Στις 24 Οκτωβρίου 1926, στο θέατρο Garrick του Ντιτρόιτ, ο Χάρι Χουντίνι έδωσε την τελευταία παράσταση της ζωής του. Ήταν ήδη άρρωστος, με έντονους πόνους στην κοιλιά και πυρετό, αλλά επέμεινε να εμφανιστεί. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 31 Οκτωβρίου, πέθανε σε ηλικία 52 ετών από περιτονίτιδα που συνδεόταν με ρήξη σκωληκοειδούς απόφυσης.
Από τη Βουδαπέστη στην παγκόσμια φήμη
Γεννήθηκε το 1874 στη Βουδαπέστη ως Έρικ Βάις και μεγάλωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το καλλιτεχνικό του όνομα ήταν φόρος τιμής στον Γάλλο ταχυδακτυλουργό Ζαν-Εζέν Ρομπέρ-Ουντέν. Με τη σύζυγό του Μπες, συνεργάτιδα και συνοδοιπόρο στη σκηνή, ανέπτυξε μια μοναδική παράσταση που συνδύαζε τεχνική, φυσική αντοχή, θεατρικότητα και απόλυτο έλεγχο του κοινού.
Το μεγαλύτερο κόλπο: Ανάποδα μέσα στο νερό
Η διασημότερη απόδρασή του ήταν η Chinese Water Torture Cell, την οποία καθιέρωσε στις παραστάσεις του από το 1912–1913. Με τα πόδια δεμένα σε ειδικές ξύλινες ασφάλειες, κατέβαινε ανάποδα σε μια ψηλή δεξαμενή γεμάτη νερό. Το κάλυμμα κλείδωνε και μια κουρτίνα έκρυβε τη διαδικασία. Το κοινό περίμενε αγωνιωδώς, μέχρι να εμφανιστεί ελεύθερος. Δεν ήταν υπερφυσικό φαινόμενο: επρόκειτο για εξαιρετικά μελετημένη σκηνική απόδραση, με μηχανισμό, δεξιοτεχνία και προετοιμασία. Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου καταγράφει ότι το νούμερο ξεπέρασε σε φήμη ακόμη και την απόδρασή του από το τεράστιο δοχείο γάλακτος.
Χειροπέδες, ζουρλομανδύες και κλειδωμένα κιβώτια
Ο Χουντίνι άφηνε αστυνομικούς να τον δένουν με χειροπέδες, απελευθερωνόταν από ζουρλομανδύες ενώ κρεμόταν ψηλά πάνω από δρόμους και δραπέτευε από κλειστά κιβώτια που βυθίζονταν στο νερό. Το μυστικό της επιτυχίας του δεν ήταν ένα μοναδικό τέχνασμα, αλλά η ικανότητα να μετατρέπει κάθε απόδραση σε δημόσιο γεγονός. Η διαφήμιση και ο κίνδυνος ήταν μέρος του θεάματος.
Το χτύπημα και ο μύθος του θανάτου
Λίγο πριν από την τελευταία του εμφάνιση, στο Μόντρεαλ, ένας φοιτητής τον χτύπησε επανειλημμένα στην κοιλιά, όταν ο Χουντίνι δεν ήταν προετοιμασμένος. Η ιστορία αυτή γέννησε τον διαδεδομένο μύθο ότι τα χτυπήματα τον σκότωσαν. Ωστόσο, η ιατρικά τεκμηριωμένη αιτία θανάτου ήταν η περιτονίτιδα από ρήξη σκωληκοειδούς απόφυσης. Δεν έχει αποδειχθεί ότι τα χτυπήματα προκάλεσαν τη ρήξη. Η καθυστέρηση στην αναζήτηση θεραπείας επιδείνωσε την κατάσταση.
Ο μάγος που πολεμούσε τα «πνεύματα»
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Χουντίνι έγινε επίμονος επικριτής των μέντιουμ που εκμεταλλεύονταν το πένθος των ανθρώπων. Χρησιμοποιούσε τη γνώση των τεχνασμάτων για να αποκαλύπτει απάτες. Ο άνθρωπος που έκανε το κοινό να πιστεύει ότι αψηφούσε τους νόμους της φύσης ήθελε, ταυτόχρονα, να δείξει πόσο εύκολα μπορεί να κατασκευαστεί μια ψευδαίσθηση.
Ένας αιώνας μετά
Ο Χουντίνι δεν έμεινε στην ιστορία επειδή απλώς άνοιγε κλειδαριές. Έγινε σύμβολο της ανθρώπινης επιθυμίας να ξεπερνά περιορισμούς. Η τελευταία παράσταση στο Ντιτρόιτ έβαλε τέλος στη ζωή του, όχι όμως και στον θρύλο του. Το όνομά του παραμένει συνώνυμο της αδύνατης απόδρασης.
Πηγές: Library of Congress (loc.gov/item/96518829/), U.S. Copyright Office / Library of Congress (blogs.loc.gov/copyright/2021/03/houdini-and-the-magic-of-copyright/)
