Την επόμενη ημέρα της εκλογικής αναμέτρησης στο Ισραήλ επιχειρεί να διαμορφώσει το στρατόπεδο της αλλαγής, με τον Γκάντι Άιζενκοτ να βρίσκεται στο επίκεντρο των διεργασιών για τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται στο εσωτερικό του μπλοκ, οι πολιτικές δυνάμεις που το απαρτίζουν φαίνεται να επιδιώκουν την ταχεία προώθηση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, ώστε να δημιουργήσουν νέα δεδομένα πριν από την οριστικοποίηση του κυβερνητικού σχήματος.
Ενδεικτική της κατεύθυνσης που επιδιώκει να ακολουθήσει ο Άιζενκοτ ήταν η παρέμβαση του Γιοράμ Κοέν, πρώην επικεφαλής της Σιν Μπετ, ο οποίος εκπροσώπησε τον πολιτικό αρχηγό κατά την επίσκεψή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας, σύμφωνα με το Κανάλι 12.
Ο Κοέν έστειλε μήνυμα υπέρ της συγκρότησης κυβέρνησης εθνικής έκτακτης ανάγκης, υποστηρίζοντας ότι η συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια για παρατεταμένη πολιτική αβεβαιότητα. Οι αναταράξεις που ακολούθησαν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, οι αμφισβητήσεις γύρω από το εκλογικό αποτέλεσμα και, κυρίως, οι αυξημένες ανάγκες ασφαλείας του Ισραήλ συνθέτουν, σύμφωνα με την εκτίμησή του, ένα περιβάλλον που απαιτεί αλλαγή ηγεσίας.
Παράλληλα, εμφανίστηκε βέβαιος ότι οι επαφές για τη συγκρότηση κυβέρνησης κινούνται προς θετική κατεύθυνση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει πρόοδος στις σχετικές διαπραγματεύσεις.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αναφορά του στους όρους συμμετοχής στον νέο συνασπισμό. Όπως σημείωσε, οι βασικές πολιτικές αρχές που είχε παρουσιάσει ο Άιζενκοτ προεκλογικά εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση των συζητήσεων, ενώ δεν αποκλείεται κανένα κόμμα που θα θελήσει να συμμετάσχει στην κυβερνητική προσπάθεια. Η πρόσκληση, μάλιστα, δεν θα έχει χρονικό περιορισμό, καθώς η δυνατότητα ένταξης θα παραμείνει ανοιχτή ακόμη και μετά την ορκωμοσία της κυβέρνησης.
Το σχέδιο της σταδιακής διεύρυνσης του συνασπισμού
Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις διαμορφώνεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ένα σχέδιο συγκρότησης κυβέρνησης με διαδοχικά βήματα. Η αρχική προσπάθεια θα επικεντρωθεί στη συνένωση των κομμάτων του μπλοκ της αλλαγής, τα οποία συγκεντρώνουν 48 έδρες στην Κνεσέτ.
Το συγκεκριμένο σχήμα θα μπορούσε να αποτελέσει τον πρώτο πυρήνα μιας κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης. Εφόσον ο Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά δεν συμμετάσχει στο κυβερνητικό σχήμα, το μπλοκ θα διαθέτει αριθμητικό προβάδισμα και μεταξύ των Εβραίων βουλευτών, με 48 έδρες έναντι 46.
Η αρχική αυτή σύνθεση δεν θεωρείται απαραίτητα η τελική μορφή της κυβέρνησης. Αντιθέτως, το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η προσέγγιση επιπλέον πολιτικών δυνάμεων, με τα υπερορθόδοξα κόμματα να αποτελούν μία από τις πιθανές επιλογές για την ενίσχυση της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Πιο περίπλοκη παραμένει η προοπτική συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα. Παρότι έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στον Άιζενκοτ, η ενδεχόμενη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση εξακολουθεί να διχάζει το εσωτερικό του μπλοκ της αλλαγής.
Η στρατηγική που εξετάζεται αποσκοπεί, επομένως, στη δημιουργία ενός αρχικού κυβερνητικού σχήματος και στην αξιοποίηση της δυναμικής που θα προκύψει από τη συγκρότησή του, προκειμένου να ακολουθήσουν νέες πολιτικές συμφωνίες. Στο επιτελείο της αλλαγής εκτιμούν ότι η ύπαρξη μιας κυβέρνησης θα μπορούσε να μεταβάλει τους συσχετισμούς και να καταστήσει ευκολότερη την προσέλκυση πρόσθετων συμμάχων.
Το χαρτί των υπερορθόδοξων και η διαμάχη για τη στρατιωτική θητεία
Καθοριστικός για τις μελλοντικές ισορροπίες ενδέχεται να αποδειχθεί ο ρόλος του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά, το οποίο προς το παρόν αποφεύγει να δεσμευτεί ως προς την πολιτική του στάση.
