profile image

Νίκος Ζέρβας

Πολιτικός Επιστήμονας - Υπ. Διδάκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών

Γεννημένος τον Ιανουάριο του 1990, ο Νίκος Σπ. Ζέρβας έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στη Νέα Τίρυνθα Ναυπλίου. Απόφοιτος του τμήματος ’Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στη οργάνωση του κράτους, της Δημόσιας Διοίκησης και στην άσκηση δημόσιας πολιτικής. Πλέον είναι Υποψήφιος Διδάκτορας Διοικητικής Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά (Επιθεώρηση Διοικητικής Επιστήμης, Επιθεώρηση ΙΚΑ Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου, Νόμος και Φύση κ.α.) και στον ιστότοπο www.constitutionalism.gr. Το βιβλίο «Πρωθυπουργοκεντρισμός. Η δεσπόζουσα θέση του αρχηγού της Κυβέρνησης στο πολιτικό μας σύστημα» (Αθήνα 2014) κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μπατσιούλας.
Από σμήναρχος

Από σμήναρχος σμηνίτης

Στο σίριαλ «Της Ελλάδος τα παιδιά» σατιρίζονταν τα τεκταινόμενα σε μία μονάδα της Πολεμικής Αεροπορίας, όπου πρωταγωνιστούσαν τρεις σμηνίτες και ένας σμήναρχος, ο περιβόητος «σμήναρχος Κάκαλος». Σ' ένα από τα επεισόδια της σειράς με τον ευρηματικό τίτλο «Από σμήναρχος...σμηνίτης» προβάλλονταν οι περιπέτειες του Κάκαλου, σχετικές με την υπηρεσιακή του προαγωγή. Ενόσω ο δύσμοιρος ο σμήναρχος ανέμενε το σήμα του ΓΕΑ για την αξιοκρατική προαγωγή του στο βαθμό του ταξίαρχου -ή και απευθείας του υποπτέραρχου!-, η υπερίσχυση πελατειακών και αναμφίβολα κομματικών παραγόντων είχε ως συνέπεια το διαδοχικό υποβιβασμό του στους βαθμούς του σμηναγού, του αρχισμηνία και εν τέλει του σμηνίτη.
14/07/2017 11:43 EEST
Ήθος, ειλικρίνεια και

Ήθος, ειλικρίνεια και αυτοσυνείδηση

Κοινή συνισταμένη πάντως των περισσότερων ασθενών πολιτικών που καταγράφονται από τον Όουεν, αποτελούσε η απόκρυψη των παθήσεών τους από το ευρύ κοινό. Η πλειοψηφία τους διατηρούσε επιμελώς κρυφά από τους πολίτες τα προβλήματα υγείας από τα οποία έπασχαν, μολονότι αυτά μπορούσαν να επηρεάζουν δραματικά την άσκηση των καθηκόντων τους. Τοιουτοτρόπως, αναμφίβολα διαταράσσονταν οι σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτικών και πολιτών που οφείλουν να διέπουν τις σύγχρονες δημοκρατίες, αγγίζοντας οι πρώτοι μέχρι και τα όρια της εξαπάτησης.
05/07/2017 19:35 EEST
Συμφέρουν κανέναν οι πρόωρες

Συμφέρουν κανέναν οι πρόωρες εκλογές;

Παρόλο που από τις τάξεις της σημερινής συγκυβέρνησης αποκρούονται τα όποια σενάρια περί πρόωρων εθνικών εκλογών, το κλίμα τους φαίνεται πως κυριαρχεί στη δημόσια ατζέντα. Σε αυτό σημαίνων είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν ποικίλα δημοσιογραφικά κέντρα, ιδιαίτερα όμως το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Καθόλο τον τελευταίο χρόνο, από τη στιγμή δηλαδή που σύμβουλοι του επικεφαλής της Νέας Δημοκρατίας τον ενθάρρυναν, ατυχώς, να υιοθετήσει το σύνθημα «φύγετε», η εκλογολογία πρωταγωνιστεί στην εγχώρια καθημερινότητα.
15/06/2017 13:02 EEST
Η κοντόφθαλμη ανάγνωση της

