Ένα οργανωμένο σχέδιο διαφυγής από τη Βραζιλία προς τις Ηνωμένες Πολιτείες φέρεται να τέθηκε σε εφαρμογή για τον Φλάβιο Μπολσονάρου, μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές της Κυριακής. Το σχέδιο περιλάμβανε παραπλανητικές κινήσεις με αυτοκίνητα που χρησιμοποιήθηκαν ως «δολώματα», μυστικές συνεννοήσεις και μετακίνηση με ιδιωτικό αεροσκάφος, με ενδιάμεσους σταθμούς την Αργεντινή και τον Ισημερινό.
Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, στην επιχείρηση φέρεται να συμμετείχε ένας μικρός κύκλος προσώπων με διασυνδέσεις στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ανώτερα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης και συνεργάτες του προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι.
Η μεταφορά του πραγματοποιήθηκε ενώ βρισκόταν σε ισχύ απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βραζιλίας, η οποία του απαγόρευε να εγκαταλείψει τη χώρα και τον υποχρέωνε να παραδώσει τα διαβατήριά του.
Παρόλα αυτά, λιγότερο από ένα 24ωρο μετά την εκλογική του ήττα, ο Φλάβιο Μπολσονάρου φαινόταν να έχει εξαφανιστεί από την Μπραζίλια.
Το βράδυ της Δευτέρας (27/10), τέσσερα σκουρόχρωμα οχήματα έφυγαν από την κατοικία του και ακολούθησαν διαφορετικές διαδρομές. Η κίνηση αυτή προκάλεσε σύγχυση στους δημοσιογράφους και στις Αρχές, που προσπαθούσαν να διαπιστώσουν σε ποιο από τα αυτοκίνητα βρισκόταν ο ηττημένος υποψήφιος.
Μέχρι το απόγευμα της Τρίτης, συνεργάτες του ενημέρωναν εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης ότι ο Μπολσονάρο είχε ήδη φτάσει στη Φλόριντα. Ωστόσο, την ώρα που βραζιλιάνικα και διεθνή μέσα μετέδιδαν ότι είχε φύγει από τη χώρα, εκείνος παρέμενε ακόμη στη Βραζιλία.
Την ίδια στιγμή, στην Αργεντινή βρισκόταν σε αναμονή ένα ιδιωτικό αεροσκάφος, το οποίο θα τον μετέφερε στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Οι παραπλανητικές κινήσεις δημιούργησαν αβεβαιότητα σχετικά με το πού βρισκόταν, ακόμη και μεταξύ ορισμένων στενών πολιτικών συμμάχων του στη Βραζιλία και στην Ουάσινγκτον.
Η διαδρομή μέσω Αργεντινής και Ισημερινού
Την Τρίτη, ο Μπολσονάρου ταξίδεψε μαζί με τη σύζυγό του και τις δύο κόρες τους προς τα σύνορα με την Αργεντινή, σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα της Βραζιλίας.
Οι Αρχές της Αργεντινής ανέφεραν ότι η οικογένεια πέρασε τη διεθνή γέφυρα Τανκρέντο Νέβες στις 22:50, τοπική ώρα, φτάνοντας στο Πουέρτο Ιγκουασού, κοντά στο τριεθνές σημείο όπου συναντώνται τα σύνορα Βραζιλίας, Αργεντινής και Παραγουάης.
Από εκεί, το όχημα που τους μετέφερε συνοδεύτηκε από την ασφάλεια του αεροδρομίου της Αργεντινής μέχρι το σημείο ελέγχου μετανάστευσης του διεθνούς αεροδρομίου του Ιγκουασού.
Σύμφωνα με πρώην επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών της Αργεντινής, την επιχείρηση παρακολουθούσε από το Πουέρτο Ιγκουασού ο Σαντιάγο Καπούτο, στενός συνεργάτης του Χαβιέρ Μιλέι. Πρόσωπο που συμμετείχε στις συνεννοήσεις ανέφερε ότι ο Καπούτο βρισκόταν σε απευθείας επικοινωνία με τον Εντουάρντο Μπολσονάρου, αδελφό του Φλάβιο, για τον συντονισμό των κινήσεων.
