Κάθε φορά που φτάνει η επέτειος της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και ξαναβλέπω εκείνες τις εικόνες από τη Νέα Υόρκη, σκέφτομαι ότι για να καταλάβουμε πραγματικά πώς φτάσαμε στους Δίδυμους Πύργους πρέπει να γυρίσουμε το ρολόι περισσότερο από δύο δεκαετίες πίσω. Στο Αφγανιστάν.
Στις 25 Δεκεμβρίου 1979 η Σοβιετική Ένωση εισέβαλε στο Αφγανιστάν. Ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη και για τις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάστηκε μια τεράστια ευκαιρία: να προκαλέσουν στη Μόσχα το δικό της «Βιετνάμ».
Οι Αμερικανοί εξοπλίζουν τους Μουτζαχεντίν
Η CIA, μέσω της περίφημης Operation Cyclone, διοχέτευσε χρήματα και όπλα στους Αφγανούς Μουτζαχεντίν, κυρίως μέσω των πακιστανικών μυστικών υπηρεσιών. Αργότερα ήρθαν και οι αμερικανικοί αντιαεροπορικοί Stinger, που προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στη σοβιετική αεροπορία.
Σε αυτό ακριβώς το Αφγανιστάν εμφανίζεται ένας πλούσιος νεαρός Σαουδάραβας: ο Οσάμα μπιν Λάντεν.
Θέλω εδώ να είμαι απολύτως ακριβής. Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Μπιν Λάντεν χρηματοδοτήθηκε ή στρατολογήθηκε προσωπικά από τη CIA. Είναι λάθος να γράψουμε ότι «οι Αμερικανοί δημιούργησαν τον Μπιν Λάντεν».
Υπάρχει όμως ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός: οι ΗΠΑ και ο Μπιν Λάντεν βρέθηκαν την ίδια εποχή απέναντι στον ίδιο εχθρό, τη Σοβιετική Ένωση.
Ο Μπιν Λάντεν χρηματοδοτούσε και οργάνωνε Άραβες εθελοντές που έφταναν για να πολεμήσουν τους Σοβιετικούς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δημιουργήθηκαν δίκτυα, αποκτήθηκε πολεμική εμπειρία και αναπτύχθηκαν σχέσεις μεταξύ ακραίων ισλαμιστών από διαφορετικές χώρες.
Και το 1988 γεννήθηκε η Αλ Κάιντα.
Ο χθεσινός κοινός εχθρός εξαφανίζεται
Οι Σοβιετικοί αποχώρησαν οριστικά από το Αφγανιστάν στις 15 Φεβρουαρίου 1989. Ο κοινός εχθρός είχε φύγει.
Και τότε άρχισε να αλλάζει η ιστορία.
Μετά την εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ, αμερικανικά στρατεύματα εγκαταστάθηκαν στη Σαουδική Αραβία. Για τον Μπιν Λάντεν αυτό αποτέλεσε σημείο ρήξης. Η Αμερική, από δύναμη που πολεμούσε τον σοβιετικό αντίπαλο, μετατράπηκε στα μάτια του στον μεγάλο εχθρό.
Ακολούθησαν οι επιθέσεις στις αμερικανικές πρεσβείες στην Κένυα και την Τανζανία το 1998 και στο USS Cole το 2000.
Και μετά ήρθε η 11η Σεπτεμβρίου.
Η ημέρα που ο κόσμος άλλαξε
Δεκαεννέα τρομοκράτες της Αλ Κάιντα κατέλαβαν τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη. Δύο καρφώθηκαν στους Δίδυμους Πύργους. Ένα στο Πεντάγωνο. Το τέταρτο συνετρίβη στην Πενσιλβάνια όταν οι επιβάτες προσπάθησαν να ανακτήσουν τον έλεγχό του.
2.977 άνθρωποι δολοφονήθηκαν.
Ο Οσάμα μπιν Λάντεν ήταν ο ηγέτης της οργάνωσης που πραγματοποίησε την επίθεση, ενώ ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεν θεωρείται ο βασικός αρχιτέκτονας του επιχειρησιακού σχεδίου.
Και προσωπικά εδώ βλέπω μία από τις πιο σκληρές ειρωνείες της σύγχρονης Ιστορίας.
Το 1979 οι Αμερικανοί επένδυσαν δισεκατομμύρια για να μετατρέψουν το Αφγανιστάν σε παγίδα για τους Σοβιετικούς. Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, άνθρωποι και δίκτυα που είχαν αναπτυχθεί μέσα στο τζιχαντιστικό περιβάλλον εκείνου του πολέμου έφεραν τον τρόμο στην καρδιά της Αμερικής.
Και λίγες εβδομάδες μετά την 11η Σεπτεμβρίου, αμερικανικά στρατεύματα μπήκαν στο Αφγανιστάν.
Στο ίδιο Αφγανιστάν.
Η Ιστορία είχε κάνει έναν ολόκληρο κύκλο. Και είχε στείλει έναν τρομακτικό λογαριασμό.
