Την πρώτη περίπτωση πλανήτη δεύτερης γενεάς σε τροχιά γύρω από ένα άστρο- λευκό νάνο λένε πως ανακάλυψαν αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Γουόργουϊκ: Πρόκειται για έναν κόσμο που φαίνεται να σχηματίστηκε από τα απομεινάρια του «νεκρού» άστρου του.
Παρόμοιοι πλανήτες θεωρείται ότι υπάρχουν γύρω από πάλσαρ, ωστόσο η ανακάλυψη αυτή δείχνει ότι είναι δυνατός ο σχηματισμός πλανητών δεύτερης γενιάς γύρω από τέτοιου είδους άστρα, που είναι εξαιρετικά κοινά στον Γαλαξία.
«Οι πλανήτες δεύτερης γενεάς είναι κόσμοι που σχηματίζονται από το υλικό που αφήνει ένα άστρο καθώς “πεθαίνει”. Είναι απίστευτα σπάνιοι, και ο εντοπισμός ενός γύρω από λευκό νάνο ήταν εντελώς απρόσμενος. Είναι κάπως σαν να βρίσκεις έναν πλανήτη που αναδύθηκε από τις στάχτες του ίδιου του άστρου γύρω από το οποίο περιστρεφόταν» είπε ο Τζέιμι Γουίλιαμς, ένας εκ των ερευνητών.
Οι λευκοί νάνοι (πυρήνες που απομένουν όταν τα άστρα ξεμένουν από καύσιμο) προσελκύουν υλικό από κοντινούς πλανήτες, το οποίο μπορεί να εντοπιστεί στην ατμόσφαιρά τους. Η χημική αυτή «υπογραφή» μπορεί να δώσει στους αστρονόμους λεπτομέρειες σχετικά με τους πλανήτες που είναι σε τροχιά, και κατά κανόνα στο «σήμα» αυτό κυριαρχούν στοιχεία όπως το πυρίτιο και ο σίδηρος.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nature Astronomy και εστιάζει στον λευκό νάνο HS 0209+0832, η ατμόσφαιρα του οποίου έχει μια ασυνήθιστη χημική «υπογραφή». Ειδικότερα, παρουσίαζε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα βαρέων στοιχείων- στοιχείων που δημιουργούνται κατά τον «θάνατο» ενός άστρου.
«Αυτό το μοτίβο στοιχείων είναι ξεκάθαρο σημάδι της “διαδικασίας S”, μιας πυρηνικής αντίδρασης που δημιουργεί βαρέα στοιχεία μέσα στα άστρα που “πεθαίνουν” κατά τη φάση του ερυθρού γίγαντα. Είναι μια χημική υπογραφή που κανένας συνηθισμένος, πρώτης γενεάς, πλανήτης δεν θα έπρεπε να έχει, κάτι που μας λέει ότι αυτός ο νέος πλανήτης ήταν κάτι διαφορετικό» είπε άλλος ένας εκ των ερευνητών, ο Νίκολας Στόουν.
Η επιστημονική ομάδα θεωρεί πως η πιθανότερη εξήγηση είναι πως o λευκός νάνος «τρέφεται» από έναν νεοσχηματισθέντα γιγαντιαίο πλανήτη δεύτερης γενεάς- έναν που δημιουργήθηκε από έναν νέο δίσκο υλικού που σχηματίστηκε με τη σειρά του από ύλη προερχόμενη από τον «θάνατο» του άστρου. Από τη στιγμή που ο δίσκος αυτός ήταν φτιαγμένος από το υλικό που είχε εκλύσει το ίδιο το άστρο, ήταν λογικό να είναι πλούσιος στα βαρέα στοιχεία που εμφανίζονται τώρα στην ατμόσφαιρα του λευκού νάνου.
«Ο σχηματισμός του πρωτοπλανητικού δίσκου σε αυτή την περίπτωση δεν είναι εύκολος και βοηθά στο να εξηγήσουμε γιατί αυτοί οι πλανήτες είναι τόσο σπάνιοι. Ένα μεμονωμένο, απομονωμένο άστρο πεθαίνει και εκλύει μάζα σε σχετικά συμμετρικό τρόπο. Για να σχηματίσει έναν δίσκο υλικού απαραίτητο για τη γένεση ενός πλανήτη, το HS 0209+0832 πιθανότατα χρειάστηκε κάποιο άλλο, “συντροφικό” άστρο, που τράβηξε το υλικό που είχε εκλυθεί πίσω σε τροχιά, αντί να το αφήσει να διαφύγει» είπε ο Γουίλιαμς.
Εάν όλα αυτά επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για τον πρώτο λευκό νάνο που φιλοξενεί πλανήτη δεύτερης γενεάς, κάτι που ανοίγει νέους ορίζοντες στην αναζήτηση τέτοιων κόσμων. «Αυτό που είναι αξιοσημείωτο ως προς τον πλανήτη γύρω από το HS 0209+0832 είναι πως δεν είναι πλανήτης από κάπου αλλού, ή επιζών από τη γένεση του συστήματος, μα φαίνεται σαν να δημιουργήθηκε από το ίδιο το υλικό που το άστρο του απελευθέρωσε ενώ “πέθαινε”. Από μία άποψη, αυτό το σύστημα “γέννησε” έναν νέο κόσμο χρησιμοποιώντας τα θεμέλια του παλαιού» είπε ο καθηγητής Μπόρις Γκένσικε, του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου του Γουόργουϊκ.
