«Jump in the cockpit and start up the engine»: Ο στίχος από το «Aces High» των Iron Maiden ηχούσε μέσα στο κεφάλι του γράφοντος καθώς προσπαθούσε να βολευτεί (με μια κάποια δυσκολία, είναι η αλήθεια) μέσα στο κόκπιτ του διθέσιου F-16 Block 50 της Πολεμικής Αεροπορίας την Πέμπτη, για ένα ρεπορτάζ διαφορετικά από τα άλλα- για μια πραγματική εμπειρία ζωής.
Η πτήση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εορτασμών της Πολεμικής Αεροπορίας για τη γιορτή του προστάτη της, Αρχάγγελου Μιχαήλ. Ήμουν ένας από τους διαπιστευμένους στο ΥΠΕΘΑ δημοσιογράφους που κληρώθηκαν για να πετάξουν με τους «ατσαλένιους αετούς» της ΠΑ από την Τανάγρα- επί της προκειμένης, με F-16 Block 50. Το ότι η πτήση ήταν στην ημέρα των γενεθλίων μου, το λες και δώρο – ένα δώρο που προήλθε από την Πολεμική Αεροπορία, και διέφερε πολύ από όλα τα άλλα που έχω δεχτεί στη ζωή μου.
Τη στιγμή που μπαίνεις στο κόκπιτ καταλαβαίνεις ότι σήμερα θα κάνεις κάτι πολύ διαφορετικό από όλα όσα έχεις κάνει τις άλλες ημέρες της ζωής σου. Το συνειδητοποιείς όταν το μαχητικό «γκαζώνει» για να απογειωθεί από τον διάδρομο, και το…εμπεδώνεις πλήρως όταν αρχίζει να στρίβει. «Θα στρίψω τώρα, να ξέρεις, θα το πάρουμε κάπως κοφτά, θα δεις πώς περνάμε από δω» ήταν αυτό που είπε από την ενδοσυνεννόηση ο επισμηναγός Χ.Α. λίγο μετά την απογείωση, όταν το F-16 πλησίαζε σε ορεινούς όγκους στην Εύβοια, κατευθυνόμενο προς το κεντρικό Αιγαίο. Λίγο αργότερα, πετούσαμε σε χαμηλό ύψος πάνω από τα κύματα του Αιγαίου, περνώντας από τον Άγιο Ευστράτιο (με την ασπίδα που βρίσκεται εκεί στη μνήμη του Αντώνη Σιαλμά), τη Σκύρο, και χαιρετώντας το Άγιο Όρος.
«Το συνηθίζεις»
Οι επιταχύνσεις και γενικότερα η αίσθηση που έχεις όταν το αεροσκάφος πραγματοποιεί ελιγμούς είναι κάτι που…δύσκολα μπορείς να περιγράψεις σε κάποιον που δεν το έχει βιώσει ο ίδιος. Οι περισσότεροι μιλούν για τα «g» που δέχεται το σώμα κατά τις επιταχύνσεις. Αυτό που…ένιωσα περισσότερο ήταν αυτές οι απότομες «βόλτες» που κάνει το αίμα μέσα στο σώμα σου, προκαλώντας…σύγχυση στο κεφάλι και στο στομάχι. «Δηλαδή τώρα αλήθεια, δεν την άκουσες καθόλου;» ρώτησα κάποια στιγμή τον επισμηναγό, μετά από μια στροφή (που εγώ την…άκουσα ιδιαιτέρως). «Το συνηθίζεις» απάντησε γελώντας. Το «πώς» το συνηθίζεις, βέβαια, το ξέρουν μόνο οι ιπτάμενοι της ΠΑ!
Ας προσθέσουμε σε αυτό το ότι μιλάμε για μια μηχανή η οποία αντιδρά στο παραμικρό άγγιγμα που κάνεις στο stick, την οποία αντίδραση την νιώθεις στο σώμα σου. Σε αυτό, ας βάλουμε και τις οθόνες και ενδείξεις που βρίσκονται παντού στο κόκπιτ (και προφανώς πρέπει να παρακολουθείς), συν την αντίληψη του χώρου που πρέπει να έχεις- πού είσαι εσύ, πού είναι οι φίλοι σου και πού είναι οι…όχι και τόσο φίλοι σου.
Σε μια σύντομη «αερομαχία» που είχαμε με το άλλο αεροσκάφος του σχηματισμού (Mirage 2000-5), στις κάπως έντονες στροφές που πήραμε, αυτό που με απασχολούσε περισσότερο ήταν οι αναπνοές μου, το κεφάλι μου και το στομάχι μου- ο πιλότος του μαχητικού οφείλει να κάνει όλα τα παραπάνω μαζί συν αυτό, και μάλιστα υπό συνθήκες που μπορεί να φτάσουν τα 9 g (όπου νιώθεις σαν το σώμα σου να έχει το εννιαπλάσιο βάρος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κυκλοφορία του αίματος) ή κατά τη διάρκεια της νύχτας, ή κακοκαιρίας…ή/ και ενώ υπάρχουν στην περιοχή τύποι με όπλα, και την πρόθεση να τα χρησιμοποιήσουν εναντίον σου.
Είναι οπότε «μια δουλειά σαν τις άλλες»; Όχι φίλε μου, δεν θα το έλεγα.
«Πρέπει να τη δαμάσεις την τεχνολογία»
Το μήνυμα της γιορτής της ΠΑ φέτος- οι εκδηλώσεις της οποίας ολοκληρώνονται την Κυριακή– είναι πως η τεχνολογία εξελίσσεται, μα ο άνθρωπος είναι που κυριαρχεί. Η αφορμή, προφανώς, είναι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η ΑΙ και η πρόοδος της τεχνολογίας γενικότερα.
