Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επαναλειτουργήσουν μια στρατιωτική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου στη νότια Γροιλανδία και να δημιουργήσουν μια άλλη στην ανατολική ακτή —σε τοποθεσία που χρησιμοποιείται επί του παρόντος από τη δανική περίπολο με έλκηθρα που σέρνουν σκύλοι— στο πλαίσιο συμφωνίας που πρόκειται να υπογραφεί με τη Δανία και τη Γροιλανδία σήμερα Τρίτη, σύμφωνα με τρία άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Οι τοποθεσίες είναι το Νάρσαρσουακ (Narsarsuaq) —ο πληθυσμός του οποίου έχει συρρικνωθεί σε μερικές δεκάδες κατοίκους αφότου οι ΗΠΑ έκλεισαν τη στρατιωτική βάση Bluie West One τη δεκαετία του 1950— και το Μέστερσβιγκ (Mestersvig), ένα στρατιωτικό φυλάκιο που χρησιμοποιείται από την Περίπολο Sirius (Sirius Dog Sled Patrol), μια μονάδα ειδικών δυνάμεων της Δανίας, ανέφεραν δύο από τα προαναφερθέντα άτομα.
Η Δανία, η Γροιλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να υπογράψουν τη νέα τους συμφωνία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, την Τρίτη στις 10:30 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής (14:30 GMT).
Το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί και τα τρία άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση —μιλάnε υπό τον όρο της ανωνυμίας— δήλωσαν ότι οι λεπτομέρειές της δεν θα οριστικοποιηθούν παρά μόνο μετά την υπογραφή της.
Οι κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα σε αίτημα του πρακτορείου Reuters για σχολιασμό.
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου αρνήθηκε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, επαναλαμβάνοντας προγενέστερη δήλωση ότι η υπογραφή της την Τρίτη θα «διασφαλίσει και θα προστατεύσει την ασφάλεια της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών».
Η Δανία δηλώνει ότι η συμφωνία θέτει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό την εποπτεία του ΝΑΤΟ —της στρατιωτικής συμμαχίας άμυνας— αντί να την αφήνει αποκλειστικά στα χέρια των ΗΠΑ και της Δανίας.
Η συμφωνία έπεται μηνών πίεσης από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό εκφράζει την επιθυμία οι ΗΠΑ να ελέγχουν τη Γροιλανδία και κατά καιρούς έχει αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για την απόκτηση του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους. Η ιδέα έχει απορριφθεί από τη συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων της Γροιλανδίας, όπως καταδεικνύουν δημοσκοπήσεις.
Οι απειλές του Τραμπ, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκάλεσαν διπλωματική κρίση εντός του ΝΑΤΟ και ώθησαν τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, με στόχο την εκτόνωση της πίεσης.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ διατηρούσαν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και περισσότερο από 10.000 άτομα προσωπικό στη Γροιλανδία. Σήμερα παραμένει μόνο η Διαστημική Βάση Pituffik, με περίπου 150 άτομα αμερικανικού στρατιωτικού προσωπικού.
