Πριν περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια το Ηλιακό Σύστημα διέφερε πολύ από αυτό που γνωρίζουμε σήμερα, καθώς ήταν «απλώς» μια γιγαντιαία σφαίρα αερίων και σκόνης. Μέσα σε διάστημα λίγων εκατομμυρίων ετών το νεφάλωμα αυτό μεταμορφώθηκε σε έναν δίσκο ύλης, που με τη σειρά του συμπυκνώθηκε περαιτέρω, δημιουργώντας τον Ήλιο και τους πλανήτες.
Η κύρια εντύπωση ως τώρα ήταν πως η δύναμη που είχε τον πρώτο λόγο στον σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος ήταν η βαρύτητα, ωστόσο νέα μελέτη δείχνει ότι σημαντικό ρόλο έπαιξε και ο μαγνητισμός.
Επιστήμονες του ΜΙΤ ανακάλυψαν ίχνη αρχαίου μαγνητισμού στα παλαιότερα γνωστά δείγματα μετεωριτών. Η ομάδα ανέλυσε μικροσκοπικούς κόκκους από μετεωρίτη που ανακαλύφθηκε στην Ανταρκτική το 2008. Οι κόκκοι αυτοί (CAI- calcium-aluminum-rich inclusions) σχηματίστηκαν κατά τα πρώτα 200.000 χρόνια του Ηλιακού Συστήματος, κάτι που καθιστά τα δείγματα αυτά το αρχαιότερο γνωστό υλικό της διαστημικής «γειτονιάς» μας.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι μαγνητικό πεδίο υπήρξε από πολύ νωρίς, από τότε υπήρχε μόνο νεφέλωμα, όχι Ηλιακό Σύστημα. Εκτιμάται πως το μαγνητικό πεδίο ήταν κατά πολύ ισχυρότερο από αυτό της Γης σήμερα, και πιθανότατα έπαιξε σημαντικ΄ορόλο στη συσσώρευση ύλης για τον σχηματισμό του Ήλιου.
Τα μαγνητικά πεδία παράγονται από ύλη που είναι ηλεκτρικά φορτισμένη και κινείται στον χώρο. Στο πρώιμο Ηλιακό Σύστημα το νέφος αερίων και σκόνης θα οδήγησε σε πλάσμα φορτισμένων σωματιδίων, η κίνηση των οποίων θα δημιουργούσε και θα διατηρούσε το πεδίο. «Η μετάβαση από ένα σφαιρικό νέφος σε πρωτοπλανητικό δίσκο είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα σε όλη την ιστορία του Ηλιακού Συστήματος» είπε ο Μπέντζαμιν Βάις, καθηγητής Γεωεπιστημών και Πλανητικών Επιστημών στο ΜΙΤ.
Ο Βάις και οι συνάδελφοί του παρουσίασαν τα ευρήματά τους σε επιστημονικό άρθρο στο Proceedings of the National Academy of Sciences. Οι επιστήμονες θεωρούν πως ο μαγνητισμός αυτός θα επηρέασε το υλικό στον πλωτοπλανητικό δίσκο. Καθώς το υλικό αυτό συμπυκνωνόταν, μικροσκοπικά μαγνητικά ορυκτά θα «κλείδωσαν» στο μαγνητικό πεδίο, διατηρώντας την ισχύ του για δισεκατομμύρια χρόνια. Εάν τέτοια ορυκτά έφταναν στη Γη, ο μόνιμος μαγνητισμός τους θα αποδείκνυε ότι όντως υπήρξε μαγνητικό πεδίο και έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση του Ηλιακού Συστήματος.
Για την ακρίβεια, οι ερευνητές είχαν ανακαλύψει στοιχεία ύπαρξης μαγνητικού πεδίου, περίπου 2 εκατομμύρια χρόνια από τον σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος. Τότε ο Ήλιος ήταν στη θέση του, και οι πλανήτες σχηματίζονταν. Ως εκ τούτου το μαγνητικό πεδίο πιθανότατα έπαιξε σημαντικό ρόλο στον σχηματισμό των πρώιμων πλανητών.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα του DOM 08006, μετεωρίτη που ανακαλύφθηκε το 2008 στην Ανταρκτική. Πρόκειται για έναν από τους αρχαιότερους μετεωρίτες που έχουν βρεθεί ποτέ και περιέχει κόκκους ορυκτών από τα πρώιμα στάδια της εξέλιξης του Ηλιακού Συστήματος, ίσως και από πριν σχηματιστεί ο Ήλιος- μάλιστα έχει καταφέρει να κρατήσει την αρχική του σύσταση. Αν το πρώιμο Ηλιακό Σύστημα είχε όντως μαγνητικό πεδίο, τότε αυτό θα μπορούσε να διαπιστωθεί μέσω της μελέτης των κόκκων αυτών.
Οι ερευνητές ήταν σε θέση να απομονώσουν κάποιους κόκκους, μεταξύ των οποίων και CAI που είχαν μαγνητικά ορυκτά όπως ο σίδηρος. Μετά πραγματοποίησαν τεστ για τον εντοπισμό μαγνητισμού. Τέτοια ίχνη βρέθηκαν όντως, οδηγώντας στο συμπέρασμα πως μαγνητικό πεδίο των 150-600 microteslas υπήρχε όντως στο πρώιμο Ηλιακό Σύστημα. Η ένταση αυτή είναι περίπου 12 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του μαγνητικού πεδίου της Γης σήμερα.
