Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Προσθήκη της huffingtonpost.gr στην Google

Ενδιαφέροντα ευρήματα σχετικά με τους εξελικτικούς λόγους που εμφανίστηκε και αναπτύχθηκε ο …λαιμός στα ζώα παρουσιάζει νέα επιστημονική έρευνα.

Τα πρώτα ζώα που βγήκαν από το νερό στη στεριά δεν μπορούσαν να στρίβουν το κεφάλι και να βλέπουν πολλά πράγματα. Μοντέλο που αναπτύχθηκε από διεθνή ομάδα επιστημόνων, σε συνεργασία με ερευνητές του Penn State, αξιοποιεί νέα στοιχεία από απολιθώματα και μελέτες σε σημερινά ψάρια, διαπιστώνοντας πως τα πρώιμα ζώα της στεριάς είχαν άκαμπτους λαιμούς και όχι εύκαμπτους, όπως πίστευαν ως τώρα οι επιστήμονες.

Advertisement
Advertisement

Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας θέτουν υπό αμφισβήτηση μια υπόθεση για την εξέλιξη του λαιμού στα ζώα που πρωτοβγήκαν στην ξηρά πριν από 380 εκατομμύρια χρόνια. Όπως φαίνεται, ο λαιμός δεν εξελίχθηκε για να μπορούν τα ζώα να γυρνούν πιο ελεύθερα το κεφάλι τους, μα λόγω των αλλαγών στην ανατομία τους που σχετίζονταν με την κίνηση των μπροστινών ποδιών τους.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature. «Είναι μια πραγματικά ενδιαφέρουσα περίοδος στην ιστορία της Γης όπου σχηματίζονται κάποια από τα πρώτα δάση και υπάρχει μια πραγματικά δραστική αναδιοργάνωση στη Γη» είπε ο Τομ Στιούαρτ, ένας από τους συντελεστές της έρευνας. «Οπότε η κατανόηση ακριβώς του πότε οι πρόγονοί μας έκαναν τη μετάβαση από το νερό στην ξηρά, το πώς έγινε και το ποια ανατομικά συστήματα άλλαζαν είναι σημαντικό κομμάτι αυτής της ιστορίας. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι πως πολλές από τις αλλαγές που λάμβαναν χώρα στον σκελετό τότε, πριν 380 εκατομμύρια χρόνια, αντικατοπτρίζονται ακόμα στα σώματά μας σήμερα».

Επί δεκαετίες η αντίληψη ήταν πως οι λαιμοί των πρώιμων προγόνων των τετράποδων έγιναν πιο ευκίνητοι νωρίς κατά τη μετάβασή τους στην ξηρά. Η ιδέα ήταν πως στα ρηχά ύδατα ή στην ξηρά αυτά τα ζώα έπρεπε να μπορούν να κοιτάζουν κάτω ή δίπλα για να βρίσκουν τροφή και να αποφεύγουν θηρευτές, περισσότερο από ό,τι χρειαζόταν μέσα στο νερό. Ωστόσο η αναπαραγωγή της λειτουργίας του λαιμού σε αυτά τα ζώα ήταν δύσκολη με βάση μόνο απολιθώματα.

«Τα ψάρια που περνούσαν αυτές τις αλλαγές είχαν μια σπονδυλική στήλη φτιαγμένη περισσότερο από μαλακό ιστό, ο οποίος, αντίθετα με το οστό, σπάνια διατηρείται σε απολιθώματα».

«Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορούμε να εξετάζουμε σύγχρονα ζώα ως ανάλογα του παρελθόντος, όπως τα πτηνά μπορούν να μας δείξουν πράγματα για τους δεινοσαύρους» πρόσθεσε.

Στα ψάρια δεν υπάρχει λαιμός, καθώς οι ώμοι συνδέονται απευθείας με το κρανίο. Αν χρειαστεί να κοιτάξουν αριστερά ή δεξιά, πρέπει να στρέψουν ολόκληρο το σώμα. Ωστόσο κάποια απολιθώματα από τη Δεβόνια Περίοδο, 420 με 360 εκατομμύρια χρόνια πριν, έδειξαν ανάμεικτα χαρακτηριστικά- κάποια που παραπέμπουν ξεκάθαρα σε υδρόβια πλάσματα και κάποια που θυμίζουν πλάσματα της στεριάς. Για πρώτη φορά, σε αυτά τα «μεταβατικά» ψάρια εμφανίζονταν λαιμοί.

Advertisement

«Το Tiktaalik είναι ένα από αυτά, και είχε περιγραφεί πρώτη φορά το 2006» είπε ο Στιούαρτ. «Θεωρείται εδώ και δεκαετίες ότι αυτός ο διαχωρισμός κεφαλής και ώμων πρέπει να επέτρεπε στο κεφάλι να κινείται πιο ελεύθερα, οπότε η υπόθεση ότι η κινητικότητα του λαιμού ήταν εξελικτική “ατμομηχανή” για αυτή την αλλαγή στο σώμα των τετράποδων έχει επικρατήσει, τουλάχιστον ως τώρα».

Η δομή των πρώιμων σπονδυλικών στηλών, ωστόσο, είναι ασυνήθιστη σε σχέση με τα σημερινά σπονδυλωτά, και η υπόθεση της ευκινησίας του λαιμού δεν ήταν δυνατόν να ελεγχθεί. Στο πλαίσιο της νέας έρευνας οι επιστήμονες το έκαναν χρησιμοποιώντας τον οξύρυγχο, γνωστό για τα πρωτόγονα χαρακτηριστικά του, μεταξύ των οποίων και η σπονδυλική στήλη. Όπως διαπιστώθηκε, οι λαιμοί των πρώιμων τετράποδων ήταν πολύ άκαμπτοι.

«Ξέρουμε ότι τελικά απέκτησαν μεγαλύτερη ευκινησία λαιμού» είπε η Ντάνα Κορνέισελ, μεταδιδακτορική στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα. «Ξεκάθαρα παρείχε πλεονέκτημα μακροπρόθεσμα, μα δεν το είχαν εκείνα τα πρώτα τετράποδα, λόγω των περιορισμών από την ανατομία τους».

Advertisement

Οπότε, εξελικτικά, ο λαιμός παραμένει…αίνιγμα. «Θέλουμε να κατανοήσουμε πώς εκείνα τα πρώιμα τετράποδα ζούσαν και πώς αυτό αντανακλάται στις αλλαγές στα σώματά τους» είπε ο Στιούαρτ. «Η προσπάθεια της αναπαραγωγής του τρόπου με τον οποίο ζούσε ένα ζώο, το πώς εκινείτο και τι συμπεριφορά είχε είναι ένα πραγματικά δύσκολο πράγμα. Το ενδιαφέρον αυτής της ιστορίας είναι πως συνδυάζει δεδομένα από απολιθώματα και μελέτες από ζωντανά πλάσματα σε μια μηχανική, λειτουργική οπτική για την ανακατασκευή των αλλαγών που βλέπουμε στην ανατομία του ζώου και τι σημαίνουν για τη συμπεριφορά του» σημείωσε σχετικά.