Περισσότεροι από 450.000 άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους εξαιτίας της πρόσθετης ζέστης που θα προκαλέσει το φαινόμενο «σούπερ Ελ Νίνιο» (super El Niño) μέσα στους επόμενους έξι μήνες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις επιστημόνων, ειδικών για την κλιματική κρίση.
Ο αριθμός αυτός έρχεται να προστεθεί στους πρόωρους θανάτους που οφείλονται στις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής κρίσης. Οι επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες, εκτεινόμενες από την Ινδονησία έως την Ινδία και από τη Νιγηρία έως τις ΗΠΑ. Αναμένονται επίσης πολλοί ακόμη θάνατοι εξαιτίας της ξηρασίας, των πυρκαγιών και των πλημμυρών που συνοδεύουν το φαινόμενο Ελ Νίνιο.
Οι εκτιμήσεις για τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, όπως αναφέρει ο Guardian, έγιναν σε περιφερειακό επίπεδο· οι ερευνητές επισήμαναν ότι, βάσει αυτών των προβλέψεων, εντοπίστηκαν οι περιοχές όπου θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα προστασίας του πληθυσμού και να σωθούν ζωές. Τέτοια μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν βελτιωμένες προβλέψεις για τις συνθήκες καύσωνα, τη λειτουργία κέντρων δροσιάς όπου οι πολίτες θα μπορούν να βρουν καταφύγιο, την ενίσχυση του προσωπικού στις υγειονομικές δομές κατά τις περιόδους με τις υψηλότερες θερμοκρασίες, καθώς και τη λήψη μέτρων προστασίας για τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που αυτή την περίοδο προκαλεί άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη, ξεπέρασε τη Δευτέρα το υψηλότερο ρεκόρ θερμοκρασίας που έχει καταγραφεί ποτέ για το εν λόγω φαινόμενο, αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του.
Η ένταση της ζέστης είναι τόσο μεγαλύτερη σε σχέση με προηγούμενα φαινόμενα, ώστε οι επιστήμονες τη χαρακτηρίζουν «συγκλονιστική» και «επιπέδου Γκοτζίλα». Τα φαινόμενα Ελ Νίνιο είναι φυσικά κλιματικά φαινόμενα, ωστόσο ενδέχεται να επιδεινώνονται λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης.
«Η εκτίμηση για 451.000 άτομα αντιπροσωπεύει έναν αριθμό τόσο μεγάλο που μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα, ωστόσο πρόκειται για γονείς και παιδιά, παππούδες και γείτονες, ανθρώπους που πηγαίνουν στη δουλειά, φροντίζουν τις οικογένειές τους και ζουν τη ζωή τους», δήλωσε ο καθηγητής Michael Greenstone, συνιδρυτής του Climate Impact Lab και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, ο οποίος συμμετείχε στη σύνταξη της έκθεσης.
Η εκτίμηση για τους θανάτους αφορά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο έως τον Φεβρουάριο του 2027, χρονικό σημείο στο οποίο ολοκληρώνονται οι τρέχουσες προβλέψεις για τη θερμοκρασία. Ωστόσο, αναμένεται ότι τα αυξημένα επίπεδα θανάτων που οφείλονται στη ζέστη θα συνεχιστούν έως τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο του 2027.
Οι χώρες που θα πληγούν περισσότερο κατά το επόμενο εξάμηνο είναι τροπικά κράτη, όπως η Νιγηρία, η Ινδονησία, το Σουδάν, η Ινδία και η Βραζιλία. Οι ΗΠΑ συγκαταλέγονται στις 20 χώρες που θα πληγούν περισσότερο, με την πρόβλεψη για 3.500 επιπλέον θανάτους λόγω της ζέστης. Σε ευρύτερο επίπεδο, έντονα επηρεάζονται η περιοχή του Σαχέλ στην Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο αποτελεί επίσης μια «καρτ-ποστάλ από το μέλλον μας», δήλωσαν οι ερευνητές, καθώς ωθεί τις θερμοκρασίες στα επίπεδα που προβλέπεται να επιφέρει η κλιματική κρίση σε 20 χρόνια από σήμερα.
