Τα απομεινάρια από άστρα που έχουν «πεθάνει», γνωστά και ως λευκοί νάνοι, μπορούν να έχουν ένα εντυπωσιακό εύρος χρωμάτων, σύμφωνα με νέα έρευνα, η οποία υποδεικνύει επίσης το πρώτο γνωστό πράσινο άστρο και το πιο κόκκινο που έχει βρεθεί ποτέ.
Η νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Γουόργουϊκ, που δημοσιεύτηκε στο RAS Techniques and Instruments, έδειξε πως οι λευκοί νάνοι τελικά έρχονται σε πιο πολλά χρώματα από ό,τι θα περίμενε κανείς, βάσει του ονόματός τους- για την ακρίβεια, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Live Science, ονομάστηκαν έτσι επειδή οι πρώτοι λευκοί νάνοι που εντοπίστηκαν ήταν είτε λευκοί είτε αχνοί γαλάζιοι. Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα αυτή, μπορούν να εκπέμπουν και άλαλ χρώματα, όπως το ροζ, το πράσινο, το κυανό, το μωβ και το κίτρινο.
Για τα περισσότερα άστρα το χρώμα αποτελεί «οδηγό» για τη θερμοκρασία: Τα πιο ψυχρά είναι πορτοκαλί, αυτά σαν τον Ήλιο μας φαίνονται λευκά και τα πιο θερμά είναι αχνά γαλάζια. Η θεωρία για τους λευκούς νάνους ήταν πως ακολουθούσαν τους ίδιους κανόνες.
«Τα περισσότερα άστρα, περιλαμβανομένων των περισσότερων λευκών νάνων, συμπεριφέρονται σαν “τέλεια καλοριφέρ”, οπότε το χρώμα τους καθορίζεται σχεδόν πλήρως από τη θερμοκρασία. Μα ουδείς είχε εξετάσει στα αλήθεια τι άλλο θα μπορούσε να ήταν δυνατόν για τους λευκούς νάνους» είπε ο Dr. Μαρκ Χόλαντς, που ηγήθηκε της έρευνας. «Προκύπτει ότι αυτά τα απίστευτα πυκνά άστρα μπορούν να παράγουν χρώματα που κανείς δεν περίμενε, και κάποια από αυτά με εξέπληξαν πραγματικά» πρόσθεσε.
Το «κλειδί» της όλης υπόθεσης είναι η πυκνότητα. Οι ψυχρότερες ατμόσφαιρες λευκών νάνων μπορούν να φτάσουν περίπου το 1 γραμμάριο ανά κυβικό εκατοστό, που είναι περίπου η πυκνότητα του νερού και εκατομμύρια φορές πυκνότερη από τη φωτόσφαιρα του Ήλιου. Υπό αυτές τις συνθήκες μπορούν να είναι παρόντα στοιχεία όπως ο άνθρακας, το ασβέστιο και το νάτριο, που θα αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον πλάσμα ηλίου και θα απορροφούν το φως σε μεγαλύτερο εύρος χρωμάτων από ό,τι σε χαμηλότερες πυκνότητες. Αυτό αλλάζει το χρώμα ενός άστρου, απομακρύνοντάς το από το πορτοκαλί, το λευκό και το μπλε.
Ουδείς λευκός νάνος είναι αρκετά κοντά για να μπορεί το χρώμα του να παρατηρηθεί ευθέως, οπότε η ομάδα υπολόγισε με βάση άλλα δεδομένα, βρίσκοντας τα πραγματικά χρώματα των άστρων. Όπως διαπιστώθηκε, οι πλούσιοι σε άνθρακα λευκοί νάνοι είναι κατά κανόνα ροζ ή μωβ, ενώ αυτοί που είναι πλούσιοι σε υλικά από κατεστραμμένους αστεροειδείς και κομήτες τείνουν προς το κίτρινο. Οι ψυχρότεροι λευκοί νάνοι με ατμόσφαιρες με υδρογόνο και ήλιο έχουν κυανή ή αχνή γαλάζια απόχρωση, που προκαλείται από μόρια υδρογόνου που συγκρούονται με άτομα ηλίου στις πολύ πυκνές τους ατμόσφαιρες.
WD J1330+6435: Tο πράσινο άστρο
Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα είναι ο WD J1330+6435, που έχει θερμοκρασία περίπου 4.000 βαθμούς Κελσίου και έχει συσσωρεύσει βραχώδες υλικό από το πλανητικό του σύστημα.. Αυτό έχει εμπλουτίσει την ατμόσφαιρά του με ασβέστιο, λίθιο και νάτριο, δίνοντάς του πράσινο χρώμα. Από όσο γνωρίζουν οι επιστήμονες, δεν έχει εντοπιστεί ως τώρα κανένα άλλο άστρο, ζωντανό ή νεκρό, στο πράσινο χρώμα- οπότε το συγκεκριμένο αποκτά τον τίτλο του πρώτου γνωστού πράσινου άστρου στον γαλαξία. Επίσης, βρέθηκε και το πιο κόκκινο: Πρόκειται για το WD J1011+2845, σε απόσταση περίπου 48 έτη φωτός από τη Γη.
Οπότε οι λευκοί νάνοι δεν είναι όλοι λευκοί: Όπως προκύπτει, ο μέσος όρος παραμένει λευκός. Στο πλαίσιο της έρευνας μελετήθηκαν 151 λευκοί νάνοι εντός 20 παρσέκ (περίπου 65 έτη φωτός) από τη Γη. Πέντε είχαν ασυνήθιστα χρώματα- δύο κίτρινα και τρία ροζ. Αυτοί δείχνει πως περίπου ο ένας στους τριάντα λευκούς νάνους στο Σύμπαν θα έχει ασυνήθιστο φως.