Η κοντόφθαλμη ανάγνωση της Ιστορίας

Καταλυτικό ρόλο στο έλλειμμα παιδείας που χαρακτηρίζει διαχρονικά την ελληνική κοινωνία έχει διαδραματίσει ο λανθασμένος τρόπος διδασκαλίας του μαθήματος της ιστορίας. Η ιστορία και ιδιαίτερα η νεοελληνική ιστορία, πέραν της απαιτούμενης αποστηθίσεως που αποτρέπει την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών, συνηθίζεται να διδάσκεται αποσπασματικά και μεροληπτικά, υπηρετώντας ιδίως κατά το παρελθόν κομματικές σκοπιμότητες. Τοιουτοτρόπως, αλλοιώνονται τα πραγματικά της νοήματα, εύκολα δε υπερισχύουν παρερμηνείες της.
05/04/2017 09:55 EEST
Πολιτικός φιλελευθερισμός και οικονομική

Πολιτικός φιλελευθερισμός και οικονομική ανελευθερία

Εκτός όμως από τον οικονομικό φιλελευθερισμό, ιδιαίτερα στην ελληνική επικράτεια κατά την ίδια περίοδο οριοθετήθηκε και ο πολιτικός. Ο Εθνικός Διχασμός του 1915 και οι διαστάσεις εμφύλιας σύγκρουσης που εξέλαβε, η πολιτική και πολιτειακή αστάθεια του Μεσοπολέμου, όπως και ο εμφύλιος σπαραγμός του 1946-1949 εξωθούσαν τους εκάστοτε νομιμοποιημένους ή μη κυβερνώντες να λαμβάνουν «έκτακτα» μέτρα, που περιόριζαν δραστικά όλες τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες. Από τη συγκεκριμένη παγίδα λόγω των συγκυριών δεν διέφυγαν ούτε αμιγώς φιλελεύθερες πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος, το όνομα του οποίου συνδέθηκε άρρηκτα με τα κατασταλτικά μέτρα της τριετίας 1917-1920 και το «Ιδιώνυμο» του 1929.
06/03/2017 11:26 EET
Είναι σώφρων επιλογή τα

Είναι σώφρων επιλογή τα δημοψηφίσματα;

Η πρωτοβουλία Ρέντσι κατάφερε από την πρώτη στιγμή να πολώσει τους τελευταίους μήνες την ιταλική πολιτική σκηνή. Όχι μόνο επειδή ο Ιταλός πρωθυπουργός χειραγώγησε τη διαδικασία συγκέντρωσης των απαιτούμενων υπογραφών, δίχως να επιτρέψει την ανάληψη σχετικής πρωτοβουλίας από τους πολίτες, όπως το ορίζουν οι καταστατικές διατάξεις και αρχές του ιταλικού κράτους, αλλά και επειδή δεσμεύθηκε για την υποβολή παραίτησης στην περίπτωση αρνητικού αποτελέσματος στο διενεργηθέν πια δημοψήφισμα. Τοιουτοτρόπως, κατάφερε να στρατεύσει σύσσωμη την αντιπολίτευση υπέρ του «όχι», επιδιώκοντας την αλλαγή του ιταλικού πολιτικού χάρτη, πολλώ δε μάλλον να καλέσει του Ιταλούς πολίτες να αποφανθούν όχι για το Σύνταγμα, αλλά για το εάν συνεχίζουν να εμπιστεύονται τον ίδιο και την Κυβέρνησή του.
05/12/2016 11:12 EET
Στη δίνη του

Στη δίνη του «υπουργειο-πληθωρισμού»

Στις απαρχές της οργάνωσης του σύγχρονου νεοελληνικού κράτους ο κυβερνητικός μηχανισμός απαρτιζόταν μόλις από 7 «Γραμματείες»-Υπουργεία. Ο αριθμός τους από το 1833 έως το 1910 παρέμεινε αμετάβλητος, περιορίζοντας τοιουτοτρόπως την κρατική παρέμβαση σε στοιχειώδεις -και μόνο- τομείς πολιτικής (διοίκηση, διπλωματία, εθνική άμυνα, οικονομία). Εντούτοις, από τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα ο ρόλος του κράτους άρχισε να μεταβάλλεται διεθνώς λόγω των συγκυριών, με κορυφαία εξ' αυτών τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
05/11/2016 10:48 EET
Αυτοδιοίκηση και