«Ό,τι υπάρχει στην τεχνολογία αυτή τη στιγμή το έχει κατασκευάσει ο άνθρωπος» λέει χαρακτηριστικά στην κάμερα της HuffPost Greece ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, αντπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης. «Πάντα θα κυριαρχεί ο άνθρωπος. Ακόμα και τα CCA (Collaborative Combat Aircraft), τα συνεργατικά αεροσκάφη, όλα αυτά, άνθρωποι τα έχουν φτιάξει. Όμως βλέπουμε εικόνες από το μέλλον…το θέμα είναι ότι θα πρέπει να τη δαμάσεις αυτήν την τεχνολογία. Προσφέρει πάρα πολλά πράγματα, πάρα πολλές πληροφορίες. Ένας ιπτάμενος που πετά ένα σύγχρονο μαχητικό κάνει τη δουλειά του πιο εύκολη και βέβαια αν χρειαστεί θα φέρει 100% επιτυχία στην αποστολή του. Άρα θα πρέπει να είναι σε θέση να απορροφήσει αυτή την τεχνολογία».
«Τα αεροσκάφη εξελίσσονται. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει ένας ιπτάμενος είναι να πάρει όλες αυτές τις πληροφορίες με μια σειρά από αισθητήρες που έχει ένα σύγχρονο αεροπλάνο όπως το Rafale ή το F-35 και αυτές τις πληροφορίες που θα πάρει να τις εκμεταλλευτεί προκειμένου να κάνει την αποστολή του. Αυτό δεν είναι εύκολο…όχι όμως ακατόρθωτο. Μία λύση υπάρχει: Εκπαίδευση, εκπαίδευση, εκπαίδευση» τονίζει ο Αρχηγός ΓΕΑ.
Όσον αφορά στο μήνυμά του προς το προσωπικό της ΠΑ, ο αντιπτέραρχος Γρηγοριάδης λέει πως «κάνει θαύματα…το επίπεδο που έχει η αεροπορία αυτή τη στιγμή και κυρίως στις διαθεσιμότητες οφείλεται στο προσωπικό κατά κύριο λόγο…και οι διαθεσιμότητες διαρκώς αυξάνονται»
«Μόνο ένα μεγάλο ευχαριστώ μπορώ να πω- και βέβαια το ευχαριστώ και η ευγνωμοσύνη είναι μεγάλη και για τις οικογένειες, γιατί όταν οι άνθρωποι εργάζονται για την αποστολή, χάνουν χρόνο και από την οικογένεια…η ΠΑ και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου προσπαθούν να κάνουν την καθημερινότητα πιο εύκολη, να λύσουν προβλήματα που είχαμε πάρα πολλά χρόνια όπως το οικιστικό και άλλα που θέλουν τον χρόνο τους, αλλά έχουν αρχίσει να φαίνονται οι καρποί από αυτή την προσπάθεια» συμπληρώνει ο Αρχηγός ΓΕΑ.
Ως προς την επαφή με το ευρύ κοινό, με αφορμή τις εορταστικές εκδηλώσεις για τη γιορτή της ΠΑ, σημειώνει πως «προσπαθούμε κάθε χρόνο να κάνουμε κάτι καινούριο, ερχόμαστε εμείς στον κόσμο».
Tα F-16 στην ΠΑ: «Vipers» του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος
Το F-16 εντάχθηκε στην ΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του 1980 (1988-1989), με τα πρώτα F-16 Block 30, και από τότε συνεχίζει να παρέχει τις υπηρεσίες του, σε ολοένα και πιο σύγχρονες εκδόσεις. Στη σημερινή επικαιρότητα, όταν το F-16 χαρακτηρίζεται «Viper», η αναφορά είναι κατά κανόνα στα F-16V, τη νεότερη έκδοση των F-16, στην οποία εκσυγχρονίζονται πάνω από 80 μαχητικά του τύπου της ΠΑ, και προορίζεται να αποτελέσει τη μόνη έκδοση F-16 στην ΠΑ (το μαχητικό με το οποίο πετάξαμε την Πέμπτη ήταν ένα από αυτά που επιδιώκεται να εκσυγχρονιστούν μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος).
Ο στόχος είναι η ΠΑ να αποκτήσει 120 F-16V (Viper), με τον υπόλοιπο στόλο να συμπληρώνεται από F-35 και Rafale. Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός «Viper» είχε προκύψει από πολύ πριν το F-16V, για όλα τα F-16 εν γένει- κάτι που αποδίδεται τόσο στο ρύγχος του, που θύμιζε «φίδι», όσο και στο ότι σε αρκετούς θύμιζε τα μαχητικά «Viper» της τηλεοπτικής σειράς επιστημονικής φαντασίας «Battlestar Galactica» του 1978, (την οποία «ανέστησε» και πήγε πολύ παραπέρα το ριμέικ της το 2004).
Συνοψίζοντας, η «οχιά» είναι ένα από τα κορυφαία και πιο επιτυχημένα μαχητικά αεροσκάφη της ιστορίας- ένα εξαιρετικά επιτυχημένο αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων, που στο μυαλό πολλών Ελλήνων αποτελεί, μαζί με το Mirage 2000, εδώ και δεκαετίες το συνώνυμο της ίδιας της έννοιας της ΠΑ.
