Στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο ή στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής ζωής, οι φιλίες μοιάζουν συχνά να δημιουργούνται σχεδόν από μόνες τους. Αργότερα τα πράγματα δυσκολεύουν. Οι υποχρεώσεις αυξάνονται, οι άνθρωποι μετακομίζουν, αλλάζουν δουλειά ή δημιουργούν οικογένεια και οι ευκαιρίες για τακτικές συναντήσεις περιορίζονται.
Τι χρειάζεται λοιπόν για να γεννηθεί μια φιλία στην ενήλικη ζωή; Η Jaimie Krems, διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας για τη Φιλία του UCLA, συνοψίζει στο CNN δύο βασικές προϋποθέσεις που έχουν αναδειχθεί από την έρευνα: συχνή επαφή και αμοιβαία συμπάθεια. Δεν αρκεί δηλαδή να συναντήσουμε κάποιον με τον οποίο ταιριάζουμε. Χρειάζεται να τον ξανασυναντήσουμε.
Γι’ αυτό και οι χώροι ή οι δραστηριότητες που φέρνουν τους ίδιους ανθρώπους μαζί σε τακτική βάση ευνοούν τη δημιουργία σχέσεων. Μια ομάδα άθλησης, ένα μάθημα ή οποιαδήποτε δραστηριότητα με σταθερή παρουσία δημιουργεί κάτι που οι τυχαίες γνωριμίες δύσκολα προσφέρουν: χρόνο για να αναπτυχθεί σταδιακά οικειότητα.
Ζητάμε μια μικρή χάρη
Ένα λιγότερο προφανές εύρημα αφορά τη βοήθεια. Συχνά αποφεύγουμε να ζητήσουμε μια χάρη επειδή φοβόμαστε ότι θα γίνουμε βάρος. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι υποτιμούμε τόσο την προθυμία των άλλων να βοηθήσουν όσο και το πόσο θετικά μπορεί να βιώσουν οι ίδιοι την πράξη της βοήθειας.
Η μικρή αυτή ανταλλαγή μπορεί να δημιουργήσει χώρο για αμοιβαιότητα και εμπιστοσύνη. Αντίστοιχα λειτουργεί και η σταδιακή αποκάλυψη πιο προσωπικών σκέψεων. Όπως εξηγεί η Alison Nagel του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, η προσωπική εξομολόγηση συχνά ενθαρρύνει και τον άλλο άνθρωπο να ανοιχτεί και συνδέεται με μεγαλύτερη αίσθηση εμπιστοσύνης. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι μοιραζόμαστε εξαρχής πολύ προσωπικές εμπειρίες. Οι σχέσεις χρειάζονται χρόνο και όρια.
Δεν περιμένουμε την ιδανική στιγμή
Η δημιουργία μιας φιλίας είναι μόνο η αρχή. Η διατήρησή της απαιτεί επαφή -και εδώ συχνά μας εμποδίζει η αντίληψη ότι πρέπει να βρούμε αρκετό ελεύθερο χρόνο για μια μεγάλη συζήτηση.
Η Krems προτείνει κάτι απλούστερο: να μην περιμένουμε το ιδανικό δίωρο για να τηλεφωνήσουμε σε έναν φίλο. Ακόμη και λίγα λεπτά ουσιαστικής επικοινωνίας είναι προτιμότερα από μια μεγάλη συζήτηση που συνεχώς αναβάλλεται.
Η σημασία αυτών των δεσμών ξεπερνά την καλή διάθεση. Η κοινωνική σύνδεση έχει συσχετιστεί σε πολυάριθμες μελέτες με καλύτερη σωματική και ψυχική υγεία, ενώ η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συνδέονται με αυξημένους κινδύνους για την υγεία.
Ίσως λοιπόν το δυσκολότερο στις φιλίες της ενήλικης ζωής να μην είναι να βρούμε τον «κατάλληλο» άνθρωπο. Είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε δύο άνθρωποι που συμπαθούν ο ένας τον άλλον να έχουν αρκετές ευκαιρίες να γνωριστούν πραγματικά.
Με πληροφορίες από CNN Health, Oxford Academic, PLOS Medicine