Οι αγκαλιές μπορεί να κρατήσουν από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι πολλά λεπτά που θα θέλαμε να μην τελιώσουν ποτέ. Συνηθίζουμε να αγκαλιάζουμε τους κοντινούς μας ανθρώπους στους αποχαιρετισμούς, στις χαρούμενες αλλά και στις δύσκολες στιγμές. Οι αγκαλίες με έναν άνθρωπο που αγαπάμε είναι αυτό μας κάνει να νιώθουμε ότι κάποιος είναι πραγματικά δίπλα μας.
Πρόκειται για μια απλή, καθημερινή κίνηση, η οποία όμως μπορεί να μεταφέρει συναισθήματα που μερικές φορές δυσκολευόμαστε να εκφράσουμε με λόγια.
Η αγκαλιά δεν είναι μόνο ένας τρόπος να δείξουμε τρυφερότητα ή οικειότητα. Είναι και μια μορφή σωματικής επαφής που μπορεί να προσφέρει παρηγοριά, να ενισχύσει το αίσθημα σύνδεσης με τους άλλους και να μας κάνει να αισθανθούμε ότι δεν είμαστε μόνοι. Και, όπως δείχνει μια νέα επιστημονική μελέτη, ορισμένες αγκαλιές έχουν τη δύναμη να χαράσσονται στη μνήμη μας για πολύ συγκεκριμένους λόγους.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στη Βρετανία επιχείρησαν να εξετάσουν τι είναι αυτό που κάνει μια αγκαλιά αξιομνημόνευτη και ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε αυτές τις στιγμές. Τα ευρήματά τους δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE.
Γιατί θυμόμαστε ορισμένες αγκαλιές περισσότερο από άλλες
Στη μελέτη συμμετείχαν 15.049 ενήλικες, ηλικίας από 18 έως 92 ετών, οι οποίοι απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τις εμπειρίες τους από την αγκαλιά και τη σωματική επαφή, αλλά και για στοιχεία της προσωπικότητάς τους, όπως η ενσυναίσθηση και ο τρόπος με τον οποίο συνδέονται συναισθηματικά με τους άλλους.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν, μεταξύ άλλων, να αναφέρουν αν θυμούνταν κάποια συγκεκριμένη αγκαλιά λόγω της θετικής συναισθηματικής επίδρασης που είχε πάνω τους. Σχεδόν επτά στους δέκα, ποσοστό 69,5%, απάντησαν ότι είχαν μια τέτοια ανάμνηση.
Όταν οι ερευνητές τούς ρώτησαν τι ήταν αυτό που έκανε την αγκαλιά ξεχωριστή, οι πιο συνηθισμένες απαντήσεις ήταν η παρηγοριά, η κατανόηση και η υποστήριξη. Με άλλα λόγια, οι αγκαλιές που θυμόμαστε δεν είναι απαραίτητα οι πιο εντυπωσιακές ή οι πιο παρατεταμένες. Συχνά είναι εκείνες που μας έκαναν να αισθανθούμε ότι κάποιος μας καταλαβαίνει, μας στηρίζει ή βρίσκεται κοντά μας όταν το έχουμε ανάγκη.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η παρηγοριά ήταν ο συχνότερος λόγος ανάκλησης μιας θετικής αγκαλιάς τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Ακολουθούσαν η αίσθηση ότι ο άλλος κατανοούσε τα συναισθήματά τους και η υποστήριξη που ένιωσαν.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Anna Lena Dueren, διαπίστωσε επίσης ότι ορισμένα ατομικά χαρακτηριστικά σχετίζονταν με την πιθανότητα να θυμάται κάποιος μια αγκαλιά με θετικό τρόπο. Τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα ενσυναίσθησης και μεγαλύτερη επίγνωση των σωματικών τους αισθήσεων ήταν πιθανότερο να ανακαλούν τέτοιες εμπειρίες. Αντίθετα, όσοι ένιωθαν μεγαλύτερη δυσκολία με τη συναισθηματική εγγύτητα ή απέφευγαν τη στενή προσκόλληση στους άλλους ήταν λιγότερο πιθανό να αναφέρουν μια θετική ανάμνηση αγκαλιάς.
Οι ερευνητές εντόπισαν, ακόμη, ορισμένες διαφορές ανάμεσα στα φύλα: οι άνδρες ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν ως πιο αξιομνημόνευτες τις αγκαλιές που συνδέονταν με σωματική διέγερση.
