Είναι από τις μικρές καθημερινές συνήθειες που συχνά δεν πολυσκεφτόμαστε: να φορέσουμε ξανά ένα ζευγάρι κάλτσες που είχαμε χρησιμοποιήσει για λίγες ώρες, επειδή δεν φαίνεται βρώμικο ή επειδή απλώς δεν έχουμε προλάβει να βάλουμε πλυντήριο. Άλλωστε, σε αντίθεση με τα εσώρουχα ή τις μπλούζες, οι κάλτσες δεν είναι πάντα εύκολο να μας δείξουν πόσο έχουν πραγματικά λερωθεί.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εικόνα τους δεν είναι πάντα ενδεικτική της κατάστασής τους. Ο ιδρώτας, τα νεκρά κύτταρα του δέρματος και τα βακτήρια συσσωρεύονται στις ίνες τους ακόμη κι όταν δεν παρατηρούμε κάποιον λεκέ ή δυσάρεστη μυρωδιά. Και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η καλύτερη πρακτική είναι να πλένουμε τις κάλτσες μετά από κάθε χρήση.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει το Real Simple, η επαναχρησιμοποίηση των ίδιων καλτσών μπορεί να επιτρέψει τη συσσώρευση ιδρώτα, λιπαρότητας, νεκρών κυττάρων και μικροοργανισμών στο ύφασμα. Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί του αμερικανικού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συστήνουν να αλλάζουμε κάλτσες τουλάχιστον μία φορά την ημέρα.
Γιατί δεν είναι καλή ιδέα να ξαναφοράμε τις ίδιες κάλτσες;
Τα πόδια μας ιδρώνουν, ενώ περνούν πολλές ώρες μέσα σε παπούτσια, όπου η θερμοκρασία και η υγρασία δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών. Τα βακτήρια που υπάρχουν φυσιολογικά στην επιφάνεια του δέρματος διασπούν συστατικά του ιδρώτα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι χαρακτηριστικές δυσάρεστες οσμές.
Όπως εξηγεί και το NHS, το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας, η συσσώρευση ιδρώτα και βακτηρίων αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες της κακοσμίας των ποδιών. Μάλιστα, όσοι αντιμετωπίζουν υπεριδρωσία ενδέχεται να χρειάζεται να αλλάζουν κάλτσες ακόμη και δύο φορές την ημέρα.
Πέρα όμως από τη μυρωδιά, η παρατεταμένη υγρασία μπορεί να δημιουργήσει συνθήκες που ευνοούν την εμφάνιση μυκητιασικών λοιμώξεων. Το λεγόμενο «πόδι του αθλητή» (tinea pedis), για παράδειγμα, προκαλείται από μύκητες που ευδοκιμούν σε ζεστά και υγρά περιβάλλοντα και μπορεί να εκδηλωθεί με κνησμό, ξεφλούδισμα, κοκκινίλα ή σκασίματα στο δέρμα, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάχτυλα.
Το CDC επισημαίνει ότι η διατήρηση των ποδιών καθαρών και στεγνών, καθώς και η τακτική αλλαγή καλτσών και παπουτσιών, συμβάλλουν στην πρόληψη ή στον περιορισμό τέτοιων λοιμώξεων. Αντίστοιχα, η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD) συνιστά να επιλέγουμε κάλτσες από υλικά που απομακρύνουν την υγρασία από το δέρμα και να τις αλλάζουμε καθημερινά, ή συχνότερα όταν βραχούν.
Πότε χρειάζεται να αλλάζουμε κάλτσες πιο συχνά;
Η αλλαγή μία φορά την ημέρα αποτελεί έναν γενικό κανόνα, υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι το τέλος της ημέρας. Για παράδειγμα, καλό είναι να αλλάζουμε κάλτσες όταν:
Έχουμε γυμναστεί ή περπατήσει για αρκετή ώρα και τα πόδια μας έχουν ιδρώσει.
Έχουμε φορέσει κλειστά ή λιγότερο διαπνέοντα παπούτσια για πολλές ώρες.
Βρισκόμαστε σε περιβάλλον με υψηλή θερμοκρασία και υγρασία.
Οι κάλτσες έχουν βραχεί ή λερωθεί.
Έχουμε έντονη εφίδρωση ή είμαστε επιρρεπείς στην κακοσμία των ποδιών.
Επιπλέον, χρειάζεται να προσέχουμε και τα αλλεργιογόνα. Όπως αναφέρει το Real Simple, στις κάλτσες μπορούν να παγιδευτούν γύρη, σκόνη, τρίχωμα κατοικιδίων και μούχλα. Επομένως, εάν έχουμε περάσει αρκετή ώρα σε εξωτερικό χώρο και γνωρίζουμε ότι είμαστε αλλεργικοί στη γύρη, είναι προτιμότερο να αλλάξουμε κάλτσες όταν επιστρέψουμε στο σπίτι.
Πώς διατηρούμε τις κάλτσες και τα πόδια μας καθαρά;
Δεν αρκεί μόνο να αλλάζουμε συχνά κάλτσες. Εξίσου σημαντικό είναι να φροντίζουμε σωστά τα πόδια μας και να επιτρέπουμε στα παπούτσια να στεγνώνουν ανάμεσα στις χρήσεις. Το NHS συστήνει να πλένουμε τα πόδια καθημερινά και να τα στεγνώνουμε σχολαστικά, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάχτυλα. Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγουμε να φοράμε το ίδιο ζευγάρι παπούτσια δύο ημέρες στη σειρά, ώστε να προλαβαίνει να απομακρυνθεί η υγρασία.
Όσο για το πλύσιμο, το Real Simple προτείνει να γυρίζουμε τις κάλτσες από την ανάποδη πριν τις βάλουμε στο πλυντήριο, καθώς η εσωτερική πλευρά έρχεται σε άμεση επαφή με τον ιδρώτα και τα νεκρά κύτταρα του δέρματος. Επίσης, καλό είναι να μην υπερφορτώνουμε τον κάδο, ώστε να κυκλοφορούν σωστά το νερό και το απορρυπαντικό, και να ακολουθούμε τις οδηγίες πλύσης που αναγράφονται στην ετικέτα κάθε ρούχου.
Έχει ενδιαφέρον ότι μια μικρή μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2013 στο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Dermatology εξέτασε πόσο αποτελεσματικό είναι το οικιακό πλύσιμο στην απομάκρυνση μυκήτων από κάλτσες ανθρώπων με μυκητίαση στα πόδια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, στο συγκεκριμένο δείγμα, το πλύσιμο στους 60°C μείωσε σημαντικά την παρουσία μυκήτων σε σύγκριση με τους 40°C. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να πλένουμε όλες τις κάλτσες σε υψηλές θερμοκρασίες: χρειάζεται να λαμβάνουμε υπόψη τις οδηγίες φροντίδας του υφάσματος.
Ακόμη κι αν οι κάλτσες μας δείχνουν καθαρές, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι κατάλληλες για δεύτερη χρήση. Μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως όταν τις έχουμε φορέσει για ελάχιστη ώρα χωρίς να ιδρώσουμε, όμως η πιο ασφαλής και απλή συνήθεια είναι να επιλέγουμε ένα καθαρό ζευγάρι κάθε μέρα και να μην παραλείπουμε το πλύσιμο μετά τη χρήση.
Με πληροφορίες από Real Simple,CDC,NHS,AAD,International Journal of Dermatology