Αυτοδιοίκηση και κακοδιοίκηση

Εδώ και δεκαετίες μια σειρά αυτοδιοικητικών οργανισμών κακοδιοικούνται, όπως αυτό αντικατοπτρίζεται στις ετήσιες εκθέσεις του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και Ανεξαρτήτων Αρχών. Αντιμετωπιζόμενοι ως βιλαέτια από τις πολιτικές τους ηγεσίες, που υπηρετούν συνήθως προσωπικές σκοπιμότητες, έχει εξασθενίσει η σημασία αυτών καθεαυτών των θεσμών, μαζί με την πρόκληση μειζόνων προβλημάτων στην λειτουργία και την αποστολή τους. Η κακοδιαχείριση των ανθρωπίνων πόρων συναντάται σε διευθύνσεις και τμήματα των δήμων και των περιφερειών. Υπηρεσίες άμεσης εξυπηρέτησης των πολιτών (λ.χ. ληξιαρχεία) βρίσκονται διαρκώς υποστελεχωμένες, την ώρα που έτερες, ήσσονος σημασίας, πλεονάζουν σε προσωπικό.
07/10/2016 13:21 EEST
Εγγυητής, διχαστής ή

Εγγυητής, διχαστής ή δυνάστης;

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και ιδιαίτερα μετά την συνταγματική αναθεώρηση του 1986 η διάκριση των καταστατικών εξουσιών του κράτους παραμερίζεται διαρκώς από μία αμιγώς κυβερνητική έως και πρωθυπουργοκεντρική εκδοχή του πολιτεύματός μας. Ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι καθαρά συμβολικός -αν όχι διακοσμητικός-, η Βουλή αποκλειστικά διεκπεραιώνει τις αποφάσεις του στενού κυβερνητικού πυρήνα, η τρίτη εξουσία τέλος είτε σε επίπεδο δικαστηρίων, είτε ανεξαρτήτων αρχών, υποσκελίζεται επιμελώς -ή και παραγκωνίζεται- από ποικίλα κυβερνητικά όργανα.
08/09/2016 09:46 EEST
Αλλαγής εκλογικού νόμου

Αλλαγής εκλογικού νόμου αναγκαιότης

Στην αναμέτρηση της 6ης Μαΐου ο πάλαι ποτέ κραταιός δικομματισμός συνετρίβη, καθότι τα δύο πρώτα σε εκλογική απήχηση κόμματα με δυσκολία συγκέντρωσαν αθροιστικά το 1/3 των ψήφων των πολιτών. Κάτι αντίστοιχο σχεδόν συνέβη και στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου εκείνου του έτους, στις δε διπλές κάλπες του 2015, παρά τη βελτίωση των ποσοστών τους, τα δύο πρώτα σε ψήφους κόμματα μόλις και μετά βίας προσέγγισαν το 65% της απήχησης του εκλογικού σώματος. Ως εκ τούτου, την τελευταία τετραετία έχει καταστεί αδήριτη η ανάγκη επαναπροσδιορισμού των όρων κατανομής των βουλευτικών εδρών, πόσω μάλλον του καλπονοθευτικού, ως αποδεικνύεται, bonus των 50 εδρών που απολαμβάνει το πρώτο σε ψήφους κόμμα.
29/06/2016 09:11 EEST
Αμοιβαία

Αμοιβαία υποκρισία

Σε κάθε περίπτωση πάντως, αμιγώς υποκριτική είναι και η στάση των διοργανωτών της συγκεκριμένης εκδήλωσης. Τούτο διότι, είναι οι ίδιοι άνθρωποι που στο πρόσφατο παρελθόν εξαπέλυαν επιθέσεις κατά αντίστοιχων συριζαϊκών πρακτικών που παρέλυαν την οικονομική ζωή της χώρας. Είναι οι ίδιοι που ζητούσαν επιτακτικά από το βήμα των ευκόλως προσβάσιμων σε αυτούς ΜΜΕ την απαγόρευση των πορειών στο κέντρο και τους εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας. Είναι επίσης οι ίδιοι που ενώ τα προηγούμενα έτη εύλογα λοιδορούσαν κάθε πολιτική κίνηση, κόμμα ή και «ψεκασμένο» πολίτη που επικαλούνταν την ακροτελεύτια διάταξη του Συντάγματος, σήμερα εύκολα και συνάμα παντελώς ανεύθυνα την επικαλούνται, όπως και κάποια ακροδεξιά στοιχεία.
16/06/2016 13:33 EEST
Επιμονή στην

Επιμονή στην αναξιοκρατία;

