Της Ιωάννας Λιούτα*
Το επίδομα ανεργίας δεν πρέπει να ξεπερνά τους δύο μήνες. Μετά μας είπαν για «πλεόνασμα ευεργετημάτων» που συμπληρώνει το παζλ, επίδομα ανεργίας, επιδότηση ενοικίου, απαλλαγή από φάρμακα, μετακινήσεις, κοινωνικό φροντιστήριο. Όλα μαζί, λέει, πρέπει να «μαζευτούν». Και αν φτάνουν τα 1.000 ευρώ, τότε ο άνεργος μπορεί να σκεφτεί, «Γιατί να πάω να δουλέψω;». Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τον άνθρωπο πίσω από το επίδομα.
Για εκείνον που έχασε τη δουλειά του στα 50 ή στα 55 και βλέπει τις αγγελίες να ζητούν «νέα, δυναμικά στελέχη». Για εκείνη που έμεινε μόνη με παιδιά και λογαριασμούς. Για τον εργαζόμενο που πλήρωνε επί χρόνια εισφορές και τώρα, όταν απολύθηκε, πρέπει να αποδείξει ότι δεν είναι τεμπέλης. Για τον μακροχρόνια άνεργο,που είναι ξεχασμένος από όλους, που κάθε πρωί ανοίγει το κινητό του, στέλνει βιογραφικά και κάθε βράδυ προσπαθεί να κρύψει από την οικογένειά του την απόγνωση.
Ο μακροχρόνια άνεργος δεν «κάθεται».Περιμένει, φοβάται, ντρέπεται και κόβει από παντού. Κόβει το κρέας από το τραπέζι. Αναβάλλει τον γιατρό, μετράει τα φάρμακα. Αποφεύγει τις μετακινήσεις γιατί κοστίζουν. Χρωστάει το νοίκι. Και πολλές φορές δεν λέει καν ότι δεν έχει δουλειά, γιατί φοβάται την επόμενη ταμπέλα, τεμπέλης, άχρηστος, αποτυχημένος. Και αυτός είναι αόρατος δεν υπάρχει για την Πολιτεία.
Απέναντι σε έναν άνεργο η κυβερνητική απάντηση είναι,«γιατί να δουλέψεις, αν παίρνεις 1.000 ευρώ και κάθεσαι;»
Όχι κκ.της Κυβέρνησης το ερώτημα είναι άλλο. Πόσο πρέπει να δουλεύει ένας άνθρωπος για να μπορεί να ζει;
Και πόσο αξιοπρεπής είναι μια αγορά εργασίας όταν κάποιος πρέπει να δεχτεί οποιαδήποτε δουλειά, με οποιονδήποτε μισθό και οποιουσδήποτε όρους, μόνο και μόνο για να μην χαρακτηριστεί «επιδοματίας»;Το ακόμη πιο κυνικό είναι ότι μιλάμε για παροχές που δεν αποτελούν έναν μισθό στην τσέπη. Είναι διαφορετικές μορφές κοινωνικής προστασίας, στέγη, υγεία, μετακίνηση, εκπαίδευση. Ο ίδιος ο Βορίδης πρότεινε μάλιστα έναν ενιαίο φορέα για τη χορήγηση και την επανεξέτασή τους.
Ναι, χρειάζονται έλεγχοι. Ναι, χρειάζεται να αντιμετωπίζονται οι πραγματικές στρεβλώσεις. Αλλά άλλο έλεγχος και άλλο ποινικοποίηση της φτώχειας. Γιατί όταν η κυβέρνηση κοιτάζει τον άνεργο και βλέπει έναν άνθρωπο που θέλει να κάθεται και να πληρώνεται και στις μεγάλες επιχειρήσεις να μειώνει ή και να τις απαλλάσσει με όποιο τρόπο μπορεί από φόρους εισφορές και το μήνυμα που στέλνει είναι ότι το κράτος πρέπει να είναι αυστηρό με τον φτωχό και γενναιόδωρο με τον ισχυρό.
Ο άνεργος, όμως, δεν ζητά να πληρώνεται για να κάθεται. Ζητά μια δουλειά για να μπορεί να σταθεί όρθιος. Και αν αυτή είναι η μεγάλη «μεταρρύθμιση» που ετοιμάζουν, ας το πουν καθαρά. Δεν κόβουν απλώς επιδόματα. Κόβουν το τελευταίο δίχτυ ασφαλείας ανθρώπων που έχουν ήδη πέσει.
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
