Υπάρχουν τηλεφωνήματα που κανένας πατέρας δεν θα έπρεπε να δεχθεί. Και υπάρχουν αποχαιρετισμοί που αποτυπώνουν, μέσα σε λίγες λέξεις, ολόκληρη την τραγωδία ενός λαού.
Στο Ιράν, ένας πατέρας ζητά συγγνώμη από το 21χρονο παιδί του επειδή δεν μπορεί να το σώσει. Και το παιδί, λίγες στιγμές πριν οδηγηθεί στην αγχόνη, προσπαθεί να παρηγορήσει εκείνον που του έδωσε τη ζωή.
Ο Αλιρεζά Ραϊσί ήταν μόλις 21 ετών. Συνελήφθη μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου 2026 και εκτελέστηκε στις 5 Οκτωβρίου, στην πόλη Ισφαχάν.
Η τελευταία τηλεφωνική συνομιλία του με τον πατέρα του, που δημοσιοποιήθηκε και μεταδόθηκε από διεθνή μέσα ενημέρωσης, αποτελεί μία από τις πιο συγκλονιστικές μαρτυρίες της συνεχιζόμενης καταστολής στο Ιράν.
«Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για να σε σώσω»
Η φωνή του πατέρα σπάει. Κλαίει και επαναλαμβάνει ότι ζητά συγγνώμη από τον γιο του. Δεν έχει τρόπο να αποτρέψει την εκτέλεση.
Ο Αλιρεζά, αντί να ζητήσει βοήθεια, του απαντά ότι είναι περήφανος γι‘ αυτόν. Τον παρακαλεί να μην κλαίει.
Του ζητά επίσης να μεταφέρει τους χαιρετισμούς του στον θείο του και αναφέρεται στον ξάδελφό του, Ραμίν Ραϊσί, που είχε σκοτωθεί στις διαδηλώσεις της 9ης Ιανουαρίου.
Ο πατέρας τού απαντά ότι και εκείνος είναι περήφανος για τον γιο του.
Αυτός ήταν ο τελευταίος αποχαιρετισμός τους.
Λίγο αργότερα, ο 21χρονος οδηγήθηκε στην αγχόνη.
Οι δύο τελευταίες εκτελέσεις: Ο 21χρονος Αλιρεζά και ο νεαρός που παντρεύτηκε λίγο πριν πεθάνει
Στις 5 Οκτωβρίου εκτελέστηκαν μαζί δύο νέοι άνθρωποι, οι Αλιρεζά Ραϊσί και Αλιρεζά Σεπαχί.
Ο δεύτερος, περίπου 25 ετών, είχε μια εξίσου δραματική ιστορία.
Λίγες ώρες πριν από την εκτέλεσή του, παντρεύτηκε τηλεφωνικά τη σύντροφό του, Μαχσάντ Κεσανί, η οποία βρισκόταν επίσης στη φυλακή εξαιτίας των διαδηλώσεων.
Το ζευγάρι δεν κατάφερε να συναντηθεί για έναν τελευταίο αποχαιρετισμό.
Ο Σεπαχί είχε προηγουμένως αποφύγει προγραμματισμένη εκτέλεση τον Ιούλιο, όταν αντιμετώπισε σοβαρό καρδιακό επεισόδιο. Ωστόσο, η θανατική ποινή παρέμεινε σε ισχύ.
Οι δύο νέοι είχαν καταδικαστεί σε υπόθεση που συνδεόταν με τον θάνατο τεσσάρων μελών των δυνάμεων ασφαλείας κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων στην Ισφαχάν. Οι ιρανικές αρχές τους απέδιδαν σοβαρά αδικήματα κατά της κρατικής ασφάλειας.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι οι διαδικασίες χαρακτηρίστηκαν από βασανιστήρια, εξαναγκασμένες ομολογίες και σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων υπεράσπισης.
Σύμφωνα με το IranWire, οι αρχές δεν επέτρεψαν ούτε την ταφή των δύο νέων κοντά στις οικογένειές τους. Ο Ραϊσί θάφτηκε στη Νατάνζ και ο Σεπαχί στην Κασάν, μακριά από την Ισφαχάν.
Πόσοι νέοι διαδηλωτές έχουν εκτελεστεί στο Ιράν;
Η περίπτωση των δύο Αλιρεζά δεν είναι μεμονωμένη.
Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights, με έδρα τη Νορβηγία, τουλάχιστον 34 άνθρωποι είχαν εκτελεστεί έως τις αρχές Οκτωβρίου 2026 για υποθέσεις που συνδέονται με τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου.
Ο αριθμός αυτός αφορά τους εκτελεσμένους διαδηλωτές, όχι το σύνολο των εκτελέσεων για όλα τα αδικήματα στη χώρα. Δεν υπάρχει πλήρως επιβεβαιωμένη ηλικιακή κατανομή και επομένως δεν μπορεί να παρουσιαστεί το 34 ως αριθμός αποκλειστικά νεαρών ανθρώπων.
Ήδη από τον Σεπτέμβριο, η Human Rights Watch είχε καταγράψει 29 εκτελέσεις συνδεόμενες με τις πρόσφατες διαδηλώσεις, μεταξύ των οποίων και έφηβοι 18 και 19 ετών.
