Σε πρωτοφανή πολιτική δοκιμασία βρίσκεται η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς, καθώς στο εσωτερικό του CDU φέρεται να συζητείται ακόμη και το ενδεχόμενο αντικατάστασης του καγκελάριου, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Σύμφωνα με το Politico, η συνεχής υποχώρηση της δημοτικότητας του Μερτς, οι εσωκομματικές εντάσεις και κυρίως η εντυπωσιακή άνοδος της AfD έχουν ενισχύσει τη συζήτηση στους κόλπους των Χριστιανοδημοκρατών για ένα πιθανό Kanzlertausch, δηλαδή «αλλαγή καγκελάριου».
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν οι περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν την AfD σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με το ακροδεξιό κόμμα να προηγείται πλέον σε εθνικό επίπεδο με περίπου 28%, έναντι περίπου 21% για το CDU/CSU. Παράλληλα, σε ορισμένα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας η AfD εμφανίζεται ικανή ακόμη και να αναδειχθεί πρώτη δύναμη.
Στο CDU επικρατεί ανησυχία ότι μια νέα εκλογική αποτυχία θα μπορούσε να αποδυναμώσει περαιτέρω τον Μερτς και να εντείνει τις εσωκομματικές πιέσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ως πιθανός διάδοχος αναφέρεται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βιστ, ο οποίος θεωρείται από ορισμένους ως πρόσωπο που θα μπορούσε να ανανεώσει τη δυναμική του κόμματος.
Το κλίμα αμφισβήτησης έχει αποτυπωθεί και στον γερμανικό Τύπο, με το Der Spiegel να κάνει λόγο για «εξέγερση στο παλάτι». Μέχρι στιγμής, πάντως, κανένα κορυφαίο στέλεχος του CDU δεν έχει ζητήσει δημοσίως την αποχώρηση του Μερτς.
Ιστορικά χαμηλή δημοτικότητα
Η πίεση προς τον καγκελάριο εντείνεται και από τη δραματική υποχώρηση της δημοτικότητάς του.
Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση ARD-DeutschlandTrend, μόλις το 13% των Γερμανών δηλώνει ικανοποιημένο από την απόδοσή του. Πρόκειται, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, για το χαμηλότερο ποσοστό αποδοχής που έχει καταγραφεί για εν ενεργεία καγκελάριο στα σχεδόν 30 χρόνια διεξαγωγής της.
Η δυσαρέσκεια συνδέεται κυρίως με τη στάσιμη γερμανική οικονομία, αλλά και με τις αντιδράσεις που προκαλούν οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στο συνταξιοδοτικό και το σύστημα υγείας.
Σπάνιο πολιτικό προηγούμενο
Η αντικατάσταση καγκελάριου από πολιτικό του ίδιου πολιτικού χώρου αποτελεί εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο στη μεταπολεμική Γερμανία. Αντίστοιχες περιπτώσεις σημειώθηκαν το 1963, με την αποχώρηση του Κόνραντ Αντενάουερ, το 1966, μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης του Λούντβιχ Έρχαρντ, και το 1974, όταν ο Βίλι Μπραντ παραιτήθηκε στον απόηχο της υπόθεσης Γκιγιόμ.
Σε περίπτωση που ο Μερτς αναγκαστεί να αποχωρήσει, η αλλαγή θα μπορούσε να γίνει είτε μέσω παραίτησης είτε μέσω εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή κυβερνητική κρίση και να ανοίξει ακόμη και τον δρόμο για πρόωρες εκλογές.
«Δεν χρειάζεται εσωκομματικό χάος»
Παρά τα σενάρια, κορυφαία στελέχη της συντηρητικής παράταξης εξακολουθούν να στηρίζουν δημόσια τον καγκελάριο.
Ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας και ηγέτης του CSU, Μάρκους Ζέντερ, έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως ο Μερτς θα παραμείνει στην καγκελαρία, προειδοποιώντας ότι μια εσωκομματική ανατροπή θα οδηγούσε τους συντηρητικούς σε «χάος» και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες εκλογές.
Με τις κρίσιμες περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου να πλησιάζουν και την AfD να διατηρεί τη δυναμική της, το πολιτικό μέλλον του Φρίντριχ Μερτς αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
