Ο αστεροειδής που αφάνισε τους δεινοσαύρους έπεσε με τόση δύναμη που χρειάστηκε να περάσουν τουλάχιστον 8 εκατομμύρια χρόνια για να κρυώσει, δημιουργώντας ένα θερμό υπόγειο οικοσύστημα ιδιαίτερα φιλόξενο για μικροσκοπικές μορφές ζωής.
Ο αστεροειδής του κρατήρα Τσιξουλούμπ, που έπεσε στη Γη πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, στη σημερινή χερσόνησο του Γιουκατάν στο Μεξικό, θεωρείται πως είχε διάμετρο 15 χλμ. Η πρόσκρουση επηρέασε δραματικά το κλίμα, αφανίζοντας τα 3/4 των ειδών στη Γη. Μεταξύ αυτών ήταν και οι δεινόσαυροι (εκτός από τους προγόνους των πουλιών).
Ο «πυρηνικός χειμώνας» που προκλήθηκε στον πλανήτη κράτησε για τουλάχιστον 15 χρόνια, και επηρέασε ακόμα και το υπέδαφος. «Η πρόσκρουση του Τσιξουλούμπ ήταν αρκετά μεγάλη για να προκληθεί παραμόρφωση τουλάχιστον 35 χλμ κάτω από την επιφάνεια της Γης, ανιχνεύσιμη μέσω γεωφυσικών ερευνών» είπε, σύμφωνα με το New Scientist, η Αν Μαρί Πίκερσγκιλ του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης.
Ως αποτέλεσμα της πτώσης του αστεροειδούς έλιωσαν περίπου 10.000 κυβικά χλμ βράχου. Ο συνδυασμός λιωμένου βράχου και θαλασσινού νερού είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία πορώδους υλικού γεμάτου με μικρούς θύλακες ζεστού νερού (υδροθερμικό σύστημα).
Λόγω της παρουσίας ορυκτών που σχηματίζονται μόνο όταν υπάρχει νερό σε υγρή μορφή και θερμότητα, γνωρίζουμε ότι ο αστεροειδής θα είχε δημιουργήσει υδροθερμικά περιβάλλοντα σε μεγάλα βάθη, ωστόσο η κλίμακα και η διάρκεια «ζωής» του θερμού περιβάλλοντος και του υδροθερμικού συστήματος εκτιμάται πλέον ότι είχαν υποτιμηθεί. Μέχρι τώρα, η εκτίμηση ήταν πως είχαν χρειαστεί «μόνο» δύο εκατομμύρια χρόνια για να κρυώσει ο χώρος της πρόσκρουσης, ωστόσο η Πίκερσγκιλ και οι συνάδελφοί της θεωρούν ότι μπορεί να χρειάστηκε τετραπλάσιος χρόνος, δίνοντας στα είδη ζωής που ευημερούν σε τέτοια περιβάλλοντα περισσότερο χρόνο.
«Ένας από τους μεγαλύτερους άγνωστους παράγοντες για όλα τα υδροθερμικά συστήματα που προκύπτουν από προσκρούσεις και ειδικά το Τσιξουλούμπ είναι το για πόσο η θερμότητα κάνει το νερό να κυκλοφορεί στη δομή» λέει η ερευνήτρια.
Η ομάδα έκανε γεώτρηση βάθους ενός χιλιομέτρου στον κρατήρα και εξέτασε τη ραδιενεργή αποσύνθεση του ποτασίου σε αργό σε βράχους. Σε βάθος χρόνου το ποτάσιο αποσυντίθεται σε αργό και το αέριο αυτό παγιδεύεται στον βράχο. Μετρώντας την ποσότητα αργού σε βράχους ή ορυκτά μπορεί να διαπιστωθεί πόσο παλιό είναι.
«Έχουμε ένα εύρος χρονικών διαστημάτων από τη στιγμή της πρόσκρουσης, 66 εκατομμύρια χρόνια πριν, μέχρι περίπου 58 εκατομμύρια χρόνια πριν» είπε η Πίκερσγκιλ. «Αυτό μας είπε ότι υδροθερμική δραστηριότητα ήταν σε εξέλιξη τουλάχιστον σε τμήμα της δομής του Τσιξουλούμπ για 8 εκατομμύρια χρόνια μετά την πρόσκρουση».
Ισότοπα θείου στους πυρήνες της γεώτρησης παρέχουν στοιχεία πως μικροβιακή ζωή υπήρχε στο υδροθερμικό σύστημα και ανέκαμψε γρήγορα μετά την πρόσκρουση. Αυτό σημαίνει ότι οι παλαιότεροι κρατήρες από προσκρούσεις στην πρώιμη Γη (και ίσως και σε άλλους κόσμους) μπορεί να είχαν υδροθερμικά συστήματα που φιλοξενούσαν ζωή για πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα.
