Μια ανάρτηση στο Facebook, ένας άνθρωπος που δεν γνώριζε καν τη γυναίκα που ζητούσε βοήθεια και μια απόφαση που τελικά της έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
Η 41χρονη Κάρεν Ντέιβι από την Ουαλία χρειαζόταν μεταμόσχευση νεφρού. Όταν διαπιστώθηκε ότι συγγενείς και φίλοι δεν μπορούσαν να γίνουν συμβατοί δότες, αποφάσισε να απευθυνθεί μέσω Facebook ακόμη και σε αγνώστους.
Την έκκλησή της είδε ο 60χρονος Γκάρι Σάμερφιλντ, φύλακας ασφαλείας. Δεν την είχε συναντήσει ποτέ. Διάβασε όμως για την οικογένεια και τα παιδιά της και πήρε μια απόφαση που άλλαξε τη ζωή και των δύο.
«Σκέφτηκα ότι αυτή η γυναίκα χρειάζεται έναν από τους νεφρούς μου περισσότερο απ’ όσο χρειάζομαι εγώ δύο», είπε στο BBC.
Είχε ήδη υποβληθεί σε μεταμόσχευση καρδιάς
Για την Κάρεν αυτή δεν ήταν η πρώτη μεγάλη μάχη. Σε ηλικία μόλις 31 ετών είχε υποστεί καρδιακή προσβολή και ακολούθησε μεταμόσχευση καρδιάς.
Η μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή που απαιτήθηκε μετά τη μεταμόσχευση επιβάρυνε τα νεφρά της και, όπως η ίδια περιέγραψε, γνώριζε ότι υπήρχε πιθανότητα κάποια στιγμή να χρειαστεί και νέο όργανο.
Δέκα χρόνια αργότερα έφθασε η στιγμή της δεύτερης μεταμόσχευσης.
Ο άγνωστος πέρασε από εξονυχιστικό έλεγχο
Η προσφορά ενός νεφρού δεν σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος οδηγείται απευθείας στο χειρουργείο. Ο Γκάρι πέρασε σειρά εξετάσεων, μεταξύ άλλων ελέγχους συμβατότητας, αιματολογικό έλεγχο και ψυχολογική αξιολόγηση.
Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε στις 15 Ιουλίου στο University Hospital of Wales στο Κάρντιφ και διήρκεσε περίπου έξι ώρες. Η Κάρεν δήλωσε μετά τη μεταμόσχευση ότι αισθανόταν «100 φορές καλύτερα».
Πώς γίνεται μια μεταμόσχευση νεφρού
Ο νεφρός μπορεί να προέλθει είτε από αποβιώσαντα είτε από ζώντα δότη.
Στην περίπτωση αποβιώσαντος δότη, στην Ελλάδα ο υποψήφιος λήπτης εντάσσεται στην Εθνική Λίστα Αναμονής, την οποία τηρεί ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων. Η κατανομή των διαθέσιμων νεφρικών μοσχευμάτων γίνεται με συγκεκριμένα και διαφανή κριτήρια.
Για κάθε διαθέσιμο νεφρό καλούνται τουλάχιστον δύο υποψήφιοι λήπτες και συνήθως τέσσερις. Γίνεται κλινική εκτίμηση και ταυτόχρονα έλεγχος ιστοσυμβατότητας. Η επιλογή δεν εξαρτάται μόνο από τον χρόνο αναμονής, αλλά και από παράγοντες όπως η ανοσολογική συμβατότητα δότη και λήπτη. (EOM)
Η μεταμόσχευση από ζώντα δότη
Εδώ βρίσκεται και η ιδιαίτερη σημασία της ιστορίας της Κάρεν.
Ένας υγιής άνθρωπος μπορεί, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, να ζήσει με έναν νεφρό και να προσφέρει τον άλλο για μεταμόσχευση. Σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, η μεταμόσχευση από ζώντα δότη αποτελεί εξαιρετικά σημαντική θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με νεφρική νόσο τελικού σταδίου και παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα ως προς την έκβαση και τη μακροχρόνια επιβίωση του μοσχεύματος. (EOM)
Η ασφάλεια του δότη προηγείται. Γι’ αυτό προηγείται εκτεταμένος προμεταμοσχευτικός έλεγχος.
