Ξέρεις πολλές φορές λέμε μέσα μας “όλα σ’ εμένα συμβαίνουν”, ή “τίποτα δεν μου έρχεται εύκολα”. Κι αλήθεια, πόσες φορές έχεις κοιτάξει τι έχεις πραγματικά καταφέρει, αντί να μετράς τις αδικίες σαν να συμμετέχεις σε διαγωνισμό “Ποιος είναι ο πιο καημένος”; Φαντάσου.. Αν αύριο ξυπνούσες και δεν έλεγες στον εαυτό σου αυτή τη φράση, τι θα άλλαζε; Θα περπατούσες διαφορετικά; θα μιλούσες με πιο καθαρή φωνή ή θα συνέχιζες να μιλάς για τη μοίρα σου σαν να έκανες καριέρα στη δυστυχία;
Η θυματοποίηση δεν είναι μόνο αναζήτηση προσοχής. Σπάνια είναι κακή πρόθεση. Είναι ένας τρόπος επιβίωσης, μια συνήθεια, ένα μοτίβο που συχνά φέρνουμε από το σπίτι μας. Θυμάσαι όταν ήσουν παιδί; Στο σπίτι άκουγες για το ποιος ήταν πιο άτυχος; ποιος δέχτηκε περισσότερα χαστούκια από τη ζωή; Και τότε χωρίς να το καταλάβεις, έμαθες ότι η ατυχία είναι τρόπαιο. Ναι, χρυσό μετάλλιο που κρεμάς στο λαιμό σου και λες: “ Κοιτάξτε με, είμαι θύμα, με την αξία μου”.
Και μεγαλώνεις και συνεχίζεις ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Ακόμη κι όταν όλα φαίνονται καλά υπάρχει η φωνή που σου λέει “δεν θα κρατήσει”, “κάτι θα στραβώσει”. Και εκεί γελάς λίγο με τον εαυτό σου, γιατί ξέρεις ότι έχεις πει πολλές φορές “ναι, αλλά …” πριν προλάβεις να δεις τα καλά που ήδη έχεις. Κι ας μην το παραδεχτείς ούτε στην καλύτερή σου φίλη, γιατί είναι και λίγο ντροπή. Έτσι δεν είναι;
Σκέψου για παράδειγμα την Ελένη, μια φίλη ή εσύ η ίδια σε κάποιες στιγμές. Δουλεύει, έχει φίλους, οικογένεια φαίνεται ότι τα πράγματα είναι καλά. Κι όμως, κάθε συζήτηση για την δουλειά καταλήγει σε παράπονο. “Κι αυτή η προαγωγή; Πάλι με αδίκησαν”. Τα καλά νέα περνούν απαρατήρητα. Αλήθεια σου θυμίζει κάτι; Μμμ… ναι, συμβαίνει και σ΄ εσένα. Πολύ συχνά η θυματοποίηση δεν είναι για να ζητάς κάτι από τους άλλους. Είναι για να νιώθεις ασφαλής. Σου δίνει τη δικαιολογία να μην πάρεις το ρίσκο να δεις τι μπορείς να κάνεις, να μην κοιτάξεις τη δύναμή σου κατάματα.
Θυμήσου… πόσες φορές μέτρησες ατυχίες αντί να μετρήσεις τις φορές που όρθωσες το ανάστημά σου; Πόσες φορές πέρασες μέρες να σκέφτεσαι τι δεν πήγε καλά, αντί να κοιτάξεις τι πήγε καλά μέσα σου; Τι θα γινόταν αν έβλεπες κάθε μικρή νίκη, κάθε στιγμή που άντεξες, όχι σαν κάτι μικρό ή ασήμαντο, αλλά σαν απόδειξη ότι μπορείς να σταθείς στον κόσμο; Και ναι, μπορεί να σου φανεί αστείο, αλλά κάθε μικρό “ναι, τα κατάφερα”, είναι σαν να δίνεις ένα μικρό χαστούκι σε εκείνη τη φωνή που σου λέει “δεν μπορείς”.
