Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται πολύ κοντά στην επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει την επίσημη ανακοίνωσή της την Τετάρτη, σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές και έναν Αμερικανό αξιωματούχο.
Η συμφωνία, η οποία αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων εδώ και αρκετές εβδομάδες, αποσκοπεί στην επαναφορά της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και στην επανεκκίνηση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε το Σάββατο να μην προχωρήσει στην ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση με βομβαρδισμούς, την οποία είχε απειλήσει ότι θα εξαπέλυε, δίνοντας περισσότερο χρόνο στη διπλωματία. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία σύντομα, δεν αποκλείεται να εγκρίνει εκτεταμένα στρατιωτικά πλήγματα.
Η υπό διαμόρφωση συμφωνία φαίνεται να ικανοποιεί βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης, καθώς προβλέπει αυξημένο έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έναν βαθμό επιρροής που το Ιράν δεν διέθετε πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Τι προβλέπει το σχέδιο συμφωνίας
Σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές, το σχέδιο προβλέπει μια προσωρινή ρύθμιση διάρκειας 60 ημερών μεταξύ Ομάν και Ιράν για τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά, με δυνατότητα παράτασης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όλα τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται μέσω βόρειας θαλάσσιας λωρίδας εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ όσα εξέρχονται προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν τη νότια λωρίδα, εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι δεν θα επιβάλλονται διόδια ή τέλη διέλευσης κατά τη διάρκεια του 60ήμερου, ενώ τα εμπλεκόμενα μέρη θα προχωρήσουν στην εκκαθάριση των ναρκών από τη μεσαία θαλάσσια λωρίδα των Στενών μέσα σε 30 ημέρες. Αφού ολοκληρωθεί η αποναρκοθέτηση, η συγκεκριμένη λωρίδα θα χρησιμοποιείται για την αμφίδρομη ναυσιπλοΐα, βάσει μιας μόνιμης συμφωνίας που θα αποτελέσει αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ομάν και Ιράν.
Παρά την αισιοδοξία, οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν ότι πριν από τρεις εβδομάδες ο Λευκός Οίκος, το Ομάν και οι περιφερειακοί διαμεσολαβητές θεωρούσαν πως είχαν καταλήξει σε συμφωνία με την Τεχεράνη. Ωστόσο, το Ιράν επανέλαβε τις επιθέσεις εναντίον πλοίων, γεγονός που οδήγησε σε δύο εβδομάδες συγκρούσεων και έφερε την περιοχή στα πρόθυρα γενικευμένου πολέμου.
Στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων, πέρα από τις επαφές μεταξύ Ομάν και Ιράν, ενεργό ρόλο διαμεσολάβησης είχαν επίσης αξιωματούχοι από το Κατάρ, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία. Ο Λευκός Οίκος συμμετείχε άμεσα στις συνομιλίες, ενώ τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες τηλεφωνικές επικοινωνίες μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσαΐντι.
Δύο περιφερειακές πηγές αναφέρουν ότι ο Αραγτσί είχε δώσει κατ’ αρχήν τη συγκατάθεσή του στη συμφωνία ήδη από το περασμένο Σαββατοκύριακο, ωστόσο απαιτούνταν η έγκριση της ανώτατης πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, καθώς και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας. Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο και μία περιφερειακή πηγή, η διαδικασία έγκρισης ολοκληρώθηκε την Τρίτη, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανακοίνωση της συμφωνίας.
Με πληροφορίες από Axios
