Η 8η Αυγούστου είναι μια ημερομηνία που συνδέεται με δύο ξεχωριστές σελίδες της ναυτικής ιστορίας. Από τη μία, ο καταστροφικός σεισμός που προκάλεσε ανεπανόρθωτες ζημιές στον περίφημο Φάρο της Αλεξάνδρειας, ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου. Από την άλλη, πολλά χρόνια αργότερα, η επίσημη έναρξη λειτουργίας της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος που συνεχίζει μέχρι σήμερα να διαμορφώνει τις ηγεσίες του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
1303 – Ο σεισμός που κατέστρεψε τον Φάρο της Αλεξάνδρειας
Στις 8 Αυγούστου 1303 ένας από τους ισχυρότερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Ανατολική Μεσόγειο έπληξε την Αίγυπτο, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στην Αλεξάνδρεια. Ανάμεσα στα μνημεία που υπέστησαν τις μεγαλύτερες ζημιές ήταν ο περίφημος Φάρος της Αλεξάνδρειας, το εμβληματικό οικοδόμημα που για περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες καθοδηγούσε τα πλοία που προσέγγιζαν το μεγάλο λιμάνι της πόλης.
Η Αλεξάνδρεια είχε ιδρυθεί το 331 π.Χ. από τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος θέλησε να δημιουργήσει τη σπουδαιότερη ελληνιστική πόλη της Μεσογείου και της έδωσε το όνομά του. Λίγες δεκαετίες αργότερα, ο διάδοχός του στην Αίγυπτο, Πτολεμαίος Α΄ ο Σωτήρ, αποφάσισε την κατασκευή ενός φάρου που θα εξυπηρετούσε το συνεχώς αυξανόμενο θαλάσσιο εμπόριο. Το έργο ολοκληρώθηκε επί βασιλείας του Πτολεμαίου Β΄ Φιλάδελφου, ενώ δημιουργός του θεωρείται ο σπουδαίος Έλληνας αρχιτέκτονας Σώστρατος ο Κνίδιος.
Με ύψος που υπολογίζεται στα 110 έως 120 μέτρα, ο Φάρος ήταν ένα τεχνολογικό επίτευγμα πρωτόγνωρο για την εποχή του. Την ημέρα οι ναυτικοί προσανατολίζονταν από την επιβλητική μορφή του, ενώ τη νύχτα η φωτιά που έκαιγε στην κορυφή του –και σύμφωνα με τις πηγές ενισχυόταν από μεταλλικούς ανακλαστήρες– φώτιζε τη θάλασσα σε μεγάλες αποστάσεις. Αποτελούσε το σημαντικότερο σημείο αναφοράς για κάθε πλοίο που έμπαινε στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας.
Η φήμη του ήταν τόσο μεγάλη ώστε το όνομα του μικρού νησιού Φάρος, πάνω στο οποίο είχε ανεγερθεί, έγινε διεθνώς συνώνυμο κάθε φάρου. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες χρησιμοποιούν ακόμη και σήμερα παράγωγα της ίδιας λέξης για να περιγράψουν τους φάρους.
Ο μεγάλος σεισμός του 1303 διέρρηξε τα τοιχώματα του μνημείου και προκάλεσε την κατάρρευση σημαντικού μέρους του. Οι ζημιές ήταν τόσο εκτεταμένες ώστε ο Φάρος δεν αποκαταστάθηκε ποτέ πλήρως. Οι τελευταίες του κατασκευές κατέρρευσαν έπειτα από νέους σεισμούς και τον 15ο αιώνα ο σουλτάνος Καΐτ Μπέη χρησιμοποίησε μεγάλο μέρος των λίθων του για να ανεγείρει το ομώνυμο φρούριο, που βρίσκεται μέχρι σήμερα στο ίδιο σημείο.
1884 – Τα εγκαίνια της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων
Στις 8 Αυγούστου 1884 πραγματοποιούνται στον Πειραιά, πάνω στη θρυλική φρεγάτα «Ελλάς», τα επίσημα εγκαίνια της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Πρώτος διοικητής της Σχολής ανέλαβε ο πλωτάρχης Ηλίας Κανελλόπουλος, ο οποίος έθεσε τις βάσεις της οργανωμένης στρατιωτικής και επιστημονικής εκπαίδευσης των μελλοντικών αξιωματικών του Στόλου.
Από εκείνη την ημέρα έως σήμερα, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων αποτελεί το κορυφαίο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Πολεμικού Ναυτικού. Χιλιάδες αξιωματικοί αποφοίτησαν από τις τάξεις της, υπηρέτησαν στις ελληνικές θάλασσες και συμμετείχαν σε πολεμικές επιχειρήσεις, διεθνείς αποστολές και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, συνεχίζοντας μια παράδοση που αριθμεί πλέον περισσότερο από έναν αιώνα.
