Νέα προσπάθεια για την αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων προς όφελος της Ουκρανίας επιχειρεί ομάδα κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τις χρηματοδοτικές ανάγκες του Κιέβου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία, καλούν τις Βρυξέλλες να ανανεώσουν τις προσπάθειες για την αξιοποίηση των ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται περισσότερα από 200 δισ. ευρώ περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, τα οποία έχουν παγώσει στην ΕΕ στο πλαίσιο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η πλειονότητα των κεφαλαίων αυτών βρίσκεται στην Euroclear, το διεθνές αποθετήριο τίτλων με έδρα τις Βρυξέλλες.
Επιστολή στην Κομισιόν
Σύμφωνα με τους FT, ομάδα κρατών πρόκειται να αποστείλει επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να επανεκκινήσει η τεχνική επεξεργασία του σχεδίου και να υπάρξει σαφής ενημέρωση για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε εναλλακτικά νομικά και τεχνικά σχήματα.
Οι χώρες επιδιώκουν ουσιαστικά να εξεταστεί εάν υπάρχει τρόπος να ξεπεραστούν οι αντιρρήσεις του Βελγίου, το οποίο είχε μπλοκάρει την προηγούμενη προσπάθεια.
«Τώρα είναι η ώρα να ξεκινήσει μια νέα συζήτηση για το πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε περαιτέρω τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας για την Ουκρανία», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας Maria Malmer Stenergard.
Κατά την ίδια, πρόκειται για έναν δίκαιο τρόπο ώστε η Ουκρανία να μπορεί να συνεχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό της αλλά και την Ευρώπη.
Πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για την επιστολή ανέφερε στους FT ότι πρόκειται ουσιαστικά για αίτημα προς την Κομισιόν «να κάνει την τεχνική δουλειά», ώστε να διερευνηθεί η δυνατότητα χρήσης των συγκεκριμένων κεφαλαίων για τις δημοσιονομικές ανάγκες της Ουκρανίας.
Γιατί αντιδρά το Βέλγιο
Το σχέδιο για ευρύτερη αξιοποίηση των ρωσικών κρατικών assets είχε καταρρεύσει τον περασμένο χειμώνα, καθώς το Βέλγιο, όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος τους, αρνήθηκε να συναινέσει.
Οι βελγικές αρχές ανησυχούν ότι η χώρα θα μπορούσε να βρεθεί εκτεθειμένη σε τεράστιες οικονομικές απαιτήσεις εάν η Ρωσία προσφύγει νομικά και επιτύχει στο μέλλον την επιστροφή των κεφαλαίων.
Οι Βρυξέλλες έχουν επίσης προειδοποιήσει για ευρύτερες επιπτώσεις στη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών και για τον κίνδυνο που θα μπορούσε να δημιουργήσει η κατάσχεση κρατικών αποθεματικών για την αξιοπιστία της Ευρώπης ως χρηματοπιστωτικού κέντρου.
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο που επικαλούνται οι FT, μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί κάποια νέα πρόταση που να ξεπερνά τα πολιτικά εμπόδια τα οποία οδήγησαν σε αδιέξοδο τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, όπως σημείωσε, οι υπάρχουσες νομικές προτάσεις μπορούν να προσαρμοστούν, εφόσον αλλάξει το πολιτικό περιβάλλον.
Τα κέρδη χρησιμοποιούνται ήδη
Η συζήτηση δεν αφορά τα κέρδη που παράγουν τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς αυτά χρησιμοποιούνται ήδη για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Τα έσοδα που προκύπτουν από τα ρωσικά κεφάλαια στην Euroclear έχουν αξιοποιηθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δανείου ύψους έως 50 δισ. ευρώ, το οποίο συμφωνήθηκε το 2024.
Η νέα πρωτοβουλία αφορά πολύ ευρύτερη αξιοποίηση των ίδιων των ακινητοποιημένων κεφαλαίων ή των ταμειακών υπολοίπων που συνδέονται με αυτά.
Η Ουκρανία ζητά εδώ και χρόνια από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει σε αυτή την κατεύθυνση, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία πρέπει να επωμιστεί το οικονομικό κόστος του πολέμου.
Φόβοι για νέο χρηματοδοτικό κενό στην Ουκρανία
Η επαναφορά της συζήτησης γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι η Ουκρανία θα χρειαστεί νέα σημαντική χρηματοδότηση.
Τον περασμένο Δεκέμβριο η ΕΕ συμφώνησε δάνειο 90 δισ. ευρώ, με στήριξη από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ως εναλλακτική λύση μετά το αδιέξοδο γύρω από τα ρωσικά assets.
Η Σουηδή υπουργός Εξωτερικών, ωστόσο, υπογράμμισε ότι, αν και το δάνειο αποδεικνύει τη δέσμευση της ΕΕ απέναντι στην Ουκρανία, «σαφώς δεν είναι αρκετό».
Παράλληλα, τον Δεκέμβριο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είχαν συμφωνήσει να συνεχίσουν την επεξεργασία ενός «Reparations Loan», δηλαδή ένα “δάνειο επανορθώσεων”, με την έννοια ότι η χρηματοδότηση προς την Ουκρανία θα στηριζόταν σε περιουσιακά στοιχεία ή έσοδα που θα μπορούσαν στο μέλλον να συμψηφιστούν με τις πολεμικές αποζημιώσεις που θα όφειλε η Ρωσία το οποίο θα βασιζόταν στα ταμειακά υπόλοιπα που συνδέονται με τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.
Σύμφωνα με τους FT, έκτοτε δεν έχει υπάρξει ουσιαστική δημόσια ενημέρωση για την πορεία των σχετικών εργασιών, κάτι που αποτελεί έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι χώρες ζητούν τώρα από την Κομισιόν έκθεση προόδου.
Η νέα πίεση προς τις Βρυξέλλες συμπίπτει και με την εντεινόμενη συζήτηση για το μέγεθος και τη χρηματοδότηση του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι οι αυξανόμενες ανάγκες της Ουκρανίας μπορεί να ενταχθούν στη μεγάλη διαπραγμάτευση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, αυξάνοντας παράλληλα την πίεση προς τις κυβερνήσεις να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.
Πηγή FT
