Τον Δεκέμβριο του 2024 η Ελλάδα και η Τουρκία ‒ συγχαιρόμενες μάλλον από την περιβόητη «Διακήρυξη των Αθηνών»‒ πρότειναν από κοινού τις υποψηφιότητες του κ. Φεριντούν Σινιρλίογλου, ως Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), και της κ. Μαρίας Τελαλιάν, ως επικεφαλής του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού. Πέραν της ασυμμετρίας των θεσμικών αξιωμάτων ‒εύλογο ως έναν βαθμό– τις οποίες αμφότερες οι χώρες αλληλοϋποστήριξαν και της εγχώριας ρητορικής περί της σημαντικής διπλωματικής επιτυχίας, από τα «πεπραγμένα» του συγκεκριμένου Γραφείου του ΟΑΣΕ προκύπτουν ένα εύρημα και ένας εύλογος προβληματισμός.
Διατρέχοντας λοιπόν την επίσημη ιστοσελίδα του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ, από τον Δεκέμβριο του 2024 έως και σήμερα δεν υπάρχει καμία ετήσια έκθεση για την Τουρκία που να σχετίζεται με τις αρμοδιότητες του Γραφείου· Δημοκρατικοί Θεσμοί και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Διερωτάται κάποιος/α: υπήρξε στο μεσοδιάστημα γεγονός στην Τουρκία που να συνηγορεί για την σύνταξη έκθεσης για τη γειτονική χώρα; Ακροθιγώς, τον Μάρτιο του 2025 ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και βασικός υποψήφιος της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου συνελήφθη με κατηγορίες για «τρομοκρατία» και «διαφθορά» και ακολούθως παύθηκε από τα καθήκοντά του λίγο πριν ανακοινώσει την επίσημη υποψηφιότητά του για τις προεδρικές εκλογές. To οξύμωρο στη συγκεκριμένη περίπτωση έγκειται στο εξής: ενώ η κοινοβουλευτική συνέλευση του ΟΑΣΕ (OSCE PA) ανέφερε ότι ο χρόνος σύλληψης του Ιμάμογλου «εγείρει σοβαρές ανησυχίες για το δημοκρατικό πλαίσιο», το εν λόγω Γραφείο τήρησε σιγή ιχθύος!
Συναφώς, τον Σεπτέμβριο του 2025, το δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης αποφάσισε την ακύρωση του τοπικού συνεδρίου του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) απομακρύνοντας τον εκλεγμένο πρόεδρο Οζγκιούρ Τσελίκ (Özgür Çelik) και τα λοιπά αιρετά μέλη του προεδρείου, διορίζοντας μάλιστα τον αντικαταστάτη του με δικαστική απόφαση. Επίσης, πολιτικοί κρατούμενοι τους οποίους το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) έκρινε ότι παρανόμως βρίσκονται φυλακισμένοι, εξακολουθούν να «απολαμβάνουν» τη λειτουργία του τουρκικού σωφρονιστικού συστήματος· μεταξύ άλλων οι Οσμάν Καβάλα (Osman Kavala), Σελαχατίν Ντεμιρτάς (Selahattin Demirtaş) και Τζαν Αταλάι (Can Atalay). Τοιουτοτρόπως, τον Μάρτιο του 2025 ο Βρετανός δημοσιογράφος Μαρκ Λόουεν (Mark Lowen) συνελήφθη και απελάθηκε λόγω κάλυψης των διαδηλώσεων κατά της σύλληψης του Ιμάμογλου. Τον ίδιο μήνα ο Σουηδός δημοσιογράφος Γιόακιμ Μεντίν (Joakim Medin) συνελήφθη με κατηγορίες για «προσβολή του προέδρου» και «συμμετοχή σε ένοπλη τρομοκρατική οργάνωση».
Την 8η Μαρτίου του 2025 –Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας– ο διορισμένος από τον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν νομάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νταβούτ Γκιουλ (Davut Gül) εξέδωσε απαγόρευση συνάθροισης, με περισσότερους από 100 διαδηλωτές να συλλαμβάνονται, ένας εκ των οποίων κατηγορήθηκε για «προσβολή του προέδρου». Την 1η Μαΐου του 2025 η τουρκική αστυνομία προέβη σε προληπτικές συλλήψεις τουλάχιστον 111 ατόμων κατά τη διάρκεια εφόδων σε κατοικίες· εκείνη την ημέρα περισσότερα από 430 άτομα ‒συμπεριλαμβανομένων 11 δικηγόρων‒ που επιχείρησαν να συγκεντρωθούν υπέστησαν βία και συνελήφθησαν. Τον Ιούνιο του 2025, η pride παρέλαση στην Κωνσταντινούπολη απαγορεύτηκε και 90 διαδηλωτές συλλαμβάνονται. Προφανώς όλα τα προαναφερθέντα δεν εμπίπτουν (sic) στις αρμοδιότητες του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΑΣΕ ώστε να εκδώσει την τελευταία διετία κάποια έκθεση! Τελικά η Τουρκία εξέλεξε μόνον τον ΓΓ του ΟΑΣΕ;
Ως γνωστόν για τη διετία 2024-6 η Ελλάδα κατέχει θέση μη-μόνιμου μέλους στο Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ το οποίο μεταξύ πολλών άλλων έχει και την ουσιαστική αρμοδιότητα να αποφασίσει για την εκλογή του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού. Σύμφωνα με το Άρθρο 97 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, εφ’ όσον ο υποψήφιος εξασφαλίσει την πλειοψηφία των 9 μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας συμπεριλαμβανομένων βεβαίως και των πέντε μόνιμων μελών. Την 30η Οκτωβρίου του 2026 η Τουρκία κατέθεσε την υποψηφιότητα για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ προτείνοντας τον κ. Σινιρλίογλου. Αναμφίβολα στην συγκεκριμένη περίσταση αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον το τι θα πράξει εν τέλει η ελληνική κυβέρνηση, ιδιαιτέρα αν η εκλογή του ερίτιμου κου Σινιρλίογλου εξελιχθεί σε οριακή! Είναι περιττό να αναφέρουμε ποιες είναι οι αρμοδιότητες και κυρίως οι διπλωματικές δυνατότητες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ειδικά αν αναλογιστούμε τον ρόλο του θεσμού στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού Ζητήματος και τη δύσκολη συγκυρία των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Αφού με περίσσεια ευκολία ‒και έναντι πινακίου φακής‒ συντρέξαμε στην εκλογή του κ. Σινιρλίογλου ως Γενικού Γραμματέα του ΟΑΣΕ – ενισχύοντας περαιτέρω το πλούσιο βιογραφικό του– θα πρέπει τώρα να αιτιολογήσουμε –αν τελικά δεν υποστηρίξουμε την υποψηφιότητά του– γιατί δεν τον ψηφίζουμε! Όχι ότι αυτό συνιστά θεσμική υποχρέωση, αλλά ως ερώτημα/απαίτηση που θα τεθεί από την εμπεδωμένη πρακτική της διαρκούς μας συγκατάνευσης!