Από τη δεκαετία του 1980 η κομματική πατρωνία και ο φατριασμός άρχισαν να κυριαρχούν εντός της διοικητικής μηχανής. Όχι μόνο στο στενό πυρήνα του κράτους, ήτοι στα Υπουργεία και σε Γενικές Γραμματείες, αλλά και σε αποκεντρωμένους και αυτοδιοικητικούς οργανισμούς, σε δημοσίους φορείς και ΔΕΚΟ, πόσω μάλλον εντός της Βουλής των Ελλήνων η αναξιοκρατία άρχισε να επιδεικνύει τα αδηφάγα της χαρακτηριστικά. Μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, όπως η ίδρυση του ΑΣΕΠ το 1994, άρχισαν σχετικά σύντομα να ξηλώνονται από ποικίλου είδους κομματοκεντρικές διαδικασίες τόσο του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, όσο και της κεντροδεξιάς πλειοψηφίας του 2004-2009.
31/05/2016 11:01 EEST
Συντεχνιακός

Συντεχνιακός σκοταδισμός

Ποιος λησμονά την προ ολίγων μηνών επαίσχυντη ανακοίνωση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, που αποκήρυσσε την χρήση καρτών και ηλεκτρονικών συναλλαγών για την πληρωμή ιατρικών πράξεων, σε μια επιχειρούμενη -και δυστυχώς ουχί ολοκληρωθείσα- κυβερνητική προσπάθεια πάταξης της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς; Ποιος αμφιβάλλει για τις επιπτώσεις στην ήδη διογκωμένη και, αν μη τι άλλο, προβληματική για την εθνική οικονομία εκκρεμοδικία, που προκαλούνται από την παρατεταμένη αποχή των δικηγόρων; Ποιος, τέλος, δεν εξοργίζεται με τις διακηρύξεις και τις απειλές της συμπορευόμενης, κατά το πρόσφατο παρελθόν, με τον ΣΥΡΙΖΑ ΟΛΜΕ για μια ενδεχόμενη απεργία των εκπαιδευτικών εν τω μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων;
13/05/2016 17:50 EEST
Με τον Κυριάκο, τον Σταύρο, τον Χάρη και τον

Με τον Κυριάκο, τον Σταύρο, τον Χάρη και τον Σπύρο

Βρίσκοντας τον κατάλληλο τρόπο, με δεδομένες τις προγραμματικές συγκλίσεις και μια άτυπη αυτονομία, Κυριάκος και Σταύρος, όπως και οι κύριοι Θεοχάρης, Λυκούδης και τόσα άλλα εξαίρετα, κοινοβουλευτικά και μη, στελέχη του Ποταμιού, μπορούν να συμπορευθούν στο διαδεδομένο και σε πολλές άλλες χώρες δικομματικό πολιτικό μας σύστημα. Πόσω μάλλον όταν, έπειτα και από τις τελευταίες εξελίξεις με το ΔΝΤ, η παρούσα συγκυβέρνηση επί 15 μήνες αποδεικνύει περίτρανα το ότι δεν ξέρει και δε μπορεί να κυβερνήσει, απασχολούμενη αποκλειστικά με τη διαχείριση της εξουσίας, τα επικοινωνιακά τεχνάσματα και την αποκατάσταση κομματικών στρατιωτών τύπου «Καρανίκα».
07/04/2016 12:56 EEST
Κυβερνητικές

Κυβερνητικές κουτοπονηριές

Όπως το 1982, όταν από την τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ οι μόνιμοι γενικοί διευθυντές των υπουργείων αντικαταστάθηκαν εν μία νυχτί από τους Ειδικούς Γραμματείς, έτσι και τώρα, το σχετικό με την αποτελεσματικότητα, την ποιότητα και τη συνέχεια της διοίκησης δημόσιο συμφέρον παραμερίζεται πλήρως έναντι αμιγώς κομματικών σκοπιμοτήτων. Η υπερίσχυση στις τάξεις της σημερινής συγκυβέρνησης της άποψης, ότι οι θέσεις των Γενικών Γραμματέων είναι πολιτικές και όχι υπηρεσιακές - παρότι αφορούν ανώτατα μετακλητά διοικητικά στελέχη- αναιρεί, πριν καν της εφαρμογής της, μια δομική διοικητική μεταρρύθμιση.
09/03/2016 15:32 EET
Κυβερνητικός

Κυβερνητικός συγκεντρωτισμός...