Στο αεροδρόμιο περίμενε ιδιωτικό τζετ της εταιρείας Baires Fly, το οποίο, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων, είχε φτάσει από το Μπουένος Άιρες την προηγούμενη ημέρα. Στις 23:30, ο Μπολσονάρου επιβιβάστηκε στο αεροσκάφος μαζί με τη σύζυγο και τις δύο κόρες του.
Το αεροσκάφος απογειώθηκε στις 00:21 της Τετάρτης, με δύο πιλότους και μία αεροσυνοδό. Πρώτος σταθμός ήταν το Γκουαγιακίλ του Ισημερινού, όπου πραγματοποιήθηκε ανεφοδιασμός καυσίμων, προτού το τζετ συνεχίσει το ταξίδι του προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Περίπου στις 09:30 το πρωί της Τετάρτης, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο εκτελεστικό αεροδρόμιο Miami-Opa Locka, στη Φλόριντα.
Κατά την αποβίβασή του, ο Μπολσονάρου φορούσε σκούρο μπλε μπλουζάκι πόλο και κρατούσε σακίδιο πλάτης. Ένστολοι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν ομπρέλες για να εμποδίσουν τις κάμερες να καταγράψουν τον ίδιο και την οικογένειά του.
Στη συνέχεια, οι τέσσερις επιβιβάστηκαν σε ένα SUV που τους περίμενε έξω από το αεροδρόμιο.
Η προσωπική έγκριση Τραμπ και η παρέμβαση Ρούμπιο
Καθοριστική για την άφιξη του Μπολσονάρο στις ΗΠΑ φέρεται να ήταν η παρέμβαση της κυβέρνησης Τραμπ. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές διαδικασίες, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε προσωπικά την έγκρισή του την Τρίτη για την είσοδο του Φλάβιο Μπολσονάρου και της οικογένειάς του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη συνέχεια, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέλαβε τις διαδικασίες για την έκδοση βίζας.
Τελικά, ωστόσο, η οικογένεια εισήλθε στη χώρα με καθεστώς προσωρινής ανθρωπιστικής άδειας παραμονής (humanitarian parole), που της επιτρέπει να παραμείνει στις ΗΠΑ για έναν χρόνο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Οι ποινικές έρευνες σε βάρος του είχαν αρχίσει πριν από τις εκλογές. Η απόφαση, όμως, του Ανώτατου Δικαστηρίου να του απαγορεύσει την έξοδο από τη χώρα και να διατάξει την παράδοση των διαβατηρίων του εκδόθηκε λίγο μετά την εκλογική ήττα του.
Η εξέλιξη αυτή οδήγησε την οικογένεια Μπολσονάρου σε νέες καταγγελίες, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα επιδιώκει να τιμωρήσει τον πολιτικό του αντίπαλο.
Στον συντονισμό της μεταφοράς από την Αργεντινή στη Φλόριντα συμμετείχε μια μικρή ομάδα συνεργατών, μεταξύ των οποίων ο αδελφός του, Εντουάρντο Μπολσονάρου, και ο Τζέισον Μίλερ, σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ.
Η ομάδα φέρεται να εξασφάλισε το ιδιωτικό αεροσκάφος που χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά. Η συμμετοχή προσώπων από το περιβάλλον του Τραμπ συνδέεται με τις πολιτικές σχέσεις που έχει αναπτύξει η οικογένεια Μπολσονάρο στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια.
Ο Εντουάρντο Μπολσονάρου είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη επαφών με τον Αμερικανό πρόεδρο και στενούς συνεργάτες του. Στο πλαίσιο αυτό, είχε συμμετάσχει σε συναντήσεις στο Μαρ-α-Λάγκο, σε συνέδρια του CPAC και σε επαφές στον Λευκό Οίκο.
