CULTURE
05/04/2015 07:15 EEST | Updated 05/04/2015 18:02 EEST

Η πραγματική ιστορία της Ποκαχόντας είναι πολύ πιο συναρπαστική από το καρτούν - αλλά και πολύ βίαιη

Το 1995 η Disney κυκλοφόρησε την παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων «Ποκαχόντας», η οποία πλέον θεωρείται κλασική. Η ιστορία είναι γνωστή. Η Ινδιάνα πριγκίπισσα Ποκαχόντας σώζει τον Άγγλο στρατιώτη-κατακτητή Τζον Σμιθ από τον θάνατο στον οποίο τον καταδίκασε η φυλή του πατέρα της, οι δυο τους ερωτεύονται, αυτή του μαθαίνει τα μυστικά της γης, του ανέμου και της φύσης, γενικότερα, διώχνουν τους κακούς κατακτητές (ο Τζον ήταν από τους καλούς), αλλά στο τέλος ο Σμιθ επιστρέφει στην πατρίδα του και η Ποκαχόντας μένει στη γη της.

Ωραίο καρτούν, όμορφη και δοσμένη με χιούμορ ιστορία. Τα πράγματα όμως δεν έγιναν ακριβώς έτσι.

Η Ποκαχόντας ήταν πραγματικό πρόσωπο και σαν σήμερα, το 1614, παντρεύτηκε τον Τζον, αλλά τον Ρολφ και όχι τον Σμιθ. Ας πιάσουμε όμως την συναρπαστική της ιστορία από την αρχή.

pocahontas john rolfe

Η Ποκαχόντας κατά την περίοδο που ζούσε στη φυλή των Powhatan, όταν και έσωσε τον Τζον Σμιθ από την εκτέλεση, σε σχέδιο του καλλιτέχνη Alexander K MacDonald (1937)

pocahontas john rolfe

Πορτρέτο της Ποκαχόντας ή Ματοάκα (1595-1617)

Ο Disney έμεινε πιστός στα βασικά στοιχεία. Η Ποκαχόντας ήταν όντως η κόρη του αρχηγού της ινδιάνικης φυλής Powhatan, που έδρευε στην περιοχή που σήμερα βρίσκεται η Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Τον Μάιο του 1607, περίπου 100 Άγγλοι άποικοι εγκαταστάθηκαν κατά μήκος του ποταμού Τζέιμς στη Βιρτζίνια και ίδρυσαν το Τζέιμσταουν, την πρώτη μόνιμη αγγλική αποικία στην Αμερική. Στην πορεία, ωστόσο, πολλοί πέθαναν από την πείνα, τις αρρώστιες και τις επιθέσεις των Ινδιάνων μέχρι που βρήκαν τον σωτήρα τους στο πρόσωπο του 27χρονου Βρετανού τυχοδιώκτη Τζον Σμιθ, ο οποίος διηύθυνε τις προσπάθειες επιβίωσης και χαρτογράφησε την περιοχή. Σε μία από τις εξερευνήσεις του στον ποταμό Τσικαχόμινι το Δεκέμβριο του 1607, ο Σμιθ και δύο ακόμα άποικοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι από πολεμιστές Powhatan. Κάπου εδώ η ιστορία αρχίζει να θυμίζει πάλι το διάσημο καρτούν.

pocahontas 1614

Ο Τζον Σμιθ σε πορτρέτο του που περιεχόταν στον Χάρτη της Νέας Αγγλίας του 1614, τον οποίο έφτιαξε ο ίδιος.

Εκείνη την περίοδο η συμμαχία των Powhatan αποτελούνταν από περίπου 30 φυλές με επικεφαλής τον Αρχηγό Wahunsonacock, γνωστό ως Αρχηγό Powhatan στους Άγγλους. Οι σύντροφοι του Σμιθ δολοφονήθηκαν αλλά ο ίδιος γλίτωσε και απελευθερώθηκε έπειτα από τη δραματική μεσολάβηση της κόρης του αρχηγού Powhatan, της 13χρονης Ποκαχόντας. Το πραγματικό της όνομα ήταν Matoaka, αλλά το Ποκαχόντας ήταν το υποκοριστικό της το οποίο σήμαινε «η παιχνιδιάρα» και «η αγαπημένη μου κόρη».

pocahontas john rolfe

Πορτρέτο της Ποκαχόντας απροσδιόριστης χρονολογίας, μετά την μεταφορά της στο Τζέιμσταουν.

