Η τουριστική επιτυχία των ελληνικών νησιών έχει πλέον και την άλλη της όψη: περισσότερες κλίνες, περισσότερη δόμηση, μεγαλύτερη πίεση σε νερό, απορρίμματα, υποδομές και κατοίκους.
Η Σαντορίνη, η Σαλαμίνα και η Μύκονος βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πληθυσμιακής και τουριστικής πίεσης, με δείκτες που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμη και την Αττική. Η εικόνα, όμως, δεν περιορίζεται στις Κυκλάδες. Η ίδια τάση απλώνεται στον Αργοσαρωνικό, στα Δωδεκάνησα, στις Σποράδες και πλέον με ένταση και στο Ιόνιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη σχετική μελέτη και του Πανεπιστημίου Αιγαίου, η Θήρα, η Μύκονος, η Σκιάθος, οι Παξοί, η Κως και ο Πόρος καταγράφουν πολύ υψηλή τουριστική πυκνότητα, ενώ στο πιο επιβαρυμένο σενάριο η Σαλαμίνα, η Αίγινα και οι Σπέτσες εμφανίζουν επίσης έντονη πίεση λόγω παραθεριστικής κατοικίας και μικρής έκτασης.
Το φαινόμενο έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία, ο τουρισμός φέρνει εισόδημα, θέσεις εργασίας και διεθνή αναγνωρισιμότητα. Από την άλλη, μετατρέπει ολόκληρα νησιά σε εποχικά υπερφορτωμένους προορισμούς, όπου ο μόνιμος πληθυσμός καλείται να ζήσει με υποδομές σχεδιασμένες για πολύ λιγότερους ανθρώπους.
Στις Κυκλάδες, πέρα από τη Σαντορίνη και τη Μύκονο, η Πάρος, η Αντίπαρος, η Μήλος, η Νάξος, τα Κουφονήσια, η Σέριφος και η Κίμωλος δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, είτε από ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια είτε από βραχυχρόνιες μισθώσεις και δεύτερες κατοικίες. Σε πολλά από αυτά τα νησιά, η σεζόν δεν σημαίνει απλώς περισσότερους επισκέπτες, αλλά συνολική αλλαγή του τρόπου ζωής.
Στο Ιόνιο, η Κέρκυρα, η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά, η Λευκάδα, οι Παξοί και η Ιθάκη αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις προορισμών που τραβούν ισχυρό τουριστικό ενδιαφέρον. Η Κέρκυρα και η Ζάκυνθος στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στα οργανωμένα ξενοδοχειακά καταλύματα, η Λευκάδα και η Κεφαλονιά συνδυάζουν οικογενειακό τουρισμό, βίλες και ενοικιαζόμενα, Τα Ιόνια Νησιά εμφανίζονται μάλιστα μεταξύ των περιφερειών με υψηλή δομημένη επιφάνεια, με ποσοστό 5,05%, πάνω από τον εθνικό μέσο όρο.
Στα Δωδεκάνησα, η Ρόδος και η Κως παραμένουν δύο από τις μεγάλες «μηχανές» του ελληνικού τουρισμού, ενώ η Κάρπαθος και η Πάτμος κερδίζουν σταθερά έδαφος. Στις Σποράδες, η Σκιάθος ξεχωρίζει ως νησί με μεγάλη τουριστική πυκνότητα, ενώ Σκόπελος και Αλόννησος κινούνται σε πιο ήπιους αλλά αυξανόμενους ρυθμούς.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελεί η κρουαζιέρα. Η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Κέρκυρα και η Ρόδος δέχονται εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες μέσω θαλάσσης, με τη Σαντορίνη να έχει καταγράψει ημέρες με πάνω από 10.000 επισκέπτες κρουαζιέρας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν τα νησιά μπορούν να προσελκύσουν τουρίστες. Αυτό το έχουν ήδη πετύχει. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορούν να αντέξουν την επιτυχία τους. Γιατί ένα νησί δεν είναι μόνο προορισμός. Είναι τόπος κατοικίας, μνήμης, εργασίας και καθημερινότητας. Και αυτό θέλει νέα οργάνωση
