Ως ένα εξαιρετικά σημαντικό έργο για ολόκληρο το Λεκανοπέδιο χαρακτήρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά, κατά την τελετή υπογραφής της νέας σύμβασης. Ο πρωθυπουργός μίλησε για μια Δυτική Αττική παρατημένη στον χρόνο και στάθηκε ιδιαίτερα στις δύο ημιτελείς σήραγγες, οι οποίες παραμένουν επί δεκαετίες σύμβολο κακοσχεδιασμού και κρατικής αποτυχίας.
Μόνο που στην ιστορία αυτού του έργου πρέπει να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους και, κυρίως, με τις σωστές ημερομηνίες.
Οι εργασίες στις σήραγγες του Σκαραμαγκά δεν σταμάτησαν κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης, όπως είπε ο Πρωθυπουργός. Ο διαγωνισμός για τον ανισόπεδο κόμβο έγινε τον Δεκέμβριο του 1997, η ανάθεση πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 1999 και η σύμβαση υπογράφηκε τον Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς. Όλα αυτά συνέβησαν με κυβέρνηση Κώστα Σημίτη.
Οι εργασίες άρχισαν να βαλτώνουν και ουσιαστικά σταμάτησαν στις αρχές του 2002, όταν έπαψε να υπάρχει εξασφαλισμένη πηγή χρηματοδότησης. Το έργο ναυάγησε οριστικά το 2003, με τον ανάδοχο να αποχωρεί και τις δύο σήραγγες να μένουν χωρίς τις απαραίτητες οδικές συνδέσεις. Μέχρι τότε είχαν δαπανηθεί περίπου 22 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η αρχική σύμβαση ανερχόταν σε 13,46 εκατομμύρια. Δηλαδή είχαμε 9 εκατομμύρια καπέλο από τις τσέπες των Ελληνίδων και των Ελλήνων χαμένα στο σκοτάδι κάποιων τούνελ. Που είχαν σχήμα τσέπης. Κυβέρνηση Σημίτη, να επαναλάβω.
Και για να γράφουμε τα πράγματα με το όνομα τους:
Το 2002 και το 2003 η Ελλάδα δεν βρισκόταν ούτε σε μνημόνια ούτε στη δίνη της κρίσης χρέους που ξέσπασε αρκετά χρόνια αργότερα. Αντιθέτως, ζούσε την επίπλαστη ευημερία μιας χώρας που κατανάλωνε και αναπτυσσόταν σε μεγάλο βαθμό με δανεικά.
Δανειζόταν το κράτος, δανείζονταν οι επιχειρήσεις, δανείζονταν και οι πολίτες. Ταυτόχρονα, η χώρα βρισκόταν στην κορύφωση της προετοιμασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, με μεγάλα έργα να εκτελούνται σε ολόκληρη την Αττική και με τεράστια ποσά να διατίθενται για υποδομές.
Επομένως, η εγκατάλειψη των σηράγγων δεν μπορεί να αποδοθεί στη δημοσιονομική κατάρρευση που ακολούθησε μετά το 2009. Προηγήθηκε κατά έξι και πλέον χρόνια.
Το έργο ξεκίνησε επί κυβέρνησης Σημίτη και επί κυβέρνησης Σημίτη σταμάτησε. Οι αιτίες που έχουν καταγραφεί ήταν οι ελλιπείς μελέτες, οι αλλαγές στον σχεδιασμό, τα προβλήματα με τις απαλλοτριώσεις, οι πρόσθετες οικονομικές απαιτήσεις και τελικά η διακοπή της χρηματοδότησης.
Και η Νέα Δημοκρατία δεν το επανεκκίνησε. Από τον Μάρτιο του 2004 που ανέλαβε τη διακυβέρνηση, παρέλαβε ένα ήδη εγκαταλελειμμένο έργο, όμως δεν το επανεκκίνησε ούτε βρήκε τρόπο να αξιοποιήσει τις σήραγγες.
Ακολούθησαν χρόνια κατά τα οποία οι δύο κατασκευές παρέμεναν κλειστές και αναξιοποίητες. Πολύ αργότερα ήρθαν η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση, η ελληνική δημοσιονομική κατάρρευση και τα μνημόνια, τα οποία ασφαλώς δυσκόλεψαν οποιαδήποτε προσπάθεια αναβίωσης μεγάλων έργων. Δεν ήταν όμως αυτά που σταμάτησαν την αρχική κατασκευή.
Είναι θετικό ότι, έστω και με καθυστέρηση δύο δεκαετιών, επιχειρείται τώρα να κλείσει αυτή η πληγή. Αλλά η αποκατάσταση ενός παλιού λάθους δεν χρειάζεται ξαναγράψιμο της ιστορίας.
Οι σήραγγες του Σκαραμαγκά δεν εγκαταλείφθηκαν επειδή η Ελλάδα δεν είχε χρήματα στα χρόνια των μνημονίων. Εγκαταλείφθηκαν στα χρόνια της αφθονίας των δανεικών, όταν χρήματα υπήρχαν, αλλά έλειπαν ο σωστός σχεδιασμός, η συνέπεια και η πολιτική ευθύνη. Και θα πρέπει να υπενθυμίζουμε τα γεγονότα με ευθύτητα…