Το 1608 ο Σμιθ έγινε πρόεδρος του Τζέιμσταουν αλλά η αποικία συνέχισε να υποφέρει. Μια πυρκαγιά που ξεκίνησε κατά λάθος κατέστρεψε το μεγαλύτερο κομμάτι της πόλης ενώ οι ασθένειες, η πείνα και οι επιθέσεις των Ινδιάνων συνεχίζονταν. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Ποκαχόντας επισκεπτόταν συχνά το Τζέιμσταουν ως απεσταλμένη του πατέρα της, μερικές φορές φέρνοντας φαγητό μαζί της, ως δώρο και βοήθεια απέναντι στους πληγέντες αποίκους. Το 1609 ο Σμιθ τραυματίστηκε σοβαρά από μια φωτιά στο σακίδιο πυρίτιδας που κουβαλούσε και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αγγλία.

Μετά την αναχώρηση του Σμιθ τα πράγματα χειροτέρεψαν με τις επιθέσεις των Powhatan να επιδεινώνονται και τους περισσότερους αποίκους να πεθαίνουν το χειμώνα του 1609-10. Το Τζέιμσταουν επρόκειτο να εγκαταλειφθεί, μέχρι που ο Βαρόνος De La Warr, γνωστός και ως Delaware, έφτασε στην περιοχή τον Ιούνιο του 1610 με εφόδια και ξανάχτισε την αποικία -έκτοτε η περιοχή ονομάστηκε Delaware. Μαζί του ήρθε και ο Τζον Ρολφ, ο οποίος δύο χρόνια αργότερα καλλιέργησε την πρώτη φυτεία καπνού στην αποικία, συστήνοντας μια επιτυχημένη πηγή βιοπορισμού η οποία θα είχε στην πορεία πολύ μεγάλη σημασία για τη Βιρτζίνια, ακόμα και μέχρι σήμερα. Συγκρατείστε το όνομά του Τζον Ρολφ, θα το δούμε σε λίγο.

pocahontas john rolfe

Η Ινδιάνα πριγκίπισσαΠοκαχόντας βαπτίζεται Χριστιανή και παίρνει το όνομα Ρεββέκα (Τζέιμσταουν, 1614)

Την άνοιξη του 1613, ο Άγγλος καπετάνιος Σάμιουελ Άργκαλ κράτησε όμηρο την Ποκαχόντας για να διαπραγματευτεί μια μόνιμη ειρήνη με τον πατέρα της. Την έφερε στο Τζέιμσταουν και την έθεσε υπό την κηδεμονία του Σερ Τόμας Γκέιτς, του στρατάρχη της Βιρτζίνια. Ο Γκέις συμπεριφέρθηκε στην Ποκαχόντας σαν να ήταν τιμώμενη καλεσμένη του και όχι αιχμάλωτη, ενθαρρύνοντάς την να μάθει τη γλώσσα και τα αγγλικά ήθη και έθιμα. Λίγο αργότερα η Ινδιάνα πριγκίπισσα ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και βαφτίστηκε Λαίδη Ρεβέκκα. Οι Powhatan τελικά συμφώνησαν στους όρους για την απελευθέρωσή της, μέχρι τότε όμως η Ποκαχόντας είχε ήδη ερωτευτεί τον Τζον Ρολφ (ο άλλος Τζον που λέγαμε στην αρχή). Στις 5 Απριλίου του 1614, η Ποκαχόντας και ο Ρολφ παντρεύτηκαν με τις ευλογίες του Αρχηγού Powhatan και του Κυβερνήτη της Βιρτζίνια.