Ο Αβραάμ Γιούστμαν, εκπρόσωπος της Agudat Yisrael, της χασιδικής συνιστώσας της υπερορθόδοξης συμμαχίας, δήλωσε στο κρατικό δίκτυο KAN ότι το κόμμα βρίσκεται σε στάση αναμονής. Όπως εξήγησε, η απόφαση για ενδεχόμενη συμμετοχή σε μια κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη θέση που θα υιοθετηθεί στο ζήτημα της στρατιωτικής θητείας των χαρέντι.
Το βασικό ζητούμενο για την υπερορθόδοξη πλευρά είναι να υπάρξει συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση που θα αντιμετωπίζει τις ανησυχίες της κοινότητας. Εκείνος που θα καταθέσει μια αποδεκτή λύση, σύμφωνα με τον Γιούστμαν, θα έχει περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει τη θετική της ανταπόκριση.
Η στάση των χαρέντι αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την απομάκρυνσή τους από τον Νετανιάχου και την απόφαση να αποσύρουν την πολιτική στήριξή τους προς τον απερχόμενο πρωθυπουργό. Πλέον, εμφανίζονται πρόθυμοι να εξετάσουν εναλλακτικές πολιτικές συνεργασίες, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπουν τις απαιτήσεις τους.
Οι τελικοί όροι μιας ενδεχόμενης συμφωνίας θα εξαρτηθούν από τις διαπραγματεύσεις και από το κατά πόσο οι νομοθετικές ρυθμίσεις μπορούν να γίνουν αποδεκτές από την υπερορθόδοξη κοινότητα.
Συμφωνία για τον νέο κρατικό ελεγκτή – Στο προσκήνιο ο Γιόσεφ Ελρόν
Την ώρα που συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για τη σύνθεση της κυβέρνησης, το μπλοκ της αλλαγής έχει αρχίσει να ασχολείται και με την κατανομή σημαντικών κοινοβουλευτικών θέσεων.
Η πρώτη ουσιαστική συνεννόηση αφορά την επιλογή του προσώπου που θα διεκδικήσει το αξίωμα του κρατικού ελεγκτή του Ισραήλ. Παρά τις αρχικές σκέψεις για επανεκκίνηση της διαδικασίας υποβολής υποψηφιοτήτων, τα κόμματα κατέληξαν στην απόφαση να μην ανοίξει εκ νέου ο σχετικός κύκλος.
Αντίθετα, συμφώνησαν να στηρίξουν από κοινού τον Γιόσεφ Ελρόν, ο οποίος αναδεικνύεται πλέον σε κοινή επιλογή του συνασπισμού.
Η συγκεκριμένη απόφαση συνδέεται με την ανάγκη να κινηθούν γρήγορα οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Μια νέα διαδικασία υποψηφιοτήτων θα μπορούσε να προκαλέσει καθυστερήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο την ολοκλήρωση της επιλογής μέσα στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο Άιζενκοτ θα έχει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Παράλληλα, η υποψηφιότητα του Ελρόν προέκυψε μετά την αποχώρηση του δικηγόρου Μίχαελ Ραβίλο από τη διεκδίκηση του αξιώματος. Ο Ραβίλο, ο οποίος είχε αναλάβει στο παρελθόν την προσωπική νομική εκπροσώπηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανακοίνωσε ότι αποσύρεται μετά τη διαμόρφωση του εκλογικού αποτελέσματος.
Στο μεταξύ, στις συζητήσεις των προηγούμενων ημερών είχε συμπεριληφθεί και το όνομα του Ντιν Λίβνε, ο οποίος εκτελεί χρέη γενικού διευθυντή της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής. Μάλιστα, τρεις βουλευτές από διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις, τόσο από τον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό όσο και από την αντιπολίτευση, είχαν ήδη διερευνήσει μαζί του το ενδεχόμενο να θέσει υποψηφιότητα.
Αντίστροφη μέτρηση για τις κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστικό για την πορεία των διαπραγματεύσεων, καθώς ενεργοποιείται το θεσμικό χρονοδιάγραμμα για τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, τα επόμενα βήματα είναι τα εξής:
- Κυριακή: Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, αναμένεται να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
- Τρίτη: Θα πραγματοποιηθεί η ορκωμοσία της νέας Κνεσέτ.
- Περίπου μία εβδομάδα αργότερα: Προγραμματίζεται η αλλαγή στην προεδρία της Κνεσέτ.
Το βασικό στοίχημα για τον Άιζενκοτ είναι πλέον να μετατρέψει τις προκαταρκτικές συνεννοήσεις σε συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις. Η αρχική συγκρότηση μιας κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα, ωστόσο η διασφάλιση μιας σταθερής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας θα εξαρτηθεί από τις ισορροπίες με τα υπερορθόδοξα κόμματα και από την επίλυση των διαφωνιών στο εσωτερικό του ίδιου του μπλοκ της αλλαγής.
