Έντονο προβληματισμό προκαλεί στους επισκέπτες των μουσείων η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία εκθέσεων και την παραγωγή υλικού επικοινωνίας και προβολής, σύμφωνα με μία νέα έρευνα την οποία πραγματοποίησε η American Alliance of Museums (AAM).
Όπως αποκαλύπτει η μελέτη, η οποία καταγράφει την επιφυλακτικότητα του κοινού απέναντι στην ολοένα μεγαλύτερη διείσδυση της AI στον πολιτισμό, μόλις το 9% των ερωτηθέντων αποδέχεται τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο των μουσειακών εκθέσεων.
Οι στάσεις των επισκεπτών διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τρόπο αξιοποίησης της τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, το 19% δηλώνει ότι δεν ενοχλείται από τη χρήση της AI για την ανάπτυξη ιδεών και την ανταλλαγή προτάσεων (brainstorming), υπό την προϋπόθεση ότι τα κείμενα των εκθέσεων θα εξακολουθούν να συντάσσονται από ανθρώπους. Αντίστοιχα, το 29% δεν εκφράζει επιφυλάξεις για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη σύνταξη ηλεκτρονικών μηνυμάτων που αποστέλλονται από τους αρμόδιους των μουσείων.
What do your visitors value—and what keeps them coming back? Museum Visitors Are Changing. Here Are 6 Things the Data Tells Us. https://t.co/34EGfqNjaQ #globalmuseum #museums https://t.co/cqoLqjB4EQ
— globalmuseum (@globalmuseum) November 4, 2026
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η στάση του 43% των συμμετεχόντων, οι οποίοι θεωρούν ότι το σύνολο του περιεχομένου των μουσείων πρέπει να δημιουργείται αποκλειστικά από ανθρώπους. Η απαίτησή τους αφορά τα πάντα: από τις εκθέσεις και τα ενημερωτικά κείμενα έως τα ηλεκτρονικά μηνύματα και κάθε άλλη μορφή επικοινωνίας.
Παρ’ όλο που η χρήση της AI για την παραγωγή μουσειακών εκθέσεων δεν έχει ακόμη διαδοθεί ευρέως, οι πρώτες σχετικές εφαρμογές αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ορισμένες εκθέσεις που πρόκειται να παρουσιαστούν το προσεχές διάστημα θα ενσωματώνουν στοιχεία τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι η τεχνολογία θα χρησιμοποιείται για τη σύνταξη των επεξηγηματικών κειμένων που συνοδεύουν τα εκθέματα.
Η έρευνα της American Alliance of Museums δεν περιορίστηκε στη στάση του κοινού απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά εξέτασε και το ζήτημα της επισκεψιμότητας, το οποίο εξακολουθεί να απασχολεί έντονα τα μουσεία από το 2020 και την έναρξη της πανδημίας της COVID-19. Ωστόσο, η έρευνα δεν επικεντρώθηκε στον συνολικό ετήσιο αριθμό επισκεπτών που δέχεται κάθε μουσείο, καθώς ανέδειξε μια διαφορετική διάσταση του προβλήματος: τη μείωση των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων από το ίδιο κοινό.
Museums Turn to A.I. to Create Personalized Tour Experiences https://t.co/RARrPveY4G
— George Mount (@gjmount) November 5, 2026Advertisement
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, στα έξι χρόνια που έχουν περάσει από την έναρξη της πανδημίας, η συχνότητα των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα, διαμορφώνοντας μια νέα κανονικότητα που φαίνεται να αντανακλά μόνιμες αλλαγές στη συμπεριφορά του κοινού. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την AAM, το πρόβλημα της μειωμένης επισκεψιμότητας δεν σχετίζεται απαραίτητα με το αν οι άνθρωποι εξακολουθούν να πηγαίνουν στα μουσεία, αλλά με το πόσο συχνά επιλέγουν να τα επισκέπτονται.
Παράλληλα, τα στοιχεία καταγράφουν σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των ηλικιακών και κοινωνικών ομάδων. Οι ενήλικες άνω των 60 ετών είναι λιγότερο πιθανό από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ή βιοτική ομάδα να έχουν επισκεφθεί μουσείο κατά το τελευταίο έτος. Στον αντίποδα, οι γονείς και οι κηδεμόνες ανήλικων παιδιών εμφανίζουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία επίσκεψη.
Συνεπώς και όπως προκύπτει από την έρευνα, τα μουσεία δεν έρχονται μόνο αντιμέτωπα με την πρόκληση της ΑΙ αλλά και με τη συχνότητα με την οποία το κοινό αποφασίζει να πραγματοποιήσει μία επίσκεψη σε κάποια έκθεση. Μία κατάσταση βέβαια, που μπορεί πολύ έμεσα να επηρεάζεται από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Με πληροφορίες από ARTnews