Δεν έχει σημασία μόνο πόσο συχνά αγκαλιαζόμαστε
Ένα ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης ήταν ότι η συχνότητα με την οποία αγκαλιάζεται κάποιος δεν προέβλεπε από μόνη της το αν θα θυμόταν μια αγκαλιά ως ιδιαίτερα θετική εμπειρία. Αντίθετα, ρόλο φαίνεται να παίζουν η προσωπική σχέση με τη σωματική επαφή, η ενσυναίσθηση και ο τρόπος με τον οποίο βιώνουμε τη συναισθηματική εγγύτητα.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το ίδιο άγγιγμα δεν έχει απαραίτητα την ίδια σημασία για όλους. Μια αγκαλιά μπορεί για κάποιον να είναι αυτονόητη έκφραση οικειότητας, ενώ για κάποιον άλλον να προκαλεί αμηχανία ή δυσφορία. Επομένως, η συναισθηματική αξία της δεν εξαρτάται μόνο από την κίνηση αυτή καθαυτή, αλλά και από το πώς την αντιλαμβάνεται το άτομο που τη δέχεται.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη έρευνα βασίστηκε σε απαντήσεις των ίδιων των συμμετεχόντων και δεν μπορεί να αποδείξει ότι ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό προκαλεί τη δημιουργία πιο έντονων αναμνήσεων. Επιπλέον, οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το 75% του δείγματος, ενώ οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δεν είναι απαραίτητο να ισχύουν με τον ίδιο τρόπο σε κοινωνίες με διαφορετικές αντιλήψεις γύρω από τη σωματική επαφή.
Πόσο διαρκεί μια ευχάριστη αγκαλιά;
Πέρα από το συναισθηματικό της νόημα, η διάρκεια μιας αγκαλιάς έχει επίσης απασχολήσει την επιστημονική έρευνα. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Acta Psychologica το 2021, οι ερευνητές εξέτασαν πώς αξιολογούν οι άνθρωποι αγκαλιές διάρκειας ενός, πέντε και δέκα δευτερολέπτων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αγκαλιές του ενός δευτερολέπτου αξιολογήθηκαν ως λιγότερο ευχάριστες σε σύγκριση με εκείνες των πέντε και των δέκα δευτερολέπτων. Η διάρκεια φάνηκε να επηρεάζει περισσότερο την ευχαρίστηση που ένιωθαν οι συμμετέχοντες από ό,τι ο τρόπος με τον οποίο σταύρωναν τα χέρια τους κατά την αγκαλιά.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι υπάρχει ένας ιδανικός χρόνος που ταιριάζει σε όλους. Η άνεση, η σχέση ανάμεσα στα δύο άτομα και η διάθεση της στιγμής έχουν τη δική τους σημασία. Μπορούμε, ωστόσο, να πούμε ότι μια βιαστική αγκαλιά δεν βιώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο όπως μια λίγο πιο παρατεταμένη.
Η αγκαλιά ως πηγή παρηγοριάς και κοινωνικής υποστήριξης
Η σημασία της αγκαλιάς δεν περιορίζεται στις αναμνήσεις που δημιουργεί. Προηγούμενες έρευνες έχουν εξετάσει και τη σχέση της με το στρες και την αίσθηση κοινωνικής υποστήριξης.
Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2015 στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon εξέτασαν αν οι αγκαλιές μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας τρόπος κοινωνικής υποστήριξης σε περιόδους έντασης. Στην έρευνα συμμετείχαν 404 υγιείς ενήλικες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για δύο εβδομάδες και στη συνέχεια εκτέθηκαν ελεγχόμενα σε έναν ιό που προκαλεί το κοινό κρυολόγημα.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι που λάμβαναν περισσότερες αγκαλιές εμφάνιζαν μικρότερη ευαισθησία στις αρνητικές επιπτώσεις των διαπροσωπικών συγκρούσεων. Επιπλέον, μεταξύ όσων μολύνθηκαν, η συχνότερη λήψη αγκαλιών συνδέθηκε με ηπιότερα συμπτώματα.
Η έρευνα αυτή δεν σημαίνει ότι μια αγκαλιά μπορεί να μας προστατεύσει από τις ιώσεις. Υποδεικνύει, ωστόσο, ότι η κοινωνική υποστήριξη και η σωματική επαφή ενδέχεται να συνδέονται με τον τρόπο που βιώνουμε το στρες και με ορισμένες πτυχές της σωματικής μας υγείας.
Τελικά, ίσως αυτό που κάνει μια αγκαλιά αξέχαστη να μην είναι η διάρκειά της ή το πόσο συχνά συμβαίνει, αλλά το συναίσθημα που μας αφήνει. Μπορεί να είναι η αίσθηση ασφάλειας, η ανακούφιση μετά από μια δύσκολη ημέρα ή απλώς η βεβαιότητα ότι κάποιος είναι εκεί για εμάς. Και κάποιες φορές, αυτά είναι αρκετά για να θυμόμαστε μια αγκαλιά για χρόνια.
Με πληροφορίες από Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ,PLOS ONE,Acta Psychologica, Psychological Science