Ένα σημαντικό βήμα στην πορεία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφηκε το βράδυ της Τετάρτης, καθώς τα κράτη μέλη άναψαν το πράσινο φως για την έναρξη της διαδικασίας ανοίγματος της πρώτης ομάδας κεφαλαίων (Cluster 1-κράτος δικαίου, δημοκρατικά πρότυπα) στις ενταξιακές συνομιλίες με την Ουκρανία και τη Μολδαβία.
Την εξέλιξη επιβεβαίωσε αρχικά μέσω της πλατφόρμας Χ η πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Σβιριντένκο, κάνοντας λόγο για «φανταστικά νέα».
«Είμαστε ένα βήμα πιο κοντά στην ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προχωράμε σταθερά προς τον στόχο μας», ανέφερε.
Η απόφαση σηματοδοτεί το τέλος ενός αδιεξόδου που διήρκεσε περίπου 17 μήνες, καθώς η προηγούμενη ουγγρική κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν μπλόκαρε κάθε πρόοδο στη διαδικασία διεύρυνσης. Η αλλαγή στάσης της Βουδαπέστης υπό τον νέο πρωθυπουργό Πέτερ Μάγκιαρ άνοιξε τελικά τον δρόμο για την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με πηγές, η ουγγρική κυβέρνηση συμφώνησε να στηρίξει την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας μετά την επίτευξη συμφωνίας με το Κίεβο για την ενίσχυση των γλωσσικών, εκπαιδευτικών, πολιτιστικών και πολιτικών δικαιωμάτων της ουγγρικής μειονότητας που ζει στην ουκρανική επικράτεια.
Η Ουκρανία και η Μολδαβία απέκτησαν καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας τον Ιούνιο του 2022, λίγους μήνες μετά τη ρωσική εισβολή. Οι δύο υποψηφιότητες εξετάζονται από κοινού στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη από τις αρχές του 2025 εισηγηθεί την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων.
Το πρώτο διαπραγματευτικό κεφάλαιο, γνωστό ως «Θεμελιώδεις Αρχές» (Fundamentals), περιλαμβάνει ζητήματα κράτους δικαίου, λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών, δικαιοσύνης, δημόσιας διοίκησης και θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αποτελεί το πρώτο από τα έξι μεγάλα συμπλέγματα που καλύπτουν συνολικά 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια της ενταξιακής διαδικασίας.
Λίγο μετά την πολιτική συμφωνία των κρατών μελών, η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε τις απαραίτητες προπαρασκευαστικές διαδικασίες για το επίσημο άνοιγμα του Cluster 1.
«Σήμερα η Κυπριακή Προεδρία ξεκίνησε την προετοιμασία για την επίσημη έναρξη του πρώτου συμπλέγματος στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ουκρανίας και της Μολδαβίας. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στην πορεία της ευρωπαϊκής τους ολοκλήρωσης και στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε η Προεδρία σε ανάρτησή της.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι «τις επόμενες ημέρες θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε εντατικά για την ολοκλήρωση των συζητήσεων στο Συμβούλιο και την επίσημη έναρξη του συμπλέγματος», προσθέτοντας ότι η διεύρυνση αποτελεί «στρατηγική προτεραιότητα και μία από τις πλέον μετασχηματιστικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Η αναπληρώτρια υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κύπρου, Μαριλένα Ραουνά, χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική στιγμή τόσο για τις υποψήφιες χώρες όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση», σημειώνοντας ότι η Κυπριακή Προεδρία εργάστηκε συστηματικά με όλα τα κράτη μέλη ώστε να επιτευχθεί απτή πρόοδος.
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η επίσημη έναρξη των διαπραγματεύσεων μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στον Ιούνιο, ενώ αμέσως μετά αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία ευθυγράμμισης της νομοθεσίας των δύο χωρών με το κοινοτικό κεκτημένο.
Για το Κίεβο και το Κισινάου, η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια περίοδο κατά την οποία επιδιώκουν να επιταχύνουν την ευρωπαϊκή τους πορεία, με φόντο τη συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα στην Ουκρανία και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή.