Ο συγκεντρωτισμός, βέβαια, δεν είναι κάτι καινοφανές για το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Χρονολογείται από τη γέννηση του νεοελληνικού κράτους. Απολύτως συγκεντρωτική συμπεριφορά διέκρινε τόσο τον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, με πρώτη πολιτική του πράξη στα 1828 τη διάλυση της τότε Βουλής, όσο και τον Όθωνα στις περιόδους απόλυτης και συνταγματικής μοναρχίας. Μετέπειτα, στα έτη της βασιλευόμενης δημοκρατίας αποκλειστικοί διαχειριστές της εξουσίας ήταν το Στέμμα μαζί με τους εκάστοτε κυβερνητικούς αρχηγούς, στη δε περίοδο της Γ' Ελληνικής -πρωθυπουργοκεντρικής- Δημοκρατίας τα ηνία της εξουσίας βρίσκονται στα χέρια κάθε πρωθυπουργού.
08/02/2016 11:29 EET
Οι αυταρχικές τάσεις μιας

Οι αυταρχικές τάσεις μιας «σοσιαλδημοκράτισσας»

Πλην της στροφής της προς τον λαϊκισμό, η διαγραφή βουλευτή εξαιτίας δηλώσεών του και μόνο, έφερε επίσης στο προσκήνιο παλαιολιθικές νοοτροπίες και πρακτικές. Νοοτροπίες του τύπου ότι «ο αρχηγός οφείλει να απολαμβάνει την τυφλή υποταγή, την προσωπική αφοσίωση και την αναντίρρητη πειθαρχία των βουλευτών του». Επομένως, σαν άλλος Ανδρέας Παπανδρέου που επέλεγε στελέχη με κριτήριο πρωτίστως την αφοσίωση και όχι την ικανότητα, η κ. Γεννηματά θέλησε με τη διαγραφή Γρηγοράκου να επιδείξει τον αυταρχισμό και την πυγμή της εντός της κοινοβουλευτικής της ομάδας -εκδηλώνοντας εν μέρει και την αλαζονεία της-, αποκρύβοντας παράλληλα τεχνηέντως το φόβο και την ανησυχία της.
19/01/2016 14:09 EET
Η σιωπηλή

Η σιωπηλή πλειοψηφία...

Παλαιοκομματικοί θεωρούν τον Μητσοτάκη, ελέω μονάχα του ονόματός του, εκπρόσωπο μιας βαρονίας, όταν οι ίδιοι είναι βουλευτές εδώ και δύο (2) ή και τρεις (3) δεκαετίες, αντιπροσωπεύοντας τα πατρωνικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Απόδειξη ανησυχίας, άλλωστε, αποτέλεσε και η εξαπόλυση κατηγοριών εκ μέρους του ίδιου του κ. Μεϊμαράκη, συνδέοντας τον συνυποψήφιό του με τα μνημονιακά μέτρα της συγκυβέρνησης Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ. Ως προς το τελευταίο, μάλλον ο κ. Μεϊμαράκης λησμονά πως κατά την ίδια κυβερνητική περίοδο και ο ίδιος βρισκόταν σ' ένα ανώτατο αξίωμα, όντας Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, ο τρίτος δηλαδή πολιτειακός παράγοντας της χώρας.
08/01/2016 20:01 EET
Μια μαύρη επέτειος για το διοικητικό μας

Μια μαύρη επέτειος για το διοικητικό μας σύστημα

Μέχρι την περασμένη Πέμπτη σε δημόσια διαβούλευση βρισκόταν νομοσχέδιο για τη «Διαφάνεια, Αξιοκρατία και Αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης». Σε αυτό προβλέπεται η σύσταση ενός «Εθνικού Μητρώου» για την επιλογή επιτελικών στελεχών. Παρ' όλους δε τους αστερίσκους και τις ενστάσεις ως προς τον τρόπο επιλογής και αξιολόγησης προσόντων, όπως και των ιδεοληψιών που το διακατέχουν (λ.χ. την εγγραφή στο Μητρώο αποκλειστικά δημοσίων υπαλλήλων και πανεπιστημιακών, και ουχί στελεχών του ιδιωτικού τομέα με εξειδικευμένη τεχνογνωσία), το συγκεκριμένο νομοθέτημα αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την επίτευξη του στόχου της αποκομματικοποίησης.
15/12/2015 12:37 EET