Ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο του Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επιδεινώσει σημαντικά την παγκόσμια επισιτιστική κρίση, οδηγώντας σχεδόν 49 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP) του ΟΗΕ. Η προειδοποίηση αφορά κυρίως 45 χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην πρόσβαση σε τρόφιμα.
Αυξάνονται οι πιθανότητες για ένα εξαιρετικά ισχυρό Ελ Νίνιο
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχει 81% πιθανότητα να εκδηλωθεί ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια των ωκεανών να καταγράφουν τις υψηλότερες τιμές εδώ και τουλάχιστον τέσσερις δεκαετίες. Αν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το φαινόμενο ενδέχεται να είναι το ισχυρότερο από το 1950.
Το Ελ Νίνιο αποτελεί ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Η μεταβολή αυτή επηρεάζει τα καιρικά πρότυπα σε ολόκληρο τον πλανήτη, προκαλώντας ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές, έντονες βροχοπτώσεις ή πλημμύρες σε άλλες και διαταράσσοντας τη γεωργική παραγωγή.
Οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο
Η ανάλυση του WFP δείχνει ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένεται να καταγραφούν στην Κεντρική Αμερική και τη νότια Αφρική.
Ειδικότερα, ο αριθμός των ανθρώπων που ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια προβλέπεται να αυξηθεί:
κατά 83% στην Κεντρική Αμερική,
κατά σχεδόν 75% στη νότια Αφρική.
Παράλληλα, στη νότια Αφρική, τη Νότια Αμερική και την Καραϊβική περισσότεροι από 12 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να προστεθούν στις ήδη ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες.
Συνολικά, ο αριθμός των ανθρώπων που θα αντιμετωπίζουν κρίσιες ελλείψεις τροφίμων στις 45 χώρες της μελέτης μπορεί να φτάσει τα 274 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση περίπου 22% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.
Οι τιμές των τροφίμων μπορεί να δεχθούν νέες πιέσεις
Ο Ζαν-Μαρτέν Μπάουερ, διευθυντής της Υπηρεσίας Ανάλυσης Επισιτιστικής Ασφάλειας και Διατροφής του WFP, εξήγησε ότι οι διεθνείς αγορές τροφίμων ξεκινούν αυτή την περίοδο από σχετικά ευνοϊκή θέση, χάρη στις καλές σοδειές του 2025.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με πιθανές απώλειες στις καλλιέργειες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.
Ακόμη κι αν δεν σημειωθούν μεγάλες ανατιμήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τοπικές ελλείψεις και οι περιφερειακές αυξήσεις τιμών ενδέχεται να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά να εξασφαλίσουν βασικά είδη διατροφής.
Οι περικοπές χρηματοδότησης δυσκολεύουν την παρακολούθηση της κρίσης
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι οι μειώσεις στη χρηματοδότηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες έχουν περιορίσει τη δυνατότητα του WFP να συλλέγει στοιχεία για την επισιτιστική κατάσταση σε πολλές περιοχές.
Ο οργανισμός κάνει λόγο για μια αυξανόμενη «ξηρασία δεδομένων», καθώς μειώνονται οι έρευνες πεδίου που επιτρέπουν την έγκαιρη αναγνώριση νέων επισιτιστικών κρίσεων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι έρευνες σε νοικοκυριά μειώθηκαν από περίπου 1,1 εκατομμύριο το 2024 σε περίπου 800.000 το 2025, ενώ φέτος η συλλογή στοιχείων έχει περιοριστεί ακόμη περισσότερο.
Τι προβλέπουν οι επιστήμονες
Οι σημερινές προβλέψεις δείχνουν αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας στην Ανατολική Αφρική, το Σαχέλ, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική, ενώ στη Σομαλία και σε γειτονικές περιοχές ενδέχεται να εκδηλωθούν έντονες πλημμύρες.
Παράλληλα, η Νότια και η Νοτιοανατολική Ασία αναμένεται να επηρεαστούν από ασταθείς μουσώνες, περιόδους ξηρασίας αλλά και ακραίες βροχοπτώσεις, με πιθανές επιπτώσεις στις καλλιέργειες και την παραγωγή τροφίμων.
Το WFP τονίζει ότι, παρά την αβεβαιότητα που συνοδεύει κάθε μακροπρόθεσμη πρόγνωση, οι κυβερνήσεις και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις πρέπει να κινηθούν προληπτικά, ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες στις πιο ευάλωτες κοινότητες.
Ο διευθυντής της Υπηρεσίας Κλίματος και Ανθεκτικότητας του οργανισμού, Ρίτσαρντ Τσούλαρτον, ανέφερε ότι το WFP έχει ήδη επεκτείνει τα προγράμματα έγκαιρης δράσης σε 18 χώρες, παρέχοντας οικονομική ενίσχυση και άλλες μορφές βοήθειας σε περισσότερους από 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους μέσα στο 2026, με στόχο να προετοιμαστούν καλύτερα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Με πληροφορίες από reuters.com
