Ο Αλέξης Τσίπρας δεν παρουσίασε απλώς έναν κατάλογο τομεαρχών. Παρουσίασε ένα πολιτικό σχήμα με διπλή στόχευση: από τη μία, πρόσωπα που γνωρίζουν από κυβερνητική ευθύνη και διοίκηση· από την άλλη, νέες παρουσίες από πανεπιστήμια, δικαιοσύνη, υγεία, αυτοδιοίκηση, επιχειρηματικότητα, άμυνα και κοινωνικούς χώρους.
Ο κατάλογος των τομεαρχών της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, όπως ανακοινώθηκε και περιλαμβάνεται στο αρχείο, αναπτύσσεται σε έξι μεγάλες ενότητες πολιτικής, με 50 πρόσωπα στους επιμέρους τομείς και επιτελικές θέσεις γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό. Δημοσιεύματα της ημέρας αναφέρουν ότι η νέα δομή αριθμεί 50 μέλη, εκ των οποίων 18 γυναίκες και 32 άνδρες, ενώ κινείται από τις «7 δεσμεύσεις» προς 6 πυλώνες και 24 τομείς πολιτικής.
Τα ονόματα της «σκιώδους κυβέρνησης»
Στον πυλώνα Ζωή με Αξιοπρέπεια & Ισχυρό Κοινωνικό Κράτος, τοποθετούνται:
Τομέας Εργασίας: Διονύσης Τεμπονέρας, με αναπληρώτρια τη Νεκταρία-Ελευθερία Αγγελάκη.
Τομέας Υγείας: Σπύρος Δρίτσας, με αναπληρωτή τον Γιώργο Μπουλμπασάκο.
Τομέας Παιδείας: Ιωάννα Λαλιώτου, με αναπληρωτή τον Παναγιώτη Κασσιανό.
Τομέας Αθλητισμού: Αναστάσης Ζανιάς, με αναπληρώτρια τη Βασιλική Τσικλή.
Τομέας Πολιτισμού: Χάρης Μαυρουδής, με αναπληρώτρια την Εύα Ρέντζου.
Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής / Παιδί & Οικογένεια: Μαριζέτα Αντωνοπούλου, με αναπληρώτρια τη Φανή Κουντούρη.
Τομέας Στεγαστικής Πολιτικής: Δημήτρης Λυρίτσης, με αναπληρώτρια τη Φωτεινή Παγκάλου.
Στον πυλώνα Ισχυρή Δημοκρατία:
Τομέας Δικαιοσύνης / Θεσμοί / Δικαιώματα: Μαρία Λεπενιώτη, με αναπληρώτρια τη Χριστίνα Τσαγκλή.
Τομέας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Γιώργος Ιωακειμίδης, με αναπληρωτή τον Απόστολο Καλογιάννη.
Τομέας Δημόσιας Διοίκησης: Γρηγόρης Θεοδωράκης, με αναπληρωτή τον Γιώργο Σπανουδάκη.
Στον πυλώνα Δίκαιη Ανάπτυξη:
Τομέας Οικονομικών: Φραγκίσκος Κουτεντάκης, με αναπληρωτή τον Γιώργο Παππά.
Τομέας Ανάπτυξης / Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας: Γιώργος Πετράκος, με αναπληρωτές τον Αργύρη Μπεντενιώτη και, για το Εμπόριο, τον Ευάγγελο Πούλιο.
Τομέας Τουρισμού: Γιώργος Κωνσταντινίδης, με αναπληρώτρια τη Φωτεινή Μπακαδήμα.
Τομέας Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής: Γιάννης Σαλπέας, με αναπληρώτρια για τη Νησιωτική Πολιτική τη Μαρία Καμμά.
Τομέας Αγροτικής Ανάπτυξης: Θωμάς Μόσχος, με αναπληρωτή τον Σπύρο Κίντζιο.
Τομέας Βιομηχανικής Πολιτικής: Βασίλης Μαγκλάρας.
Στον πυλώνα Ανθεκτικότητα στις Κρίσεις:
Τομέας Ενέργειας & Περιβάλλοντος: Κώστας Λαγουβάρδος, με αναπληρωτή Ενέργειας τον Δημήτρη Τσέκερη και αναπληρώτρια την Πένυ Αντωνίου.
Τομέας Υποδομών & Μεταφορών: Νίκος Τρίαντος, με αναπληρωτή Μεταφορών τον Δημήτρη Δημητρίου.
Τομέας Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας: Μανώλης Πλειώνης, με αναπληρώτρια τη Βανέσσα Κατσαρδή.
Τομέας Μεταναστευτικής Πολιτικής: Ζαχαρούλα Τσιριγώτη, με αναπληρώτρια τη Φανή Γιωτάκη.
