Η αιφνιδιαστική μετάβαση του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα φαίνεται πως είχε πολύ πιο συγκεκριμένο σκοπό από μια απλή επαφή μεταξύ των αμερικανικών και ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Ράτκλιφ ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα προκειμένου να μεταφέρει στη Μόσχα προειδοποίηση να μην επιχειρήσει να δοκιμάσει τις αντοχές του ΝΑΤΟ μέσω επίθεσης σε κράτος-μέλος της Συμμαχίας. Οι πληροφορίες αποδίδονται σε πρόσωπα που έχουν γνώση των συνομιλιών.
Την ίδια πληροφορία επιβεβαιώνει και το ABC News, το οποίο επικαλείται πηγές που γνωρίζουν την επίσκεψη. Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, η αποστολή του Ράτκλιφ περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, προειδοποίηση προς τη Ρωσία να μην επιτεθεί σε χώρες του ΝΑΤΟ, ενώ στις συζητήσεις τέθηκε και το ζήτημα του Ιράν.
Στο μικροσκόπιο οι Βαλτικές χώρες
Το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον επικεντρώνεται ιδιαίτερα στις χώρες της Βαλτικής. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η Wall Street Journal, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρήσει τα επόμενα χρόνια να δοκιμάσει την αντίδραση της Συμμαχίας με μια περιορισμένης κλίμακας ενέργεια εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ.
Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει από κυβερνοεπίθεση ή άλλη υβριδική ενέργεια μέχρι περιορισμένη στρατιωτική εισβολή, με τις Βαλτικές χώρες να θεωρούνται μεταξύ των πιθανών σημείων υψηλού κινδύνου.
Η ανησυχία αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται σε πόλεμο με την Ουκρανία, ενώ οι επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν επεκταθεί βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος. Η Washington Post σημειώνει ότι η επίσκεψη Ράτκλιφ πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο ιδιαίτερα τεταμένων σχέσεων, ενώ αναλυτές έχουν προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο ρωσικών κινήσεων εναντίον των χωρών της Βαλτικής ή άλλων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο λόγω του άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον ολόκληρης της Συμμαχίας. Μια περιορισμένη ρωσική ενέργεια, επομένως, θα μπορούσε να δημιουργήσει μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
Στο τραπέζι και το Ιράν
Ο Ράτκλιφ φέρεται να έθεσε στη Μόσχα και ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα: τη σχέση της Ρωσίας με το Ιράν.
Το ABC News αναφέρει ότι μία από τις πηγές του επιβεβαίωσε πως ο διευθυντής της CIA έφερε το Ιράν στις συνομιλίες που είχε στη Μόσχα. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ουάσινγκτον επιχειρεί να αυξήσει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη και έχει προχωρήσει σε νέες κυρώσεις.
Η Washington Post επισημαίνει παράλληλα ότι Ρωσία και Ιράν έχουν στενές σχέσεις, ενώ η Μόσχα έχει παράσχει στην Τεχεράνη πληροφορίες που αφορούν αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση έχει εντείνει την εκστρατεία κυρώσεων με στόχο να περιορίσει τις οικονομικές δυνατότητες του Ιράν.
Έτσι, το ταξίδι του Ράτκλιφ φαίνεται να συνδέεται με δύο διαφορετικές αλλά αλληλένδετες ανησυχίες της Ουάσινγκτον: την αποτροπή μιας πιθανής ρωσικής πρόκλησης απέναντι στο ΝΑΤΟ και τον περιορισμό της ρωσικής στήριξης προς την Τεχεράνη.
Η Μόσχα επιβεβαίωσε την επίσκεψη, αλλά όχι συνάντηση με τον Πούτιν
Η επίσκεψη παρέμεινε αρχικά εκτός δημοσιότητας και έγινε γνωστή μέσα από πληροφορίες αμερικανικών μέσων και στοιχεία παρακολούθησης της πτήσης αμερικανικού κυβερνητικού αεροσκάφους.
Το Reuters μετέδωσε ότι ο Ράτκλιφ βρέθηκε στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου για μη ανακοινωμένες συναντήσεις με Ρώσους αξιωματούχους. Πρόκειται για την πρώτη γνωστή επίσκεψη επικεφαλής της CIA στη Ρωσία από το 2021, όταν ο τότε διευθυντής της υπηρεσίας, Γουίλιαμ Μπερνς, είχε ταξιδέψει στη Μόσχα εν μέσω των προειδοποιήσεων της Ουάσινγκτον για την επικείμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε στη συνέχεια ότι ο Ράτκλιφ είχε επαφές με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν συναντήθηκε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε τις επαφές μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών θετική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να αφήσει να εννοηθεί ότι σηματοδοτούν άμεση βελτίωση στις αμερικανορωσικές σχέσεις.
Ο Τραμπ υποβαθμίζει την αποστολή
Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, επιχείρησε να περιορίσει τη σημασία της επίσκεψης.
Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στον συντηρητικό παρουσιαστή Γκλεν Μπεκ, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το ταξίδι «semi-routine», δηλαδή «ημι-συνηθισμένο», και απέρριψε τις πληροφορίες ότι ο Ράτκλιφ πήγε στη Μόσχα για να προειδοποιήσει τον Πούτιν σχετικά με το ΝΑΤΟ ή για να συζητήσει τις κυρώσεις κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η αμερικανική κυβέρνηση επικεντρώνεται στην προσπάθεια να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο η επίσκεψη να οδηγήσει σε κάποια εξέλιξη.
Η αντίθεση ανάμεσα στη δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου και στις πληροφορίες που μεταδίδουν τα αμερικανικά μέσα κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα την αποστολή του Ράτκλιφ. Από τη μία, ο Λευκός Οίκος εμφανίζεται να υποβαθμίζει τον χαρακτήρα της επίσκεψης. Από την άλλη, οι πληροφορίες από αμερικανικές πηγές κάνουν λόγο για μια αποστολή με σαφή μηνύματα προς τη Μόσχα.
Η τελευταία φορά που ένας διευθυντής της CIA είχε βρεθεί στη Μόσχα ήταν τον Νοέμβριο του 2021. Τότε, ο Γουίλιαμ Μπερνς είχε μεταφέρει στον Πούτιν προειδοποίηση για τις συνέπειες μιας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Λίγους μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρους κλίμακας εισβολή.
Η νέα επίσκεψη, επομένως, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον προσπαθεί ταυτόχρονα να διαχειριστεί τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αντιπαράθεση με το Ιράν και τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης Ρωσίας – ΝΑΤΟ.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal,ABC News,Washington Post,Reuters