«Η ενίσχυση της απόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και η καλύτερη στόχευση των προσπαθειών μας μπορούν να σώσουν πολλές ζωές φέτος», δήλωσε η Δρ Tamma Carleton του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, η οποία συμμετείχε στη σύνταξη της έκθεσης. «Ωστόσο, σε 20 χρόνια από τώρα, όταν οι σημερινές ακραίες θερμοκρασίες θα έχουν γίνει η νέα κανονικότητα, δεν θέλουμε να βρισκόμαστε σε μια διαρκή κατάσταση έκτακτης ανάγκης… Πρέπει να κινητοποιηθούμε άμεσα για να σχεδιάσουμε, να εφαρμόσουμε και να αξιολογήσουμε τα εργαλεία που θα σώσουν ζωές τα επόμενα χρόνια».
Οι προβλέψεις βασίστηκαν σε μεθόδους που έχουν υποβληθεί σε επιστημονική αξιολόγηση και παρακολουθούν τη μηνιαία συσχέτιση μεταξύ της θερμοκρασίας και των επιπλέον θανάτων που οφείλονται στη ζέστη, σε 24.378 περιοχές ανά τον κόσμο. Τα στοιχεία αυτά συνδυάστηκαν με τις προβλέψεις για υψηλότερες θερμοκρασίες, λόγω του φαινομένου Ελ Νίνιο, κατά τους επόμενους μήνες. Ως βάση αναφοράς χρησιμοποιήθηκε ο αριθμός των θανάτων που οφείλονταν στη ζέστη κατά τη διάρκεια ενός μέσου μήνα, για την περίοδο από το 1996 έως το 2025.
«Οι άνθρωποι έχουν καταφέρει να προβλέπουν πότε θα υπάρξουν πλήγματα στις καλλιέργειες και να εκδίδουν σχετικές προειδοποιήσεις», δήλωσε ο Greenstone. «Αυτή η νέα έκθεση ανοίγει τον δρόμο ώστε να μπορούμε να κάνουμε το ίδιο για ένα ακόμη πιο σημαντικό αποτέλεσμα – θα έλεγα το σημαντικότερο όλων – που είναι ο θάνατος». Η έκθεση πρόκειται να υποβληθεί σε επιστημονικό περιοδικό με διαδικασία αξιολόγησης από ομότιμους κριτές (peer-review), ωστόσο ο Greenstone ανέφερε ότι, δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, «θα ήταν ανεύθυνο να καθυστερήσουμε τη δημοσιοποίησή της».
Ο εφοδιασμός με τρόφιμα θα πληγεί επίσης από το φαινόμενο Ελ Νίνιο (El Niño), καθώς το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Επισιτισμού προειδοποίησε τον Αύγουστο ότι οι επιπτώσεις του ενδέχεται να οδηγήσουν περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε κατάσταση οξείας πείνας και να προκαλέσουν άνοδο των τιμών. Ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο την περίοδο 1877-1878 είχε προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 50 εκατομμυρίων ανθρώπων λόγω ξηρασίας και λιμού, πλήττοντας σφοδρά την Ινδία, τη Βραζιλία και την Κίνα.
Η καθηγήτρια Friederike Otto, από το Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε τη Δευτέρα στην εφημερίδα Guardian: «Το [τρέχον] φαινόμενο Ελ Νίνιο συνιστά μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα και είναι επικίνδυνο, διότι εκδηλώνεται πάνω σε ένα κλιματικό σύστημα που είναι ήδη πολύ θερμότερο και έχει επηρεαστεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
»Επομένως, σε πολλά μέρη του κόσμου θα βιώσουμε ακραία κύματα καύσωνα πρωτοφανούς έντασης, με όλες τις συνεπακόλουθες επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και την πίεση στους υδάτινους πόρους. Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται και υποχωρεί, αλλά όσο συνεχίζουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα, το φαινόμενο εκδηλώνεται με αφετηρία ολοένα υψηλότερες θερμοκρασίες, καθιστώντας πολύ πιο δύσκολο για τις κοινότητες να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες».
