Δεν ήταν απλώς μια παρουσίαση βιβλίου. Ήταν μια πολιτική σύναξη με βαρύ συμβολισμό, πολλούς αποδέκτες και έναν κεντρικό ομιλητή που, χωρίς να ανεβάσει τους τόνους, είπε όσα στο Μέγαρο Μαξίμου δύσκολα μπορούν να προσπεράσουν.
Κόσμος και κοσμάκης πέρασε το βράδυ της Τρίτης από το Μέγαρο Μουσικής, στην παρουσίαση του βιβλίου των Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου και Κωνσταντίνου Φίλη, «Η νέα παγκόσμια τάξη – Το δίκαιο της ισχύος». Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Κώστας Καραμανλής, ενώ παρών ήταν και ο Αντώνης Σαμαράς, σε μια συγκυρία όπου κάθε δημόσια εμφάνιση των δύο πρώην πρωθυπουργών αποκτά αυτομάτως πολιτική ανάγνωση.
Στην αίθουσα βρέθηκαν στελέχη από διαφορετικές γαλάζιες αφετηρίες και διαδρομές: ο Προκόπης Παυλόπουλος, ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο Κώστας Σκρέκας, ο Χρήστος Σταϊκούρας, ο Χαράλαμπος Αθανασίου, ο Αχιλλέας Καραμανλής, μεταξύ άλλων. Η εικόνα από μόνη της είχε σημασία. Έδειχνε ότι ένα όχι αμελητέο τμήμα της παράταξης εξακολουθεί να βλέπει στον πρώην πρωθυπουργό έναν πολιτικό παράγοντα με ειδικό βάρος και όχι ένα πρόσωπο απλώς ιστορικής αναφοράς.
Ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβήτησε ευθέως τη στρατηγική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία, προειδοποιώντας ότι όταν η ελληνική στάση εκλαμβάνεται ως υποχωρητικότητα, τότε το κόστος μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερο από το όποιο πρόσκαιρο όφελος. Η αναφορά του στη «Γαλάζια Πατρίδα» ήταν ακόμη πιο αιχμηρή. Χαρακτήρισε «εξωφρενική» τη θεσμοθέτηση του δόγματος από την Άγκυρα και κατέστησε σαφές ότι δεν πρόκειται για επικοινωνιακή άσκηση εσωτερικής κατανάλωσης, αλλά για στρατηγική κλιμάκωση.
Με άλλα λόγια, ο Καραμανλής είπε αυτό που στο κυβερνητικό αφήγημα συνήθως αποφεύγεται: ότι η Τουρκία δεν εγκαταλείπει τον αναθεωρητισμό της επειδή οι τόνοι πέφτουν. Και ότι η Αθήνα δεν μπορεί να επενδύει σε μια ηρεμία που, αν παρερμηνευθεί, κινδυνεύει να μετατραπεί σε πολιτικό και εθνικό βάρος.
Η ομιλία του όμως δεν περιορίστηκε στα ελληνοτουρκικά. Άνοιξε μέτωπο και προς τους συμμάχους, μιλώντας για τη στάση της Δύσης απέναντι στην Ουκρανία και την Κύπρο. Η σύγκριση ήταν προφανής και η αιχμή καθαρή: η ευαισθησία για το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Όταν η ρωσική εισβολή καταδικάζεται, αλλά η κυπριακή τραγωδία παραμένει επί δεκαετίες σε δεύτερο πλάνο, τότε η Δύση εκτίθεται από τις ίδιες της τις αντιφάσεις.
Ιδιαίτερο βάρος είχαν και οι αναφορές του στους θεσμούς, στη Δικαιοσύνη, στις παρακολουθήσεις και στη διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών. Ο Καραμανλής περιέγραψε μια δημοκρατία που πιέζεται όχι μόνο από εξωτερικούς κινδύνους, αλλά και από εσωτερικές φθορές: ανισότητες, χειραγώγηση θεσμών, καχυποψία απέναντι στη Δικαιοσύνη, απαξίωση όσων αμφισβητούν το κυρίαρχο αφήγημα.
Σε μια περίοδο που η κυβέρνηση δέχεται πιέσεις για ζητήματα κράτους δικαίου, διαφάνειας και θεσμικής λειτουργίας, οι αναφορές αυτές δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν ουδέτερες. Το μήνυμα δεν ήταν μόνο εθνικό. Ήταν και εσωτερικό.
Και γι’ αυτό η χθεσινή βραδιά δεν ήταν απλώς βιβλιοπαρουσίαση. Ήταν μια υπενθύμιση ότι μέσα στη Νέα Δημοκρατία υπάρχουν ακόμη πρόσωπα, ρεύματα και ακροατήρια που δεν κινούνται υποχρεωτικά στον ρυθμό του Μαξίμου. Και ότι οι αποστάσεις που τηρεί ο Κώστας Καραμανλής δεν περνούν απαρατήρητες, ούτε από τους φίλους του, ούτε από τους αντιπάλους του, ούτε από όσους βλέπουν στις επόμενες κάλπες ένα πιθανό πεδίο αναδιάταξης δυνάμεων.
