Για τεσσεράμισι χρόνια, ο 74χρονος Αμερικανός Στίβεν Χάμπαρντ φέρεται να υπέστη ξυλοδαρμούς, ηλεκτροσόκ, σεξουαλικούς εξευτελισμούς, πείνα και στέρηση ιατρικής περίθαλψης στις ρωσικές φυλακές. Όπως περιγράφουν δύο πρώην συγκρατούμενοί του στο BBC, οι συνθήκες κράτησής του ήταν απάνθρωπες, ενώ η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε σημαντικά.
Ο Χάμπαρντ, συνταξιούχος καθηγητής Αγγλικών με καταγωγή από το Μίσιγκαν των ΗΠΑ, είχε μετακομίσει στην Ουκρανία το 2014, όπου ζούσε με τη σύντροφό του. Συνελήφθη τον Απρίλιο του 2022, όταν οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την πόλη Ιζιούμ, κατηγορούμενος ότι πολεμούσε ως μισθοφόρος στο πλευρό των Ουκρανών. Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες, ωστόσο καταδικάστηκε σε έξι χρόνια και δέκα μήνες φυλάκισης. Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν την κράτησή του άδικη.
Οι μαρτυρίες για τις κακοποιήσεις και τις απειλές
Ο Ουκρανός δημοσιογράφος Ντμίτρο Χιλιούκ, ο οποίος συνάντησε τον Χάμπαρντ τον Σεπτέμβριο του 2022 στις φυλακές Νοβοζίμπκοφ, περιέγραψε στο BBC ένα περιβάλλον συστηματικού εκφοβισμού και εξευτελισμού από τους δεσμοφύλακες.
«Ρωτούσαν σε ποιο κελί βρίσκεται ο Αμερικανός. Μετά άρχιζαν τις χυδαίες εκφράσεις. Τον απειλούσαν και τον κορόιδευαν από τις πρώτες ημέρες», περιέγραψε.
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός στρατιώτης Ιχόρ Σίσκο, επίσης πρώην συγκρατούμενος του Αμερικανού, κατήγγειλε ότι οι φρουροί τον χτυπούσαν επανειλημμένα στα πόδια, στην πλάτη και στα χέρια, ενώ χρησιμοποιούσαν ηλεκτροσόκ για να τον βασανίσουν.
«Δεν του έδιναν φαγητό, δεν του παρείχαν ιατρική φροντίδα. Τον κρατούσαν μέσα στο κρύο», ανέφερε, εξηγώντας ότι η αμερικανική υπηκοότητα του Χάμπαρντ φέρεται να αποτελούσε επιπλέον λόγο για την κακομεταχείρισή του.
Σύμφωνα με τον Σίσκο, οι δεσμοφύλακες υποχρέωναν τον ηλικιωμένο να μαθαίνει ρωσικά, να τραγουδά τον εθνικό ύμνο και να απομνημονεύει τους κανονισμούς της φυλακής. Ο ίδιος έκανε επίσης λόγο για περιστατικά σεξουαλικού εξευτελισμού.
Η επιδείνωση της υγείας του και οι άθλιες συνθήκες κράτησης
Η κατάσταση του Χάμπαρντ χειροτέρεψε ιδιαίτερα μετά τη μεταφορά του στις φυλακές Πάκινο. Ο Σίσκο περιέγραψε τη σοβαρότητα των τραυμάτων και των δερματικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε ο ηλικιωμένος, καθώς και την απουσία ουσιαστικής ιατρικής φροντίδας.
«Δεν υπήρχε ούτε ένα σημείο στα γόνατα ή στα πόδια του που να μην είχε σαπίσει. Όλα ήταν σάπια. Όλοι είχαμε ψώρα», περιέγραψε ο Σίσκο, τονίζοντας ότι κάποια στιγμή αναγκάστηκε να του βάλει ο ίδιος επιδέσμους, καθώς ο γιατρός αρνούνταν να τον περιθάλψει. «Ήταν πολύ αδύναμος και σχεδόν δεν μπορούσε να κινηθεί», είπε.
Οι δύο πρώην κρατούμενοι περιέγραψαν στο BBC συνθήκες ακραίου ψύχους, με σπασμένα παράθυρα στα κελιά και ανεπαρκή σίτιση. Όπως ανέφεραν, η καθημερινή τροφή τους περιοριζόταν σε μικρές ποσότητες χυλού, ψωμιού και πατάτας.
Παράλληλα, κατήγγειλαν επαναλαμβανόμενους ξυλοδαρμούς, εξαντλητικές σωματικές ασκήσεις και επιθέσεις από εκπαιδευμένα σκυλιά, τα δαγκώματα των οποίων προκαλούσαν σοβαρές μολύνσεις.
Ο Χιλιούκ υποστήριξε ακόμη ότι οι ρωσικές αρχές απέκρυψαν τον Χάμπαρντ κατά τη διάρκεια επίσκεψης εκπροσώπων του Ερυθρού Σταυρού, προκειμένου να μην αντιληφθούν τη σοβαρότητα της κατάστασης της υγείας του.
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού απάντησε ότι, κατά τις επισκέψεις της σε χώρους κράτησης, ζητεί πρόσβαση σε όλους τους κρατουμένους και ότι συνεχίζει τις σχετικές συζητήσεις με τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Η απελευθέρωση μετά τη συνάντηση Πούτιν – Γουίτκοφ
Ο Χάμπαρντ απελευθερώθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2026, την ίδια ημέρα που ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη.
Μετά την απελευθέρωσή του, ο Γουίτκοφ χαρακτήρισε τον Ρώσο πρόεδρο «ανθρωπιστή», παρά τις καταγγελίες για κακομεταχείριση και τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι είχε ζητήσει προσωπικά από τον Πούτιν να απελευθερώσει τον Χάμπαρντ, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν την προηγούμενη εβδομάδα.
Ο Χιλιούκ, ο οποίος είχε απελευθερωθεί τον Αύγουστο του 2025, περιέγραψε τις ρωσικές φυλακές ως «μηχανή βασανιστηρίων», συγκρίνοντας τις συνθήκες που επικρατούν εκεί με την περίοδο του Στάλιν.
«Δεν ήταν ο δικός του πόλεμος. Βρέθηκε στο λάθος μέρος, τη λάθος στιγμή», είπε αναφερόμενος στον Αμερικανό. Παράλληλα, άσκησε κριτική στον Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι αξιοποιεί επικοινωνιακά την απελευθέρωση ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο.
Από την πλευρά του, ο Σίσκο εξέφρασε την ελπίδα ότι όσοι ευθύνονται για τα βασανιστήρια θα οδηγηθούν κάποτε ενώπιον της Δικαιοσύνης.
«Το κακό πρέπει να τιμωρηθεί και θα τιμωρηθεί. Έχω ελπίδα γι’ αυτό», κατέληξε.
Με πληροφορίες από: bbclatestnews
