Καθαρό πολιτικό μήνυμα με ορίζοντα τις εκλογές του 2027 έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την Πνύκα, εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση διαθέτει «πολύ καλές πιθανότητες» να εξασφαλίσει και τρίτη θητεία. Παράλληλα, περιέγραψε το πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο σκοπεύει να κινηθεί η Νέα Δημοκρατία: κατάκτηση του Κέντρου, προσήλωση στις μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική υπευθυνότητα και αντιπαράθεση με τον λαϊκισμό μέσα από συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Μιλώντας στο τρίτο Athens Innovation Summit της Endeavor Greece και συζητώντας με τον διευθύνοντα σύμβουλο της General Catalyst, Hemant Taneja, ο πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε στην εκλογική προοπτική. Αναφέρθηκε στις ανισότητες, στην τεχνητή νοημοσύνη, στο μέλλον της εργασίας, στις επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας, στην προστασία των παιδιών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις αλλαγές που έρχονται στην Εκπαίδευση Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στην Πνύκα το βράδυ της Πέμπτης.
«Οι εκλογές κερδίζονται με έργο, όχι μόνο με συνθήματα»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι εκλογές μπορούν να κερδηθούν από μία μετριοπαθή, κεντρώα κυβέρνηση, εφόσον αυτή υλοποιεί όσα έχει υποσχεθεί στους πολίτες. Αυτή, άλλωστε, φαίνεται να είναι και η βασική προεκλογική γραμμή της Νέας Δημοκρατίας: σταθερότητα, συνέπεια, συνέχεια των μεταρρυθμίσεων και σύγκριση των πεπραγμένων της κυβέρνησης με τις προτάσεις της αντιπολίτευσης.
«Μπορεί κανείς να νικήσει τους λαϊκιστές υλοποιώντας τις δεσμεύσεις του», ήταν το κεντρικό μήνυμα του πρωθυπουργού, ο οποίος συνέδεσε ευθέως την πιθανότητα τρίτης κυβερνητικής θητείας με τη σοβαρότητα στη διαχείριση του κράτους.
Πολιτικά, η τοποθέτησή του επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση έχει ήδη εισέλθει σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, παρά τη διαβεβαίωση ότι οι κάλπες θα στηθούν την άνοιξη του 2027. Ο πρωθυπουργός επανέρχεται συστηματικά πλέον στον στόχο της τρίτης θητείας, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τη φθορά της καθημερινότητας στο ερώτημα ποιος μπορεί να προσφέρει σταθερότητα και συνέχεια σε ένα ιδιαίτερα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Το βασικό πολιτικό μήνυμα της παρέμβασης του, ήταν ότι το Κέντρο μπορεί να επικρατήσει των άκρων.
Ελεύθερη αγορά, αλλά και κράτος που παρεμβαίνει
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε το κυβερνητικό μοντέλο ως έναν συνδυασμό ελεύθερης οικονομίας, κοινωνικής ευαισθησίας και ισχυρής κρατικής εποπτείας. Υποστήριξε ότι στην Ελλάδα έχει αποδειχθεί πως μπορεί να λειτουργήσει μία σύγχρονη κεντρώα κυβέρνηση, η οποία πιστεύει στην αγορά, αλλά αναγνωρίζει ταυτόχρονα την ευθύνη του κράτους να ρυθμίζει τις αγορές, να περιορίζει τις υπερβολές και να προσφέρει καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες.
Ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι ο καπιταλισμός παράγει υπερβολές, διορθώσεις και κοινωνική δυσαρέσκεια, αφήνοντας συχνά ανθρώπους πίσω. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην αξιοπρέπεια της εργασίας, στην ανάγκη του πολίτη να αισθάνεται ότι ανήκει σε μία κοινωνία και στον κίνδυνο που δημιουργούν οι ακραίες οικονομικές ανισότητες για την κοινωνική συνοχή.