Η θυματοποίηση δεν είναι μοίρα. Είναι συνήθεια. Και κάποιες συνήθειες κληρονομούνται. Οι γονείς μας, το περιβάλλον, οι φωνές που άκουγες παιδί, μας έμαθαν να μετράμε την ατυχία αντί για τη δύναμή μας. Κι όταν μεγαλώνεις, μερικές φορές νομίζεις ότι είναι δικό σου. Δεν είναι. Απλώς φοβόσουν να κοιτάξεις αλλιώς και η συνήθεια έγινε κομμάτι σου.
Κι αν αποφάσιζες τώρα να κοιτάξεις αλλιώς; Να παραδεχτείς τις δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα να δεις τι έχεις καταφέρει; Να αναγνωρίσεις τις φορές που όρθωσες το ανάστημά σου, που είπες “όχι”, που διάλεξες να συνεχίσεις παρόλο που φοβόσουν; Αλήθεια τι θα γινόταν αν άφηνες τον εαυτό σου να δει αυτά τα μικρά κατορθώματα και να τα αναγνωρίσει;
Κάθε μέρα υπάρχουν στιγμές που αποδεικνύουν τη δύναμή σου. Μια λέξη που είπες χωρίς φόβο, μια απόφαση που πήρες χωρίς να περιμένεις κανένα χειροκρότημα, μια στάση που κράτησες όταν όλοι γύρω σου θα μπορούσαν να σε πείσουν να τα παρατήσεις; Αυτά είναι σημάδια ζωής, όχι τα παράπονα. Όχι η μοίρα. Και ξέρεις κάτι; Είναι πολύ πιο απελευθερωτικό να τα βλέπεις έτσι, παρά να περιμένεις κάποιος άλλος να σε δει σαν αδικήμενη.
Αν σταματήσεις να λες “όλα σε εμένα συμβαίνουν” θα δεις πόσο ακριβά πληρώνεις την ασφάλεια της θυματοποίησης. Είναι ασφαλές; Ναι. Αλλά η ζωή που χάνεις … αξίζει περισσότερο από την προσωρινή προστασία.
Σκέψου λίγο πως θα ήταν η ζωή σου αν κάθε μέρα αναγνώριζες ένα μικρό θαύμα. Την υπομονή σου, την επιμονή σου, το κουράγιο σου. Ακόμα κι αν τα άλλα φαίνονταν αδικίες, αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που πραγματικά μετράνε.
Η θυματοποίηση χάνει τη γοητεία της όταν αρχίζεις να παρατηρείς τι πραγματικά έχεις καταφέρει. Σιγά – σιγά συνειδητοποιείς ότι η ζωή δεν είναι πάντα εύκολη, αλλά η δύναμή σου ήταν εκεί όλο το διάστημα, κρυμμένη πίσω από φόβους, αμφιβολίες και ανασφάλειες. Απλώς χρειάζεται να τη δεις, να την αναγνωρίσεις και να την αξιοποιήσεις.
Αν δεν το κάνεις, ποιος θα το κάνει για εσένα; Η ζωή δεν περιμένει. Κάθε μικρή νίκη, κάθε απόφαση που πήρες, είναι μια ανάσα ελευθερίας. Είναι το φως που διαλύει τη σκοτεινή γοητεία της θυματοποίησης. Και ναι, μπορείς να νιώσεις ανακούφιση. Δεν χρειάζεται να νιώσεις ενοχή που επέλεξες να μείνεις θύμα. Τώρα μπορείς να επιλέξεις τη δύναμή σου.
Και αν τώρα κοιτούσες τον εαυτό σου κι έλεγες : “Σήμερα θα δω τι κατάφερα, όχι τι έχασα”. Θα ένιωθες περίεργα; Ίσως. Αλλά αυτή η μικρή μετατόπιση μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Μπορεί να είναι μόνο ένα μικρό βήμα, ένα μικρό “κλικ” μέσα σου και όμως να ανοίξει το δρόμο που μέχρι τώρα δεν τολμούσες να περπατήσεις. Κι αν το κάνεις; Θα δεις τη ζωή σου να αλλάζει, όχι επειδή θα γίνουν όλα τέλεια, αλλά επειδή εσύ θα τα βλέπεις αλλιώς.