Κατά την ορκωμοσία του Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025, είχε συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, ενώ είχε λάβει μέρος και σε δείπνο που διοργάνωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Στους υποστηρικτές της οικογένειας συγκαταλέγεται και ο πρώην στρατηγικός σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, ο οποίος έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με τους Μπολσονάρου.
Ο Μπάνον υποστήριξε ότι οι δικαστικές και πολιτικές περιπέτειες της οικογένειας στη Βραζιλία αποτελούν προειδοποίηση για τους συντηρητικούς στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Όσοι στις Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι η πολιτική θα γίνει ευκολότερη, δεν έχουν δει τίποτα ακόμη», δήλωσε, εκτιμώντας ότι η αντιπαράθεση θα γίνει πιο έντονη, περισσότερο κομματική και επιθετική.
Οι σχέσεις του Μιλέι με την οικογένεια Μπολσονάρου
Κομβική θέση στην επιχείρηση αποδίδει το δημοσίευμα και στον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος διατηρεί στενούς πολιτικούς δεσμούς τόσο με την κυβέρνηση Τραμπ όσο και με την οικογένεια Μπολσονάρου.
Τον περασμένο Ιούλιο, ο Μιλέι είχε εμφανιστεί σε προεκλογική συγκέντρωση του Φλάβιο Μπολσονάρου στη Βραζιλία, όπου είχε αποκαλέσει τον Λούλα ντα Σίλβα «κλέφτη». Η παρέμβασή του προκάλεσε διπλωματική ένταση, με τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση να ανακαλεί τον πρεσβευτή της από την Αργεντινή.
Μετά την άφιξή του στο Μαϊάμι, ο Φλάβιο Μπολσονάρου εξέδωσε δήλωση στην οποία αυτοχαρακτηρίστηκε «ηγέτη της Βραζιλίας». Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Ντόναλντ Τραμπ για την υποδοχή του σε μια «χώρα ελευθεριών», ενώ ευγνωμοσύνη εξέφρασε και προς τον Χαβιέρ Μιλέι για το «θάρρος» και το «αίσθημα δικαιοσύνης» του.
Η στάση του Τραμπ μετά την εκλογική νίκη Λούλα
Η παροχή καταφυγίου στον Μπολσονάρου αποτελεί ένα ακόμη επεισόδιο στην αντιπαράθεση της κυβέρνησης Τραμπ με τη Βραζιλία.
Πέρυσι, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επιβάλει υψηλούς δασμούς στη χώρα, επικαλούμενος τον τρόπο με τον οποίο οι βραζιλιάνικες Αρχές αντιμετώπιζαν τον Μπολσονάρου.
Η Ουάσινγκτον είχε επίσης επιβάλει κυρώσεις στον δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου που στη συνέχεια απαγόρευσε στον Φλάβιο Μπολσονάρου να εγκαταλείψει τη Βραζιλία.
Παρά τη βοήθεια που προσφέρθηκε στον ηττημένο υποψήφιο, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής σαφείς ενδείξεις ότι προτίθεται να προχωρήσει σε περαιτέρω παρεμβάσεις στις πολιτικές εξελίξεις της Βραζιλίας.
Δύο πρόσωπα που συμμετέχουν στις σχετικές συζητήσεις ανέφεραν ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει δείξει πρόθεση να προχωρήσει πέρα από την παροχή καταφυγίου. Ούτε έχει προκύψει ένδειξη ότι ο Τραμπ σχεδιάζει πρωτοβουλίες για την αμφισβήτηση της επανεκλογής του Λούλα, παρά τις πιέσεις που δέχεται από συμμάχους του στην Ουάσινγκτον.
Όταν ρωτήθηκε την Τετάρτη για τον ισχυρισμό του Μπολσονάρου ότι είναι ο νόμιμος πρόεδρος της Βραζιλίας, ο Τραμπ απέφυγε να πάρει σαφή θέση.
«Πιστεύω ότι τους αντιμετώπισαν πολύ άδικα» είπε, αναφερόμενος στην οικογένεια Μπολσονάρου, τα μέλη της οποίας είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει «πολύ καλούς ανθρώπους».