Ως παράδειγμα κοινωνικής πολιτικής επικαλέστηκε την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 41% από το 2019, ποσοστό, όπως τόνισε, υψηλότερο από τον συσσωρευμένο πληθωρισμό. Το μήνυμα ήταν ότι η δημιουργία πλούτου πρέπει να ενθαρρύνεται, αλλά ένα μέρος της ανάπτυξης οφείλει να επιστρέφει στους εργαζομένους και στην κοινωνία.
Η Ελλάδα «ανοιχτή για δουλειές και επενδύσεις»
Με ακροατήριο επιχειρηματίες και επενδυτές από περίπου 35 χώρες, ο πρωθυπουργός απηύθυνε ανοικτή πρόσκληση για επενδύσεις, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «η Ελλάδα είναι ανοιχτή για δουλειές».
Στάθηκε στο ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό, στα πανεπιστήμια, στο χαμηλότερο, σε σύγκριση με τη Silicon Valley, κόστος στελεχών υψηλής εξειδίκευσης και στη δυνατότητα επιστροφής Ελλήνων επιστημόνων που εργάζονται στο εξωτερικό. Όπως είπε, η χώρα μπορεί να φιλοξενήσει όχι μόνο γραφεία και ερευνητικά κέντρα, αλλά και πραγματικές παραγωγικές μονάδες που θα απευθύνονται στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια αγορά.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την ICEYE και το σχέδιο δημιουργίας εργοστασίου μικροδορυφόρων στην Ελλάδα, με δυνατότητα παραγωγής έως 150 δορυφόρων τον χρόνο και περισσότερες από 250 θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Εάν ολοκληρωθεί όπως σχεδιάζεται, θα είναι μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές μονάδες του είδους της.
Η συνεργασία με την ElevenLabs για Gov.gr, τουρισμό και διαλέκτους
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την ElevenLabs, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες φωνητικής τεχνητής νοημοσύνης.
Η συμφωνία περιλαμβάνει την αξιοποίηση συστημάτων φωνής στις υπηρεσίες του Δημοσίου και στο Gov.gr, στον τουρισμό και στη διάσωση τοπικών ελληνικών διαλέκτων και ιδιωμάτων που μιλιούνται πλέον από όλο και λιγότερους ανθρώπους. Στόχος είναι η δημιουργία μιας ψηφιακής γλωσσικής παρακαταθήκης, αλλά και η ευκολότερη πρόσβαση πολιτών και ομογενών στις δημόσιες υπηρεσίες. Η συνεργασία Ελλάδας–ElevenLabs έχει τρεις συγκεκριμένους άξονες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στην αμυντική καινοτομία, υποστηρίζοντας ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν μπορούν πλέον να βασίζονται μόνο σε μεγάλα πλοία, ακριβά αεροσκάφη και παραδοσιακές πλατφόρμες. Ζήτησε να διατίθεται ένα μικρό μέρος του αμυντικού προϋπολογισμού σε νεοφυείς επιχειρήσεις, ώστε να δοκιμάζουν εφαρμογές και να αποκτούν τις πρώτες συμβάσεις και πιστοποιήσεις που χρειάζονται για να βγουν στις διεθνείς αγορές.
Η μεγάλη προειδοποίηση για την τεχνητή νοημοσύνη
Παρότι εμφανίστηκε θετικός στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στο κράτος, στην Υγεία και στην Εκπαίδευση, ο πρωθυπουργός εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τους κινδύνους.
Παρατήρησε ότι όσο πιο σύνθετα γίνονται τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, τόσο λιγότεροι άνθρωποι κατανοούν πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται. Εκτίμησε επίσης ότι ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας δυσκολεύει την επιβολή αποτελεσματικών κανόνων ασφαλείας, επειδή καμία πλευρά δεν επιθυμεί να χάσει το τεχνολογικό πλεονέκτημα.
Εξίσου αυστηρός ήταν για τη συγκέντρωση τεράστιου πλούτου σε λίγες εταιρείες. Προειδοποίησε ότι η «αφθονία» που υπόσχεται η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να σημαίνει ασύλληπτα κέρδη μόνο για μερικούς μετόχους, διότι κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε κοινωνικές εκρήξεις.