pocahontas john rolfe

Η γαμήλια τελετή της Ποκαχόντας, πλέον Ρεββέκας, και του Τζον Ρολφ (πίνακας του Henry Brueckner, γύρω στο 1855)

pocahontas john rolfe

Η Ποκαχόντας με παραδοσιακό ένδυμα, την περίοδο του γάμου της με τον Τζον Ρολφ, μέσα από τα μάτια του ζωγράφου Jean Leon Gerome Ferris

Ο γάμος τους έφερε μόνιμη ειρήνη ανάμεσα στους Άγγλους αποικιοκράτες και τους Powhatan και το 1615 η Ποκαχόντας έφερε στον κόσμο το πρώτο τους παιδί, τον μικρό Τόμας. Το 1616 το ζευγάρι επέστρεψε στην Αγγλία, όπου και η Ινδιάνα Πριγκίπισσα, όπως την αποκαλούσαν, έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στους κύκλους της ανώτερης βρετανικής κοινωνικής τάξης και παρουσιάστηκε στην αυλή του Βασιλιά Τζέιμς του Πρώτου. Τον Μάρτιο του 1617 Ποκαχόντας και Ρολφ ετοιμάζονταν να γυρίσουν στη Βιρτζίνια, μια μέρα πριν το ταξίδι τους όμως η Ποκαχόντας πέθανε, πιθανότατα από ευλογιά. Θάφτηκε στην εκκλησία της ενορίας του Αγίου Γεωργίου στο Gravesend της Αγγλίας.

pocahontas john rolfe

Πορτρέτο της πρώην Ποκαχόντας και νυν Ρεβέκας Ρολφ, μετά το γάμο της με τον Τζον Ρολφ και την ενσωμάτωσή της στην αγγλική κοινωνία (1616)

Ο σύζυγός της Τζον Ρολφ επέστρεψε στην Βιρτζίνια όπου και σκοτώθηκε σε μια σφαγή οργανωμένη από τους Ινδιάνους το 1622. Ο γιος τους, Τόμας Ρολφ, εκπαιδεύτηκε στην Αγγλία και έπειτα επέστρεψε και αυτός στην Βιρτζίνια όπου και έγινε μόνιμος κάτοικος. Ο Τζον Σμιθ μπορεί να μην έπαιξε τον πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε στην ταινία, έπαιξε όμως έναν σημαντικό ρόλο στην πραγματική ιστορία. Επέστρεψε στον Νέο Κόσμο το 1614 και εξερεύνησε τις ακτές της Νέας Αγγλίας. Σε ένα άλλο ταξίδι του, αιχμαλωτίστηκε από πειρατές αλλά κατάφερε να δραπετεύσεις έπειτα από τρεις μήνες. Γύρισε στην Αγγλία όπου και πέθανε το 1631.

pocahontas john rolfe

Ένα ζευγάρι σκουλαρίκια από κέλυφος μυδιού αποτελούν έκθεμα στο Μουσείο του Λονδίνου, καθώς πιστεύεται πως είναι από τα λίγα προσωπικά αντικείμενα της Ποκαχόντας που έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα.

Παρότι η «Ποκαχόντας» του Disney παρουσίασε μια αρκετά πιο ωραιοποιημένη και αθώα ιστορία για παιδιά, η ταινία «The New World» του Terrence Malick που κυκλοφόρησε το 2006, παρουσιάζει μια αρκετά παρόμοια εκδοχή της πραγματικής ιστορίας της Ινδιάνας πριγκίπισσας. Η γεμάτη λυρισμό και συναίσθημα ματιά του Malick, καθώς και οι υπέροχες ερμηνείες των Colin Farrell, Christian Bale και της Q'orianka Kilcher, βοήθησαν αρκετά στο να αποτυπωθούν παραστατικά οι εικόνες της εποχής και οι σχέσεις της Ποκαχόντας με τους δύο Τζον αλλά και τον βρετανικό πολιτισμό.