Μπήκαμε στο 2026 με την αίσθηση ότι «κάτι δεν βγαίνει»: Το σουπερμάρκετ, το ενοίκιο, η εγκληματικότητα, η μετακίνηση, η ανασφάλεια απέναντι στα ακραία καιρικά. Και ναι, τα στατιστικά δείχνουν βελτιώσεις σε κομμάτια της οικονομίας, αλλά η καθημερινότητα επιμένει.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινήθηκε γύρω στο 2,9% τον Νοέμβριο 2025 (Eurostat), ενώ στη στέγη οι πιέσεις μένουν «κόκκινες»: οι τιμές διαμερισμάτων ανέβηκαν 7,7% (γ΄ τρίμηνο 2025) σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.
Στην υγεία, η εικόνα δείχνει σαφείς βελτιώσεις. Μπορεί στο Country Health Profile να αναφέρεται ότι 21,9% όσων δήλωσαν ανάγκη για ιατρική φροντίδα το 2024 είχαν «ανεκπλήρωτη ανάγκη» λόγω κόστους/αναμονής/απόστασης, εκτιμάται, όμως, ότι τα στατιστικά δεδομένα για την χρονιά που έφυγε, το 2025, θα είναι κατά πολύ καλύτερα. Και μία ασφαλής χώρα για τον τουρισμό
Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι «να ζητήσουμε τα πάντα». Είναι να ζητήσουμε λίγα, συγκεκριμένα, μετρήσιμα. Να ξέρουμε τι πληρώνουμε, τι κερδίζουμε και πότε.
1) Ακρίβεια: όχι άλλο «βλέπουμε» – θέλουμε ρήτρες ελέγχου και διαφάνεια τιμών
Ζητάμε: Μόνιμο, δημόσιο “καλάθι διαφάνειας”. Τιμές βασικών προϊόντων ανά αλυσίδα/περιοχή, με ανοιχτά δεδομένα.
Αυστηρούς ελέγχους σε αθέμιτες πρακτικές (εκπτώσεις-μαϊμού, shrinkflation), με πρόστιμα που πονάνε. Στοχευμένες φοροελαφρύνσεις μόνο σε πραγματικά βασικά αγαθά, με ρήτρα ότι το όφελος περνά στον καταναλωτή. Το κόλπο με τα 2000 προιόντα δεν έπιασε. Μέσα σε αυτά και το εργαλείο που κόβει τις δαγκάνες των αστακών!
2) Μισθοί και εργασία: δουλειά που να ζει, όχι να εξαντλεί
Το 2026 πρέπει να απαντήσει στο βασικό: «Με έναν μισθό ζεις;».
Ζητάμε: Συλλογικές συμβάσεις και πραγματική ενίσχυση των ελέγχων στην αγορά εργασίας. Πλαίσιο για ωράρια που δεν καίνε ανθρώπους (και οικονομία). Η συζήτηση για μεγαλύτερες ημέρες εργασίας έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και κοινωνική ένταση.
Μείωση φορολογικής επιβάρυνσης για χαμηλά/μεσαία εισοδήματα, με καθαρό ισοδύναμο και χρονοδιάγραμμα.
3) Στέγη: εθνικό σχέδιο «προσιτής κατοικίας» – τώρα
Με τις τιμές να ανεβαίνουν και την πίεση να απλώνεται, η στέγη δεν είναι πια «αγορά ακινήτων»· είναι κοινωνική πολιτική. (Οι τιμές διαμερισμάτων +7,7% σε ετήσια βάση το γ΄ τρίμηνο 2025.)
Ζητάμε: Κοινωνική/δημόσια κατοικία με συγκεκριμένο στόχο παράδοσης (μονάδες/έτος) και διαφανή κριτήρια. Κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση σε “κορεσμένες” περιοχές (με εργαλεία για τους δήμους). Το θέμα συζητείται έντονα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κίνητρα για μακροχρόνια μίσθωση (όχι γενικές επιδοτήσεις που φουσκώνουν ενοίκια): φορολογικά ανταλλάγματα με ρήτρες σταθερότητας.
Φοιτητική στέγη: εστίες/ανακαινίσεις με σαφές πλάνο ανά πόλη.
4) Εγκληματικότητα: ασφάλεια στη γειτονιά, όχι φόβος στην καθημερινότητα
Διάρρηξεις, παιδική/εφηβική βία, συμμορίες και «μαφιόζικες» πρακτικές δεν είναι τηλεοπτικό θέμα. Είναι η στιγμή που γυρνάς σπίτι και κοιτάς πίσω σου, είναι το παιδί που φοβάται στο δρόμο, είναι η αίσθηση ότι «κανείς δεν είναι υπεύθυνος».
Ζητάμε: Ορατή, σταθερή αστυνόμευση γειτονιάς (όχι μόνο έκτακτες “εξορμήσεις”), με τοπικούς στόχους και αξιολόγηση: περιπολίες, άμεση ανταπόκριση σε κλήσεις, παρουσία σε «θερμά σημεία».