Στον πυλώνα Ψηφιακή Κυριαρχία:
Τομέας Ψηφιακής Πολιτικής: Γραμματή Πάντζιου, με αναπληρωτή τον Δημήτρη Νταφόπουλο.
Στον πυλώνα Ισχυρή Ελλάδα — Εξωτερικών & Άμυνα:
Τομέας Εξωτερικής Πολιτικής: Χάρης Τζήμητρας, με αναπληρώτρια Ευρωπαϊκών Υποθέσεων τη Ζωρζέττα Λάλη και αναπληρωτή τον Παυσανία Παπαγεωργίου.
Τομέας Άμυνας: Χρήστος Χριστοδούλου, με αναπληρώτρια την Κατερίνα Μπέρδου.
Τομέας Προστασίας του Πολίτη: Μαρίνος Σκανδάμης, με αναπληρωτή τον Αντώνη Σαουλίδη.
Στις επιτελικές θέσεις τοποθετούνται: Συντονιστής Τομεαρχών ο Κώστας Γαβρόγλου, υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού η Ευγενία Φωτονιάτα, διευθυντής Πολιτικού Γραφείου του Αλέξη Τσίπρα ο Γιώργος Βασιλειάδης, διευθύντρια Νομικού Γραφείου η Γιάννα Πεππέ και πρόεδρος του ΙΝΑΤ ο Μιχάλης Καλογήρου.
Οι άνθρωποι της τετραετίας Τσίπρα
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στα ονόματα, αλλά στο ποιοι από αυτούς έχουν ξαναβρεθεί σε θέσεις ευθύνης την περίοδο 2015-2019.
Ο Κώστας Γαβρόγλου είναι η πιο καθαρή γέφυρα με την κυβερνητική περίοδο Τσίπρα: υπήρξε υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Ο Μιχάλης Καλογήρου υπήρξε υπουργός Δικαιοσύνης και, προηγουμένως, Γενικός Γραμματέας της Κυβέρνησης. Ο Γιώργος Βασιλειάδης διετέλεσε υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού. Τα τρία αυτά πρόσωπα δεν μπαίνουν απλώς στη λίστα· τοποθετούνται σε θέσεις επιτελικού ελέγχου και πολιτικού συντονισμού.
Στην ίδια κατηγορία των προσώπων με κυβερνητική ή κρατική εμπειρία ανήκουν ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης, πρώην Γενικός Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και μετέπειτα συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, η Ευγενία Φωτονιάτα, πρώην Ειδική Γραμματέας ΕΣΠΑ, ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης, ο Διονύσης Τεμπονέρας, πρώην Γενικός Γραμματέας στο υπουργείο Ναυτιλίας, και ο Παυσανίας Παπαγεωργίου, πρώην Γενικός Γραμματέας Νέας Γενιάς.
Ιδιαίτερη περίπτωση είναι ο Χρήστος Χριστοδούλου, πρώην Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ο οποίος δεν είναι κομματικό πρόσωπο της τετραετίας, αλλά προέρχεται από θέση κορυφαίας κρατικής ευθύνης στην εθνική άμυνα. Ο Μαρίνος Σκανδάμης επίσης διαθέτει κυβερνητική διοικητική εμπειρία, ως πρώην Γενικός Γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, αλλά όχι ως πρόσωπο της κυβέρνησης Τσίπρα.
Τα απολύτως νέα πρόσωπα και το άνοιγμα πέρα από τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ
Η δεύτερη ανάγνωση είναι ίσως πιο ενδιαφέρουσα: η λίστα δεν μοιάζει με ανακύκλωση πρώην υπουργών. Αντίθετα, στους τομείς πρώτης γραμμής βρίσκονται πρόσωπα που μπαίνουν τώρα δυνατά στο κεντρικό πολιτικό κάδρο.
Η Μαρία Λεπενιώτη, τοποθετημένη στη Δικαιοσύνη, φέρνει το κύρος μιας ανώτατης δικαστικού που ταυτίστηκε δημόσια με τη δίκη της Χρυσής Αυγής. Ο Σπύρος Δρίτσας και ο Γιώργος Μπουλμπασάκος δίνουν στον τομέα Υγείας καθαρά νοσοκομειακό και ιατρικό στίγμα. Η Ιωάννα Λαλιώτου, ο Γιώργος Πετράκος, ο Κώστας Λαγουβάρδος, ο Μανώλης Πλειώνης, η Γραμματή Πάντζιου και ο Σπύρος Κίντζιος δείχνουν την επιλογή Τσίπρα να φορτώσει κρίσιμους τομείς με πανεπιστημιακό και ερευνητικό βάρος.