Τι εξετάσεις κάνει ο υποψήφιος δότης
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει αξιολόγηση της λειτουργίας των νεφρών, γενικές και ειδικές εξετάσεις αίματος και ούρων, προσδιορισμό ομάδας αίματος, HLA ιστοσυμβατότητα και crossmatch, έλεγχο για λοιμώξεις, καθώς και καρδιολογική και άλλη κλινική διερεύνηση.
Παράλληλα αξιολογείται συνολικά η κατάσταση της υγείας του ανθρώπου που θέλει να προσφέρει το όργανο. Προβλέπεται επίσης ψυχοκοινωνική αξιολόγηση, ώστε να διαπιστώνεται ότι η απόφαση είναι ελεύθερη, συνειδητή και πλήρως ενημερωμένη. (EOM)
Δεν αρκεί μόνο να έχουν την ίδια ομάδα αίματος
Η συμβατότητα είναι πιο σύνθετη. Εξετάζονται μεταξύ άλλων η ομάδα αίματος, τα χαρακτηριστικά ιστοσυμβατότητας HLA και το crossmatch, δηλαδή αν ο λήπτης διαθέτει αντισώματα που μπορούν να αντιδράσουν εναντίον των κυττάρων του συγκεκριμένου δότη.
Στόχος είναι να περιοριστεί όσο γίνεται ο κίνδυνος απόρριψης του μοσχεύματος. (EOM)
Τι γίνεται μετά τη μεταμόσχευση
Ο μεταμοσχευμένος ασθενής χρειάζεται συστηματική και μακροχρόνια ιατρική παρακολούθηση. Χορηγούνται ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ώστε ο οργανισμός να μην απορρίψει το νέο όργανο.
Η ανοσοκαταστολή, όμως, απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση, καθώς μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία σε λοιμώξεις και να προκαλέσει άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Παρακολούθηση προβλέπεται και για τον ζώντα δότη, καθώς η προστασία της δικής του υγείας αποτελεί βασικό μέρος ολόκληρης της διαδικασίας.
Πού γίνονται μεταμοσχεύσεις νεφρού στην Ελλάδα
Ο Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων καταγράφει σήμερα μονάδες μεταμόσχευσης νεφρού, μεταξύ άλλων, στο Ωνάσειο Νοσοκομείο, στο Λαϊκό και στον Ευαγγελισμό στην Αθήνα, στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ρίου και στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων. (EOM)
Η διαδικασία δεν είναι μια απλή συμφωνία μεταξύ δύο ανθρώπων. Περνά μέσα από εξειδικευμένο μεταμοσχευτικό κέντρο, ιατρικούς και εργαστηριακούς ελέγχους και το θεσμικό πλαίσιο που εποπτεύει ο ΕΟΜ.
«Υπάρχει ακόμη καλοσύνη στον κόσμο»
Για τον Γκάρι η απόφαση να δώσει έναν νεφρό σε μια γυναίκα που μέχρι τότε δεν γνώριζε ήταν μία από τις σημαντικότερες πράξεις της ζωής του.
Για την Κάρεν και την οικογένειά της ήταν κάτι ακόμη μεγαλύτερο.
«Μερικές φορές ο κόσμος είναι ένα τρομακτικό μέρος, αλλά αυτό πραγματικά σου δίνει ελπίδα ότι υπάρχει καλοσύνη στον κόσμο», είπε ο σύζυγός της.
Μια ανάρτηση στο Facebook έφθασε τελικά στη σωστή οθόνη. Και ένας παντελώς άγνωστος άνθρωπος αποφάσισε ότι μπορούσε να ζήσει με έναν νεφρό, για να μπορέσει μια μητέρα να συνεχίσει να ζει με τα παιδιά της.
