαγκντί Γιακούμπ.
Ο αιγυπτιακής καταγωγής Βρετανός καρδιοχειρουργός ήταν ήδη ένας από τους κορυφαίους στον κόσμο στις μεταμοσχεύσεις και στις πολύπλοκες επεμβάσεις καρδιάς.
Ο Γιακούμπ, ο Θεοδωρόπουλος και ο Κρεμαστινός
Δίπλα στον Ανδρέα Παπανδρέου βρίσκονταν και Έλληνες γιατροί που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην περιπέτεια της υγείας του.
Ο καρδιοχειρουργός Στέργιος Θεοδωρόπουλος εργαζόταν στο Χέρφιλντ και ήταν συνεργάτης του Μαγκντί Γιακούμπ. Η Δήμητρα Λιάνη έχει περιγράψει χρόνια αργότερα ότι, κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ο Θεοδωρόπουλος έβγαινε από το χειρουργείο και την ενημέρωνε για την πορεία της.
Κοντά στον Ανδρέα ήταν επίσης ο καρδιολόγος Δημήτρης Κρεμαστινός, ο οποίος είχε εξετάσει τον πρωθυπουργό και είχε διαπιστώσει τη σοβαρότητα της κατάστασής του. Ο Κρεμαστινός θα παρέμενε για πολλά χρόνια ένας από τους γιατρούς που συνδέθηκαν στενά με την παρακολούθηση της υγείας του Ανδρέα Παπανδρέου και αργότερα έγινε υπουργός Υγείας στις κυβερνήσεις του.
Η Δήμητρα έξω από το χειρουργείο
Η Δήμητρα Λιάνη βρισκόταν στο Λονδίνο και έζησε από πολύ κοντά εκείνες τις δραματικές ημέρες.
Η ίδια, σε μεταγενέστερες αφηγήσεις της, υποστήριξε ότι είχε ενεργό ρόλο στις συζητήσεις και στις αποφάσεις που οδήγησαν τον Ανδρέα στο Χέρφιλντ και στον Μαγκντί Γιακούμπ. Πρόκειται για τη δική της μαρτυρία σχετικά με τα γεγονότα εκείνων των ημερών.
Την ημέρα της επέμβασης περίμενε έξω από το χειρουργείο.
Στο βιβλίο και σε κατοπινές αφηγήσεις της περιέγραψε την αγωνία της αναμονής, την ενημέρωση που είχε για την εξέλιξη της επέμβασης και τις στιγμές πριν ο Ανδρέας οδηγηθεί στο χειρουργείο.
Το Χέρφιλντ, όμως, δεν επρόκειτο να αποτελέσει μόνο σταθμό στην περιπέτεια της υγείας του πρωθυπουργού. Έγινε και σημείο καμπής στην προσωπική του ζωή.
Το νεύμα που έγραψε ιστορία
Στις 22 Οκτωβρίου 1988 ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψε στην Ελλάδα.
Στο αεροδρόμιο του Ελληνικού τον περίμεναν στελέχη του ΠΑΣΟΚ, δημοσιογράφοι και πλήθος κόσμου.
Κατεβαίνοντας από το αεροσκάφος, ο Ανδρέας σταμάτησε στη σκάλα, γύρισε προς τα πίσω και έκανε το περίφημο νεύμα στη Δήμητρα Λιάνη να τον ακολουθήσει.
Η εικόνα μεταδόθηκε σε ολόκληρη την Ελλάδα και έμεινε στην ιστορία της Μεταπολίτευσης.
Μία προσωπική σχέση που μέχρι τότε βρισκόταν στο επίκεντρο δημοσιευμάτων και φημών παρουσιαζόταν πλέον δημόσια, μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες.
Αργότερα ακολούθησε το διαζύγιο του Ανδρέα Παπανδρέου από τη Μαργαρίτα Παπανδρέου και ο γάμος του με τη Δήμητρα Λιάνη.
30 Σεπτεμβρίου 1997: «10 χρόνια και 54 ημέρες»
Εννέα χρόνια αργότερα, η ίδια ημερομηνία θα συνδεόταν ξανά με τον Ανδρέα και τη Δήμητρα.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1997, περίπου δεκαπέντε μήνες μετά τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, κυκλοφόρησε το βιβλίο της Δήμητρας Λιάνη-Παπανδρέου «10 χρόνια και 54 ημέρες».
Ήταν η δική της αφήγηση για τη δεκαετή σχέση και κοινή ζωή τους.
Στις σελίδες του βιβλίου περιγράφει προσωπικές στιγμές, πολιτικά γεγονότα, συγκρούσεις και πρόσωπα που βρίσκονταν γύρω από τον Ανδρέα, αλλά και τις περιπέτειες της υγείας του.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες αναφορές βρίσκονται φυσικά οι δραματικές ημέρες του 1988 στο Λονδίνο και στο Χέρφιλντ.
Το βιβλίο προκάλεσε μεγάλη συζήτηση. Δεν αποτελούσε μία ουδέτερη ιστορική καταγραφή, αλλά την προσωπική μαρτυρία της γυναίκας που είχε βρεθεί δίπλα στον Ανδρέα Παπανδρέου κατά την τελευταία και ίσως πιο θυελλώδη περίοδο της πολιτικής και προσωπικής ζωής του.
Μία ημερομηνία, δύο κεφάλαια μιας ιστορίας
Η σύμπτωση είναι εντυπωσιακή.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1988, η Δήμητρα περίμενε στο Χέρφιλντ, ενώ ο Μαγκντί Γιακούμπ, με την ομάδα του και τον Στέργιο Θεοδωρόπουλο κοντά του, πραγματοποιούσε τη δύσκολη επέμβαση στην καρδιά του Ανδρέα Παπανδρέου.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 1997, ο Ανδρέας δεν βρισκόταν πια στη ζωή και κυκλοφορούσε το βιβλίο στο οποίο εκείνη κατέγραφε τη δική της ματιά στα χρόνια που έζησαν μαζί.
Ανάμεσα στις δύο 30ές Σεπτεμβρίου χώρεσαν σχεδόν όλα: το Χέρφιλντ, το περίφημο νεύμα στη σκάλα του αεροπλάνου, ο γάμος τους, η πολιτική πτώση και η επιστροφή του Ανδρέα στην εξουσία, η νέα μεγάλη περιπέτεια της υγείας του και τελικά ο θάνατός του στις 23 Ιουνίου 1996.
Δύο γεγονότα με εννέα χρόνια απόσταση. Και στο κέντρο τους ο ίδιος άνθρωπος: ο Ανδρέας Παπανδρέου.
