Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει εκ νέου αυτή την εβδομάδα για την αμφιλεγόμενη νομοθεσία που θα επιτρέπει στις εταιρείες τεχνολογίας να σαρώνουν τις διαδικτυακές επικοινωνίες των χρηστών με σκοπό τον εντοπισμό υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (Child Sexual Abuse Material – CSAM).
Αυτή τη φορά, ωστόσο, η ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί βάσει διαφορετικών διαδικαστικών κανόνων, γεγονός που καθιστά την έγκριση της πρότασης σημαντικά ευκολότερη. Η αλλαγή αυτή προέκυψε έπειτα από πολιτική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ – European People’s Party, EPP).
Το προσωρινό νομικό πλαίσιο και η λήξη του
Μέχρι τις 3 Απριλίου ίσχυε ένα προσωρινό νομικό πλαίσιο, το οποίο επέτρεπε σε διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως το WhatsApp και το Messenger, να λαμβάνουν εθελοντικά μέτρα που αποτελούσαν εξαίρεση από τους κανόνες προστασίας της ιδιωτικότητας στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (ePrivacy). Στο πλαίσιο αυτό μπορούσαν να εντοπίζουν χρήστες που θεωρούνταν ύποπτοι για διακίνηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις για μια νέα, μόνιμη εκδοχή της σχετικής νομοθεσίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την παράταση του προσωρινού αυτού καθεστώτος.
Τον Μάρτιο, όμως, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση παράτασης, με 311 ψήφους κατά, 228 υπέρ και 92 αποχές.
Γιατί χαρακτηρίζεται «Chat Control»
Η νομοθετική πρόταση έχει γίνει γνωστή στους επικριτές της ως «Chat Control», καθώς εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας και ιδιαίτερα με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στις επικοινωνίες που προστατεύονται με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο (end-to-end encryption).
Ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων/Ευρωπαϊκής Ελεύθερης Συμμαχίας (Greens/EFA), Ινιάτσιο Μαρίνο (Ignazio Marino), δήλωσε στο Euronews: «Τα παιδιά προστατεύονται μέσω έξυπνης και στοχευμένης επιβολής του νόμου, όχι μέσω της σάρωσης των ιδιωτικών μηνυμάτων εκατομμυρίων αθώων ανθρώπων».
Ο ίδιος χαρακτήρισε την προτεινόμενη νομοθεσία ως μια μορφή «μαζικής παρακολούθησης». Παρά την απόρριψη της πρότασης τον Μάρτιο, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επανέφερε την προσωρινή παράταση αξιοποιώντας μια νομοθετική διαδικασία που χρησιμοποιείται σπάνια.
Η κρίσιμη ψηφοφορία αυτής της εβδομάδας
Τον Μάρτιο, οι περισσότεροι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ είχαν καταψηφίσει την παράταση, όχι επειδή διαφωνούσαν με την ίδια την επέκταση του μέτρου, αλλά εξαιτίας ορισμένων τροπολογιών που είχαν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο από τη Σοσιαλίστρια εισηγήτρια Μπίργκιτ Ζίπελ (Birgit Sippel) και άλλους βουλευτές της Αριστεράς.
Οι τροπολογίες αυτές αποσκοπούσαν στον περιορισμό της έκτασης και του πεδίου εφαρμογής των σαρώσεων των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, σύμφωνα με αξιωματούχους της κεντροδεξιάς ομάδας που μίλησαν στο Euronews.
Ο επικεφαλής του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ (Manfred Weber), πίεζε ώστε η παράταση να εγκριθεί χωρίς καμία απολύτως τροποποίηση και τελικά βρήκε τον τρόπο να προωθήσει αυτόν τον στόχο. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες, στις 17 Ιουνίου το ΕΛΚ ζήτησε από την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα (Roberta Metsola), να προωθήσει τον προσωρινό φάκελο της νομοθεσίας, χωρίς να υπάρξουν νέες τροπολογίες. Καμία άλλη πολιτική ομάδα δεν διατύπωσε αντίρρηση.
Την επόμενη ημέρα, κατά την παρέμβασή της στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Μέτσολα κάλεσε τους ηγέτες των κρατών-μελών να «προχωρήσουν» με τη σχετική νομοθεσία. Λίγες ημέρες αργότερα, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να επαναφέρουν το προσωρινό αυτό μέτρο. Η εκδοχή της παράτασης που ενέκριναν οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών δεν περιλαμβάνει ουσιαστικές αλλαγές σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
Εφόσον εγκριθεί οριστικά, θα επιτρέπει στους παρόχους διαδικτυακών υπηρεσιών να εντοπίζουν, να αναφέρουν και να αφαιρούν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από τις πλατφόρμες τους έως και το 2028.
Πλέον, η πρόταση πρέπει να εγκριθεί και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ωστόσο, η διαδικαστική πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος δημιουργεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα για όσους στηρίζουν τη νομοθεσία. Η τελική ψηφοφορία για την παράταση έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί την Πέμπτη 9 Ιουλίου, υπό την προϋπόθεση ότι την Τρίτη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα εγκρίνει τη διαδικασία του κατεπείγοντος που ζήτησε το ΕΛΚ.
Μέσω αυτής της διαδικασίας, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα επιδιώκει την όσο το δυνατόν ταχύτερη υιοθέτηση των προσωρινών κανόνων, χωρίς να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για τροποποιήσεις στο περιεχόμενο της νομοθεσίας.
Με πληροφορίες από Euronews
