Κάθε 24 Οκτωβρίου ο ΟΗΕ μας υπενθυμίζει, από το 1972, ότι η ανάπτυξη δεν είναι υπόθεση μόνο των οικονομολόγων και των κυβερνήσεων. Είναι ζήτημα ενημέρωσης, διεθνούς συνεργασίας και, κυρίως, ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Μόνο που πενήντα και πλέον χρόνια αργότερα εξακολουθούμε να συγχέουμε την πρόοδο των δεικτών με την πρόοδο της κοινωνίας.
Ποιος πραγματικά ωφελείται;
Μια χώρα μπορεί να εμφανίζει αύξηση του ΑΕΠ και ταυτόχρονα οι πολίτες της να δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιο, το ρεύμα ή το σούπερ μάρκετ. Μπορεί να προσελκύει επενδύσεις, αλλά να χάνει νέους επιστήμονες. Μπορεί να πανηγυρίζει για την ψηφιακή μετάβαση, ενώ ηλικιωμένοι και κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών μένουν πίσω. Αυτή δεν είναι ανάπτυξη για όλους. Είναι ανάπτυξη με αστερίσκους.
Η πληροφόρηση είναι δύναμη
Η συγκεκριμένη παγκόσμια ημέρα έχει μία ιδιαίτερη σημασία στην εποχή της παραπληροφόρησης. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, ελεύθερη δημοσιογραφία και διαφάνεια στις δημόσιες δαπάνες, ο πολίτης αδυνατεί να ελέγξει τις εξαγγελίες. Οι κυβερνήσεις οφείλουν να εξηγούν όχι μόνο πόσο μεγαλώνει η οικονομία, αλλά ποιοι μοιράζονται το αποτέλεσμα. Και τα μέσα ενημέρωσης οφείλουν να ρωτούν, να διασταυρώνουν, να επιμένουν.
Από τις διακηρύξεις στην καθημερινότητα
Οι δεκαεπτά Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ δεν πρέπει να μένουν σε πολύχρωμες αφίσες συνεδρίων. Πρέπει να μεταφράζονται σε σχολεία που λειτουργούν, νοσοκομεία που αντέχουν, αξιοπρεπείς μισθούς, καθαρό νερό και πραγματικές ευκαιρίες για τα παιδιά μας. Στην Ελλάδα, όπως παντού, το κριτήριο δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά μια θετική ανακοίνωση υπουργείου.
Ας πάψουμε, λοιπόν, να μετράμε την επιτυχία μόνο με ποσοστά. Ας τη μετρήσουμε με την καθημερινότητα εκείνου που δεν έχει ισχυρή φωνή. Γιατί η ανάπτυξη αποκτά νόημα όταν ο τελευταίος στην ουρά δεν παραμένει για πάντα τελευταίος.