Έθεσε, μάλιστα, με ωμό τρόπο το δίλημμα: είτε οι σημερινές αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν μία μεγάλη χρηματιστηριακή «φούσκα» είτε οι τεχνολογικές αποδόσεις θα είναι τόσο εντυπωσιακές, ώστε να προκαλέσουν πρωτοφανή εκτόπιση εργαζομένων. Και τα δύο ενδεχόμενα, όπως είπε, απαιτούν άμεση προετοιμασία των κυβερνήσεων.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως βοηθός, όχι ως αντικαταστάτης
Ο πρωθυπουργός έφερε ως παράδειγμα την Υγεία, όπου υπάρχει χρόνια έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού. Υποστήριξε ότι ένας ψηφιακός βοηθός θα μπορούσε να αναλάβει γραφειοκρατικές ή επαναλαμβανόμενες εργασίες, δίνοντας περισσότερο χρόνο στους νοσηλευτές για ουσιαστική επαφή με τους ασθενείς.
Αντίστοιχα, αναφέρθηκε σε πιλοτικές συνεργασίες με την OpenAI για την υποστήριξη εκπαιδευτικών στην προετοιμασία του μαθήματος. Η επιδίωξη, όπως εξήγησε, δεν είναι να αντικατασταθεί ο δάσκαλος, αλλά να περιοριστεί το διοικητικό φορτίο και να αυξηθεί ο χρόνος μέσα στην τάξη.
Απαγόρευση των social media κάτω των 15 ετών
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την πρόθεσή του να θεσπιστεί απαγόρευση πρόσβασης στις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών.
Υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να περιμένουν από τις τεχνολογικές εταιρείες να αυτορρυθμιστούν, ενώ περιέγραψε ως «χαμένη μάχη» την προσπάθεια μεμονωμένων γονέων να επιβάλουν περιορισμούς, όταν όλα τα παιδιά της ίδιας ηλικίας διαθέτουν πρόσβαση.
Παράλληλα, ζήτησε ένα κοινό ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τους περιορισμούς. Προειδοποίησε ότι μετά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το επόμενο μεγάλο ζήτημα θα είναι η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην Εκπαίδευση, στις ανθρώπινες σχέσεις και στην ψυχική υγεία των νέων.
Εκτίμησε ότι οι γραπτές εργασίες θα χάσουν σταδιακά τη σημερινή τους αξία, καθώς η AI μπορεί να συντάσσει άρτια κείμενα, οδηγώντας τα εκπαιδευτικά συστήματα ξανά σε εξετάσεις μέσα στην τάξη και σε προφορική αξιολόγηση. «Υπάρχει μία λεπτή γραμμή ανάμεσα στην παραγωγικότητα και στην πνευματική αδράνεια», ήταν το νόημα της παρέμβασής του.
Το πολιτικό στοίχημα μέχρι το 2027
Η παρέμβαση στην Πνύκα είχε τεχνολογικό και επενδυτικό περιεχόμενο, αλλά κατέληξε σε μία σαφώς πολιτική διακήρυξη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να εμφανίσει την Ελλάδα ως παράδειγμα χώρας που, σε μία περίοδο πολέμων, οικονομικής αβεβαιότητας, κλιματικής κρίσης και τεχνολογικών ανατροπών, παραμένει σταθερή, μεταρρυθμιστική και επενδυτικά ελκυστική.
Το κυβερνητικό αφήγημα για την τρίτη θητεία αρχίζει πλέον να αποκτά συγκεκριμένα χαρακτηριστικά: Κέντρο απέναντι στα άκρα, αποτελέσματα απέναντι στις εύκολες υποσχέσεις και σταθερότητα απέναντι στην ακυβερνησία. Το αν αυτό θα είναι αρκετό, θα το κρίνουν οι πολίτες το 2027. Ο πρωθυπουργός, πάντως, έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι θα διεκδικήσει τη μάχη με αυτό ακριβώς το πολιτικό δίλημμα.