Από την αυτοδιοίκηση ξεχωρίζουν ο Γιώργος Ιωακειμίδης, με πολυετή διαδρομή στη Νίκαια – Ρέντη, ο Απόστολος Καλογιάννης, πρώην δήμαρχος Λαρισαίων, και η Μαρία Καμμά, δήμαρχος Τήλου. Από την επιχειρηματικότητα ξεχωρίζουν ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, ο Ευάγγελος Πούλιος και ο Γιάννης Σαλπέας, με τον τελευταίο να συνδέεται με έργα υποδομής, real estate και εστίαση.
Η επαγγελματική ακτινογραφία
Με μια συντηρητική ανάγνωση, η σύνθεση έχει επτά βασικές επαγγελματικές «οικογένειες».
Πρώτον, οι ακαδημαϊκοί και ερευνητές. Είναι ίσως η πιο εμφανής ομάδα: Λαλιώτου, Αντωνοπούλου, Κουτεντάκης, Πετράκος, Λαγουβάρδος, Πλειώνης, Πάντζιου, Τζήμητρας, Κίντζιος και άλλοι. Αυτό δείχνει προσπάθεια τεκμηρίωσης και όχι απλώς κομματικής εκπροσώπησης.
Δεύτερον, οι νομικοί, δικαστικοί και θεσμικοί: Τεμπονέρας, Λεπενιώτη, Τσαγκλή, Μπεντενιώτης, Μπέρδου, Σκανδάμης, Σαουλίδης, Πεππέ, Καλογήρου. Είναι μια ισχυρή παρουσία που δίνει βάρος σε κράτος δικαίου, θεσμούς και διοικητική λειτουργία.
Τρίτον, οι γιατροί και άνθρωποι του ΕΣΥ: Δρίτσας και Μπουλμπασάκος, με προφίλ που παραπέμπει περισσότερο σε δημόσια υγεία παρά σε κομματική υγεία.
Τέταρτον, η αυτοδιοίκηση: Ιωακειμίδης, Καλογιάννης, Καμμά και Μαυρουδής, με εμπειρίες από δήμους, τοπικές κοινωνίες και πρακτική διαχείριση.
Πέμπτον, η επιχειρηματικότητα και η αγορά: Κωνσταντινίδης, Πούλιος, Σαλπέας. Για ένα κόμμα της Αριστεράς, αυτή είναι ίσως η πιο πολιτικά ενδιαφέρουσα κατηγορία, γιατί δείχνει προσπάθεια να μιλήσει και σε παραγωγικά στρώματα που δεν είναι παραδοσιακά κομματικά ακροατήρια.
Έκτον, οι ένοπλες δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας: Χριστοδούλου και Τσιριγώτη. Η επιλογή τους δείχνει ότι ο Τσίπρας δεν θέλει να αφήσει τα πεδία της άμυνας, της ασφάλειας και του μεταναστευτικού στην κλασική δεξιά ατζέντα.
Έβδομον, οι τεχνοκράτες της δημόσιας διοίκησης και των ευρωπαϊκών θεσμών: Θεοδωράκης, Φωτονιάτα, Κουτεντάκης, Λάλη, Παπαγεωργίου. Αυτή είναι η ομάδα που δίνει στο σχήμα μνήμη κράτους και γνώση μηχανισμών.
Το πολιτικό συμπέρασμα
Η «σκιώδης κυβέρνηση» Τσίπρα δεν είναι μια φωτογραφία του παλιού υπουργικού συμβουλίου ΣΥΡΙΖΑ. Είναι περισσότερο ένα υβριδικό σχήμα: λίγοι παλιοί με κυβερνητικό βάρος, αρκετοί πρώην κρατικοί τεχνοκράτες και πολλά πρόσωπα που έρχονται από την επιστήμη, την αυτοδιοίκηση, την αγορά, την υγεία, τη δικαιοσύνη και την άμυνα.
Με απλά λόγια, ο Τσίπρας επιχειρεί να πει τρία πράγματα ταυτόχρονα: ότι έχει μνήμη διακυβέρνησης, ότι έχει νέα πρόσωπα και ότι μπορεί να μιλήσει πέρα από τα στενά κομματικά σύνορα της παλιάς Κουμουνδούρου.
Το ερώτημα, βεβαίως, δεν απαντάται με την ανακοίνωση των ονομάτων. Θα απαντηθεί από το αν αυτή η ομάδα θα παράγει πραγματικές θέσεις, πειστική αντιπολίτευση και, κυρίως, κυβερνησιμότητα. Γιατί στη σκιά μιας κυβέρνησης δεν αρκεί να υπάρχουν πρόσωπα. Πρέπει να φαίνεται και σχέδιο.
