Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) δικαίωσε τον Τούρκο διαιτητή İbrahim Tokmak, κρίνοντας ότι η πειθαρχική ποινή που οδήγησε στον τερματισμό της σταδιοδρομίας του εξαιτίας ενός σχολίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παραβιάζει την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα σε μια δίκαιη δίκη.
Το χρονικό της πειθαρχικής δίωξης
Τον Ιανουάριο του 2016, ο İbrahim Tokmak, εν ενεργεία διαιτητής ποδοσφαίρου, μοιράστηκε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook μια ανάρτηση τρίτου που αφορούσε τον θάνατο γνωστού Τούρκου εκδότη και αρθρογράφου. Ο προσφεύγων συνόδευσε την αναδημοσίευση με ένα δικό του υβριστικό σχόλιο για τον θανόντα, το οποίο όμως διέγραψε δύο ώρες αργότερα.
Η Πειθαρχική Επιτροπή της Τουρκικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (TFF) έκρινε ότι η συμπεριφορά αυτή παραβίαζε τις οδηγίες περί ηθικής και επέβαλε στον διαιτητή τρίμηνη στέρηση καθηκόντων. Σύμφωνα με τους κανονισμούς της ομοσπονδίας, η ποινή αυτή επέφερε αυτόματα την οριστική ακύρωση της άδειάς του, θέτοντας τέρμα στην επαγγελματική του πορεία.
Το σκεπτικό της απόφασης
Το ΕΔΔΑ εξέτασε κατά πόσο η επέμβαση αυτή ήταν αναγκαία σε μια δημοκρατική κοινωνία, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι τουρκικές αρχές δεν αιτιολόγησαν επαρκώς τη σοβαρότητα της κύρωσης.
Στο κείμενο της απόφασης υπογραμμίζεται: «Τα εθνικά όργανα αρκέστηκαν σε γενικόλογες κρίσεις σχετικά με το πειθαρχικό παράπτωμα, χωρίς να προβούν σε εξατομικευμένη εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών. Δεν προέβησαν σε κατάλληλη στάθμιση μεταξύ του δικαιώματος του προσφεύγοντος στην ελευθερία της έκφρασης και των επίδικων συμφερόντων, όπως η διατήρηση της τάξης και της ειρήνης εντός της ποδοσφαιρικής κοινότητας».
Το Δικαστήριο επισήμανε ότι η ανάρτηση αφορούσε ένα κοινωνικό ζήτημα άσχετο με το ποδόσφαιρο και δεν υπήρχαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η πράξη του διαιτητή θα μπορούσε να υποκινήσει βία ή αναταραχή στους φιλάθλους.
Παράλληλα με την ελευθερία της έκφρασης, το Στρασβούργο διέγνωσε σοβαρό έλλειμμα αμεροληψίας στον τρόπο που αποδίδεται η αθλητική δικαιοσύνη στην Τουρκία. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το Πειθαρχικό Διαιτητικό Όργανο της ομοσπονδίας δεν είναι ανεξάρτητο, καθώς επηρεάζεται άμεσα από το Διοικητικό Συμβούλιο της TFF.
Στο σκεπτικό σημειώνεται: «Υφίσταντο θεμιτοί λόγοι αμφισβήτησης της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας των μελών του, ενόψει της απουσίας επαρκών εγγυήσεων για την προστασία τους από εξωτερικές πιέσεις, ιδίως εκείνες του Διοικητικού Συμβουλίου».
Η απόφαση καταλήγει ότι η επιβολή μιας τόσο βαριάς ποινής, που εξοντώνει επαγγελματικά έναν λειτουργό του αθλητισμού για μια ιδιωτική έκφραση γνώμης, έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα (chilling effect) για όλους τους επαγγελματίες του χώρου, παραβιάζοντας τα ευρωπαϊκά δικαιικά πρότυπα.
