Η βιολογική γεωργία δεν είναι πλέον μια περιθωριακή δραστηριότητα. Αποτελεί αναπτυσσόμενο κλάδο της ευρωπαϊκής αγροτικής οικονομίας, με σημαντικές προοπτικές για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει κλιματικές συνθήκες, ποικιλία καλλιεργειών και παραδοσιακά προϊόντα που μπορούν να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στη διεθνή αγορά.
Την εβδομάδα αυτή του Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί η Ημέρα Βιολογικής Παραγωγής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από κοινή δήλωση των ευρωπαϊκών θεσμών το 2021. Περισσότερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η Ελλάδα στο 17,2% της βιολογικής γεωργίας
Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για το 2025, η βιολογική γεωργία αντιστοιχεί στο 17,2% της ελληνικής γεωργικής έκτασης, έναντι περίπου 10% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ποσοστό περιλαμβάνει και εκτάσεις σε μετατροπή και δεν σημαίνει ότι το 17,2% των τροφίμων που καταναλώνονται στην Ελλάδα είναι βιολογικά.
Ο ευρωπαϊκός στόχος είναι το 25% των γεωργικών εκτάσεων να καλλιεργείται βιολογικά έως το 2030. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, οι βιολογικοί παραγωγοί αυξήθηκαν από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024.
Το ελληνικό βιολογικό ελαιόλαδο και οι εξαγωγικές προοπτικές
Το ελαιόλαδο, οι ελιές, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα αρωματικά φυτά, το μέλι και τα προϊόντα της βιολογικής κτηνοτροφίας αποτελούν τομείς με προοπτικές. Η Κρήτη, η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Μακεδονία και νησιωτικές περιοχές διαθέτουν ισχυρή παραγωγική παράδοση.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο οι μεγαλύτερες εξαγωγές, αλλά και η προστιθέμενη αξία που παραμένει στον παραγωγό μέσω της τυποποίησης και της επώνυμης συσκευασίας.
Το μεγάλο πρόβλημα: Οι πιστοποιήσεις και τα ευρήματα των ελέγχων
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανακοίνωσε τον Μάιο του 2026 αποτελέσματα ελέγχων του 2025: ελέγχθηκαν 16 φορείς πιστοποίησης και 737 παραγωγοί που είχαν αιτηθεί ενισχύσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Στο 35% των ελέγχων διαπιστώθηκαν ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ το 20,5% των ελεγχόμενων αποχώρησε οικειοθελώς μετά την ανακοίνωση των ελέγχων.
Επιβλήθηκαν οκτώ χρηματικά πρόστιμα σε έξι φορείς πιστοποίησης και εξάμηνη αναστολή έγκρισης σε τρεις. Τα ποσοστά αφορούν το συγκεκριμένο δείγμα και δεν αποδεικνύουν ότι αντίστοιχο ποσοστό όλων των βιολογικών προϊόντων της αγοράς είναι παράτυπο.
Πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε ενισχύσεις
Σύμφωνα με το Υπουργείο, την περίοδο 2017–2024 καταβλήθηκαν ενισχύσεις 1,265 δισεκατομμυρίων ευρώ για μεθόδους βιολογικής παραγωγής. Για δράση βιολογικής μελισσοκομίας προϋπολογισμού 19 εκατομμυρίων ευρώ υποβλήθηκαν αιτήσεις ύψους 166 εκατομμυρίων ευρώ.
Η χρηματοδότηση μπορεί να βοηθήσει έναν αγρότη να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο, αλλά χρειάζεται να συνοδεύεται από αποτελεσματικούς ελέγχους.
Γιατί τα βιολογικά προϊόντα κοστίζουν περισσότερο
Η βιολογική παραγωγή συνεπάγεται συχνά αυξημένο κόστος εργασίας, διαχείρισης και πιστοποίησης, ενώ οι αποδόσεις ενδέχεται να είναι χαμηλότερες ανάλογα με την καλλιέργεια. Για τους μικρούς παραγωγούς, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη και δίκτυα διανομής είναι κρίσιμη.
Το ζητούμενο είναι καλύτερη απόδοση για τον παραγωγό, χωρίς τα βιολογικά τρόφιμα να μετατρέπονται σε είδος πολυτελείας.
Πώς αναγνωρίζουμε ένα πραγματικά βιολογικό προϊόν
Το ευρωπαϊκό λογότυπο με το πράσινο φύλλο από αστέρια αποτελεί βασικό στοιχείο αναγνώρισης. Ο καταναλωτής πρέπει να προσέχει τον κωδικό φορέα ελέγχου και την ένδειξη προέλευσης. Οι όροι «φυσικό», «παραδοσιακό» και «χωρίς συντηρητικά» δεν ισοδυναμούν με βιολογική πιστοποίηση.
Η πιστοποίηση αφορά συμμόρφωση με συγκεκριμένους κανόνες παραγωγής και δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε βιολογικό προϊόν είναι διατροφικά ανώτερο από κάθε συμβατικό.
Η επόμενη ημέρα για την ελληνική βιολογική παραγωγή
Η αύξηση των εκτάσεων δεν αρκεί από μόνη της. Η αξιοπιστία της πιστοποίησης, η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, η στήριξη των πραγματικών παραγωγών και οι προσιτές τιμές αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για τη συνέχεια.
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Βιολογικής Παραγωγής είναι ευκαιρία να εξεταστεί κατά πόσο η ανάπτυξη μεταφράζεται σε όφελος για την ελληνική γεωργία, την οικονομία, το περιβάλλον και τον καταναλωτή.
Επίσημες πληροφορίες: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – βιολογική γεωργία · Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος · Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
