Στις 3 Νοεμβρίου 1992 ο Δημοκρατικός Μπιλ Κλίντον, κυβερνήτης του Άρκανσο, νίκησε τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικανό πρόεδρο Τζορτζ Χ. Ο. Μπους. Εξασφάλισε 370 εκλέκτορες έναντι 168 του Μπους, με περίπου 43% της λαϊκής ψήφου έναντι 37,4%. Ο ανεξάρτητος επιχειρηματίας Ρος Περό συγκέντρωσε σχεδόν 19%, χωρίς να κερδίσει εκλέκτορα. Ήταν μεγάλη νίκη στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων, όχι όμως πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου.
Η οικονομική επιβράδυνση, η ανησυχία για τις θέσεις εργασίας και το αίτημα αλλαγής συνέβαλαν στο εκλογικό κλίμα. Το σύνθημα «It’s the economy, stupid», που συνδέθηκε με τη στρατηγική της εκστρατείας, συμπύκνωσε την έμφαση στην οικονομία. Ο Κλίντον ορκίστηκε πρόεδρος στις 20 Ιανουαρίου 1993.
Από το Χόουπ του Άρκανσο στον Λευκό Οίκο
Ο Γουίλιαμ Τζέφερσον Κλίντον γεννήθηκε στις 19 Αυγούστου 1946 στο Χόουπ του Άρκανσο. Ο βιολογικός πατέρας του είχε πεθάνει πριν από τη γέννησή του. Μεγάλωσε με το επώνυμο του πατριού του, σπούδασε στο Τζορτζτάουν, υπήρξε υπότροφος Rhodes στην Οξφόρδη και ολοκλήρωσε νομικές σπουδές στο Γέιλ. Εκεί γνώρισε τη Χίλαρι Ρόνταμ, με την οποία παντρεύτηκε το 1975. Η κόρη τους, Τσέλσι, γεννήθηκε το 1980.
Εξελέγη γενικός εισαγγελέας του Άρκανσο και στη συνέχεια κυβερνήτης. Υπηρέτησε ως πρόεδρος των ΗΠΑ από το 1993 έως το 2001, επανεκλεγόμενος το 1996. Η θητεία του συνδέθηκε με οικονομική ανάπτυξη, μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας, τη συμφωνία NAFTA και παρεμβάσεις των ΗΠΑ στα Βαλκάνια. Οι επιλογές του προκάλεσαν και σημαντικές πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Η Τζένιφερ Φλάουερς και η προεκλογική δοκιμασία
Ήδη στην προεκλογική περίοδο του 1992, η τραγουδίστρια Τζένιφερ Φλάουερς ισχυρίστηκε ότι είχε διατηρήσει πολυετή σχέση με τον Κλίντον. Εκείνος και η Χίλαρι εμφανίστηκαν μαζί σε τηλεοπτική συνέντευξη για να αντιμετωπίσουν την κρίση. Αργότερα ο Κλίντον παραδέχθηκε ότι είχε σεξουαλική σχέση μαζί της, αμφισβητώντας όμως τη διάρκεια που εκείνη περιέγραφε. Οι ισχυρισμοί και οι παραδοχές δεν πρέπει να συγχέονται.
Η Πόλα Τζόουνς και η δικαστική αντιπαράθεση
Η Πόλα Τζόουνς κατηγόρησε τον Κλίντον για ανεπιθύμητη σεξουαλική προσέγγιση το 1991, όταν εκείνος ήταν κυβερνήτης. Ο Κλίντον αρνήθηκε την κατηγορία. Η αστική αγωγή της οδήγησε σε κρίσιμες καταθέσεις, ενώ η υπόθεση έκλεισε το 1998 με συμβιβασμό 850.000 δολαρίων, χωρίς παραδοχή ευθύνης από τον Κλίντον. Η διαδικασία αυτή συνδέθηκε με τις ερωτήσεις για τη Μόνικα Λεβίνσκι.
Μόνικα Λεβίνσκι: Η σχέση που συγκλόνισε την προεδρία
Η Μόνικα Λεβίνσκι εργαζόταν ως ασκούμενη στον Λευκό Οίκο όταν ανέπτυξε σεξουαλική σχέση με τον πρόεδρο. Τον Ιανουάριο του 1998 ο Κλίντον αρνήθηκε δημοσίως ότι είχε σεξουαλικές σχέσεις μαζί της. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους παραδέχθηκε ότι είχε διατηρήσει ακατάλληλη σχέση. Η έρευνα του ανεξάρτητου εισαγγελέα Κένεθ Σταρ επικεντρώθηκε, μεταξύ άλλων, στο κατά πόσον ο πρόεδρος είχε ψευδορκήσει ή παρεμποδίσει τη δικαιοσύνη. Η υπόθεση ανέδειξε επίσης το ζήτημα της ανισορροπίας ισχύος μεταξύ προέδρου και νεαρής εργαζόμενης.
Η παραπομπή και η αθώωση από τη Γερουσία
Τον Δεκέμβριο του 1998 η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε δύο άρθρα παραπομπής για ψευδορκία και παρακώλυση της δικαιοσύνης. Στις 12 Φεβρουαρίου 1999 η Γερουσία δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη πλειοψηφία για καταδίκη σε καμία από τις δύο κατηγορίες. Ο Κλίντον παρέμεινε στο αξίωμα. Η αθώωση στη διαδικασία καθαίρεσης δεν αναιρεί ότι ο ίδιος είχε παραδεχθεί την προσωπική σχέση και είχε αναγνωρίσει ότι παραπλάνησε το κοινό.
Ο γάμος με τη Χίλαρι και η δημόσια εικόνα
Η Χίλαρι Κλίντον στάθηκε δημόσια στο πλευρό του συζύγου της σε κρίσιμες στιγμές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι προσωπικές συνέπειες των αποκαλύψεων μπορούν να περιγραφούν με βεβαιότητα από τρίτους. Αργότερα εξελέγη γερουσιαστής, υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών και ήταν υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία το 2016.
Μια πολιτική κληρονομιά με αντιφάσεις
Ο Κλίντον αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2001. Η προεδρία του εξακολουθεί να εξετάζεται τόσο για τις οικονομικές και διεθνείς αποφάσεις της όσο και για τα ζητήματα προσωπικής συμπεριφοράς, λογοδοσίας και θεσμικής ευθύνης που ανέδειξαν τα σκάνδαλα. Η ιστορία του 1992 υπενθυμίζει ότι μια εκλογική ανατροπή μπορεί να σηματοδοτήσει νέα πολιτική εποχή, χωρίς να προδικάζει τις κρίσεις που θα ακολουθήσουν.
Πηγές και τεκμηρίωση
National Archives, 1992 Electoral College Results — https://www.archives.gov/electoral-college/1992
Federal Election Commission, αποτελέσματα 1992 — https://www.fec.gov/resources/news_releases/1993/19930114_ElectionResults.pdf
The American Presidency Project, Election of 1992 — https://www.presidency.ucsb.edu/statistics/elections/1992