Η Διεθνής Αμνηστία είχε προειδοποιήσει ότι δεκάδες ακόμη κρατούμενοι αντιμετώπιζαν θανατικές καταδίκες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι κατηγορούμενοι ήταν ανήλικοι όταν φέρονται να διέπραξαν τα αδικήματα.
Ο 19χρονος πρωταθλητής πάλης που οδηγήθηκε στην αγχόνη
Ανάμεσα στις περιπτώσεις που προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις ήταν εκείνη του Σαλέχ Μοχαμαντί, 19χρονου αθλητή της πάλης, ο οποίος εκτελέστηκε στις 19 Μαρτίου 2026 μαζί με τους Μεχντί Γασεμί και Σαΐντ Νταβουντί.
Οι ιρανικές αρχές υποστήριξαν ότι εμπλέκονταν στη δολοφονία αστυνομικών κατά τις διαδηλώσεις.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατήγγειλαν ότι οι καταδίκες στηρίχθηκαν σε ομολογίες που αποσπάστηκαν με βασανιστήρια και ότι δεν διασφαλίστηκε δίκαιη δίκη.
Ο Μοχαμαντί είχε εκπροσωπήσει το Ιράν σε διεθνείς αγώνες πάλης. Αντί για μια αθλητική σταδιοδρομία, η ζωή του τελείωσε στην αγχόνη.
Ο 20χρονος Αρβίν Χεϊρχάχ και οι τελευταίες του λέξεις
Την 1η Αυγούστου 2026 εκτελέστηκε ο 20χρονος Αρβίν Χεϊρχάχ, στη φυλακή Σαχρούντ.
Η οικογένειά του είχε συγκεντρωθεί έξω από τη φυλακή την προηγούμενη νύχτα, ελπίζοντας ότι θα αποτραπεί η εκτέλεση.
Σύμφωνα με το Iran International, ο νεαρός ζήτησε από τους δικούς του να μην τον ξεχάσουν και να μην αφήσουν να σβήσει ο αγώνας για τον οποίο είχε διαδηλώσει.
Don’t cry, Baba. 😔💔 Hours before his execution, Alireza Raeisi was allowed one final phone call from Dastgerd Prison in Isfahan. His father was crying on the line. So Alireza, with hours left to live, tried to comfort the man who raised him. "What can I do, Baba. They want to take my whole life from me." Then he asked for one last message: "Say hello to my uncle. Tell him I’m looking after Ramin over there." Ramin was his cousin. The son of that same uncle. He was shot dead in the streets of Isfahan during the protests. Now the regime has hanged the other one. At dawn. In secret. This is what the Islamic Republic calls justice: 18 days of torture. Electric shocks. A forced confession. A trial lasting minutes. An appeal thrown out in less than 48 hours. A gallows built beside a Revolutionary Guard executioner. They think the rope will end the uprising. The rope is only creating more anger towards society. When I talk to any of the family members of those who are in prison on the death road, they have a simple demand: tel the world: #StopExecutionsInIran, demand accountability for these unlawful executions. Sanction the judges and executioners. Silence is complicity. #AlirezaRaeisi
— Masih Alinejad (@AlinejadMasih) October 11, 2026
Η διεθνής κατακραυγή και οι καταγγελίες για βασανιστήρια
Η Διεθνής Αμνηστία και η Human Rights Watch καταγγέλλουν συστηματική χρήση της θανατικής ποινής σε υποθέσεις πολιτικής διαμαρτυρίας, με συνοπτικές δικαστικές διαδικασίες, περιορισμένη πρόσβαση σε δικηγόρους και καταγγελίες για εξαναγκασμένες ομολογίες.
Οι ιρανικές αρχές, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι καταδικασθέντες εμπλέκονταν σε βίαιες επιθέσεις, δολοφονίες μελών των δυνάμεων ασφαλείας ή ενέργειες κατά της εθνικής ασφάλειας.
Το κρίσιμο ζήτημα που αναδεικνύουν οι διεθνείς οργανώσεις είναι ότι ακόμη και σοβαρές κατηγορίες δεν δικαιολογούν καταδίκες που προκύπτουν από βασανιστήρια ή δίκες χωρίς τις απαραίτητες εγγυήσεις.
Μια τελευταία κουβέντα που έμεινε πίσω
Η ιστορία του Αλιρεζά Ραϊσί δεν αποτυπώνεται μόνο στους αριθμούς των εκτελέσεων, ούτε στις καταγγελίες των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αποτυπώνεται κυρίως σε εκείνο το τηλεφώνημα.
Ένας πατέρας που ζητούσε συγγνώμη επειδή δεν μπορούσε να προστατεύσει το παιδί του. Ένας γιος που προσπαθούσε να του δώσει κουράγιο, γνωρίζοντας ότι σε λίγο θα πέθαινε.
Και πίσω τους, δεκάδες οικογένειες που έχουν ήδη ζήσει παρόμοιους αποχαιρετισμούς, καθώς και άλλες που περιμένουν με αγωνία την τύχη των δικών τους ανθρώπων.
Για τον πατέρα του 21χρονου Αλιρεζά, η τελευταία φωνή του γιου του δεν θα είναι ποτέ απλώς ένα ηχητικό ντοκουμέντο. Θα είναι ο αποχαιρετισμός που δεν μπόρεσε να αποτρέψει.
Πηγές: Iran Human Rights, IranWire, Iran International, Human Rights Watch, Διεθνής Αμνηστία, Al-Monitor, New York Post. Στοιχεία έως 13 Οκτωβρίου 2026.