Σχέδιο κατά των διαρρήξεων. Χαρτογράφηση περιοχών, ενίσχυση φωτισμού/αστικού εξοπλισμού, συνεργασία με δήμους, και πρακτικό πρωτόκολλο για γρήγορη καταγραφή–έρευνα (ώστε να μη μένει ο πολίτης με “έγινε καταγγελία και τέλος”).
Πρόληψη και αντιμετώπιση παιδικής/εφηβικής βίας. Ομάδες σε σχολεία και κοινότητα (ψυχολόγοι/κοινωνικοί λειτουργοί), γραμμές αναφοράς, προγράμματα αποκατάστασης για ανηλίκους, και στήριξη των θυμάτων χωρίς γραφειοκρατικό λαβύρινθο.
Χτύπημα του οργανωμένου εγκλήματος εκεί που πονάει. Οικονομικές έρευνες, κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, έλεγχος “βιτρίνας” επιχειρήσεων, προστασία μαρτύρων και ειδικές ομάδες για εκβιασμούς/«προστασία».
Δικαιοσύνη που προλαβαίνει, όχι που ακολουθεί. Ταχύτερη εκδίκαση υποθέσεων βίας/όπλων/οργανωμένου εγκλήματος, ώστε να μην δημιουργείται αίσθηση ατιμωρησίας.
Ασφάλεια με κανόνες και δικαιώματα με διαφάνεια στους ελέγχους, σαφή πρωτόκολλα, λογοδοσία, για να νιώθουμε ασφαλείς χωρίς να αισθανόμαστε «ύποπτοι από προεπιλογή».
5) Παιδεία: σχολείο που δεν κουράζει οικογένειες και εκπαιδευτικούς
Ζητάμε:
Ασφάλεια και υποδομές στα σχολικά κτίρια, με πρόγραμμα ανά δήμο και ημερομηνίες.
Μείωση “παραπαιδείας” μέσω ενισχυτικής διδασκαλίας μέσα στο δημόσιο σχολείο.
Δεξιότητες για την αγορά εργασίας χωρίς να γίνεται το σχολείο “φροντιστήριο παραγωγικότητας”: γλώσσες, ψηφιακά, κριτική σκέψη.
6) Μεταφορές: αξιοπρεπές δίκτυο, όχι “σήμερα έχει – αύριο βλέπουμε”
Ζητάμε:
Αξιοπιστία: συχνότητες, συντήρηση, προσβασιμότητα, ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο.
Οδική ασφάλεια ως εθνικό σχέδιο (όχι καμπάνια): φωτισμός, πεζοδρόμια, διαβάσεις, έλεγχοι.
7) Δημόσιο που εξυπηρετεί: χρόνοι διεκπεραίωσης και “σιωπηρή έγκριση”
Ζητάμε:
Προθεσμίες για διοικητικές πράξεις (π.χ. 30/60 ημέρες) και αν περάσουν, σιωπηρή έγκριση όπου γίνεται.
Κέντρο εξυπηρέτησης για δύσκολες υποθέσεις (όχι μόνο apps) για ηλικιωμένους, ΑμεΑ, μικρές επιχειρήσεις.
8) Δικαιοσύνη και λογοδοσία: γρήγορα, καθαρά, διαφανή
Ζητάμε:
Δημοσίευση χρόνων απονομής δικαιοσύνης (ανά βαθμό/είδος υπόθεσης).
Διαφάνεια σε δημόσιες συμβάσεις: όλα προσβάσιμα, αναζητήσιμα, με απλά dashboards.
9) Κλιματική ανθεκτικότητα: πρόληψη πριν από την καταστροφή
Με φωτιές/ακραία φαινόμενα να γίνονται νέος «κανόνας», το 2026 χρειάζεται πρόληψη που φαίνεται. Υπάρχουν ήδη κινήσεις όπως ο Εθνικός Χάρτης Εκτίμησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών .
Ζητάμε:
Έργα πρόληψης (καθαρισμοί, αντιπλημμυρικά, διαχείριση δασών) με χάρτη έργων ανά περιοχή.
Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και ασκήσεις ετοιμότητας που δεν γίνονται “για το δελτίο”.
10) Κοινωνική φροντίδα: παιδιά, ηλικιωμένοι, ψυχική υγεία – χωρίς αόρατες οικογένειες
Ζητάμε:
Δομές φροντίδας (βρεφονηπιακοί, ΚΗΦΗ, κατ’ οίκον βοήθεια) με πραγματικές θέσεις, όχι λίστες αναμονής.
Ψυχική υγεία στην κοινότητα: πρόσβαση χωρίς στίγμα, χωρίς μήνες αναμονής.
Η μία ερώτηση που ξεχωρίζει το “θα” από το “θα γίνει”
Ό,τι κι αν ζητήσουμε, ας το συνοδεύει αυτό το τρίπτυχο: Πόσο; Πότε; Πώς θα το μετράμε;
Με λίγα λόγια: Ποιος δείκτης θα δείξει ότι πέτυχε; Ποια ημερομηνία; Ποιος λογοδοτεί αν δεν βγει;
Το 2026 δεν χρειάζεται άλλη γενική υπόσχεση. Χρειάζεται συμβόλαιο καθημερινότητας: με αριθμούς, προθεσμίες και δημόσιο έλεγχο.
