Η ΕΕ χαιρετίζει τη συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας–Γροιλανδίας που υπεγράφη σήμερα, 22 Σεπτεμβρίου, στη Νέα Υόρκη και ανοίγει τον δρόμο για μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο αρκτικό νησί. Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έσπευσαν μετά την υπογραφή να τοποθετηθούν θετικά, συνδέοντας τη συμφωνία με την ασφάλεια της Αρκτικής και τη διατλαντική συνεργασία και ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει τη συνεργασία της με τη Γροιλανδία και τη Δανία.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση έρχεται δύο εβδομάδες μετά την επίσκεψη της φον ντερ Λάιεν στο Νουούκ, όπου στις 7 Σεπτεμβρίου ΕΕ, Γροιλανδία και Δανία υπέγραψαν Κοινή Διακήρυξη και η πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε πακέτο 200 εκατ. ευρώ για το 2026 και το 2027.
«Συγχαίρω την πρωθυπουργό Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Νίλσεν για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
Τη χαρακτήρισε «θετικό βήμα για τη διατλαντική συνεργασία και την ασφάλεια στην Αρκτική», το οποίο βασίζεται «στον σεβασμό της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του δικαιώματος του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».
«Η ΕΕ είναι έτοιμη να συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τη Γροιλανδία, τη Δανία και τους διατλαντικούς εταίρους μας για μια ειρηνική, ασφαλή και ευημερούσα Αρκτική», πρόσθεσε.
Φον ντερ Λάιεν: «Προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουμε μαζί»
Λίγο αργότερα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία και παρέπεμψε ευθέως στην πρόσφατη επίσκεψή της στη Γροιλανδία.
«Χαιρετίζω τη σημερινή συμφωνία για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό. Η επίσκεψή μου στη Γροιλανδία νωρίτερα αυτόν τον μήνα υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της περιοχής και το μέγεθος των προκλήσεων. Προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουμε μαζί», ανέφερε.
Και πρόσθεσε: «Όπως πάντα, η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με τη Δανία και τη Γροιλανδία και με τους διεθνείς εταίρους μας».
Οι τοποθετήσεις Κόστα και φον ντερ Λάιεν ξεκαθαρίζουν πλέον τη στάση των Βρυξελλών απέναντι στη συμφωνία: η ΕΕ τη χαιρετίζει ως ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας και της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν τη θεωρεί ασύμβατη με τη δική της αυξημένη παρουσία στην περιοχή.
Η συμφωνία που υπεγράφη σήμερα επιτρέπει στις ΗΠΑ να αυξήσουν τη στρατιωτική παρουσία τους στη Γροιλανδία, με δύο νέες βάσεις και επέκταση των δραστηριοτήτων στη Διαστημική Βάση του Πιτουφίκ. Παράλληλα, αποκλείει στρατιωτικές εγκαταστάσεις χωρών εκτός ΝΑΤΟ και προβλέπει περιορισμούς σε ευαίσθητες επενδύσεις, ενώ η Δανία και η Γροιλανδία υπογραμμίζουν ότι διατηρούνται η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση έχει σημασία και λόγω της έντασης που είχε προηγηθεί γύρω από τη Γροιλανδία. Οι δηλώσεις Τραμπ για αμερικανικό έλεγχο του νησιού είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Κοπεγχάγη και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ η ΕΕ είχε ταχθεί δημόσια υπέρ της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Βασιλείου της Δανίας και του δικαιώματος των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση.
Η συμφωνία που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη δεν προβλέπει προσάρτηση ή μεταβίβαση της κυριαρχίας της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Αντίθετα, Κόστα και φον ντερ Λάιεν την υποδέχονται ως συμφωνία που ενισχύει την ασφάλεια στην Αρκτική και τη διατλαντική συνεργασία, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να επιμένει ρητά στον σεβασμό της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της αυτοδιάθεσης.
Η σημερινή αντίδραση της ΕΕ συμπληρώνει έτσι μια αλληλουχία εξελίξεων που ξεκίνησε στις 7 Σεπτεμβρίου στο Νουούκ με την Κοινή Διακήρυξη και τα 200 εκατ. ευρώ της ΕΕ και συνεχίζεται τώρα με τη συμφωνία ασφαλείας Γροιλανδίας–Δανίας–ΗΠΑ.
